تعریف حوزه آبخیز: حوزه آبخیز پهنه ای است که آب از طریق آبراهه ،رودخانه یا در یاچه دراین پهنه جریان دارد.حوزه آبخیز میتواند بسیار بزرگ باشد ( صدها مایل مربع ، شامل یک رودخانه بزرگ،که به دریاچه یا اقیانوس زهکشی میگردد ) و یا بسیار کوچک باشد(حدود 20 اکر،که به یک آبگیر زهکشی میشود). حوزه آبخیز کوچکی که در حوزه آبخیز بزرگتری قرار دارد ،زیر حوزه نامیده میشود. در یک نقشه توپوگرافی معمولا آبراهه ها با رنگ آبی و خطوط تراز با رنگ قهوه ای نشان داده میشوند که آب از ارتفاع بالاتر به ارتفاعات پایین جریان میابد. برای ترسیم مرز حوزه آبخیز ، باید در طول ستیغ ها در نقشه توپوگرافی خطی را چنان ترسیم نمایید که در اطراف رودخانه یا دریاچه مورد نظر شما نقاط با بیشترین ارتفاع را به هم وصل کند. محل اتصال یک آبراهه به آبراهه دیگر ،محل تلاقی نام دارد. پایین ترین نقطه اتصال آبراهه ،دهانه یا خروجی حوزه نامیده میشود.در یک حوزه آبخیز ، نقطه شروع جریان آب در آبراهه را سرآب(Headwater) مینامند. مدیریت حوزه آبخیز شامل سه ناحیه مدیریتی می باشد . ۱): آب 2):حاشیه رودخانه (Riparian) 3):مناطق بالادست (Upland) ناحیه محتوی آب ،شامل آبراهه ،رودخانه ،آبگیر،در یاچه،اقیانوس است. حاشیه رودخانه : بخش های غیر زراعی و واجد پوشش گیاهی که بین ناحیه آبی و مناطق بالا دست وجود دارد .واژه لاتین Riparian به معنای منشا گرفته ازرودخانه است.این منطقه به شدت وابسته به ویژگیهای آب میباشد. معمولا تعریف دقیقی برای واژه مناطق بالا دست وجود ندارد ولی معمولا به نواحی اتلاق میگردد که در بالای داغاب قرار دارند ( برای مثال :دشت سیلابی 100 ساله). منبع: Principles of watershed management پاورقی : به طور کلی انحنای خطوط تراز ،نشانگر شکل توپوگرافی و پستیو بلندی ها است. سراسر سطح زمین از نظر توپوگرافی ،تنها از 2 شکل اصلی تشکیل شده است. فرورفتگی ها(دره ها) وبرجستگی ها(میاناب ها).هر گاه خطوط تراز نسبت به قله (سربالایی) انحنای کاو یا فرورفته را نشان دهند ، امتداد یک دره خواهد بود. برعکس ، هرگاه خطوط تراز نسبت به قله (سر بالایی) انحنای کوژ را نشان دهند، امتداد یک میاناب خواهد بود. منحنی ها در دره ها نسبت به سربالایی به شکل ۸ دیده میشوند و در میاناب ها حالت۷ را ظاهر میسازند.عمیق ترین امتداد در دره ها (تالوگ ها) و بلندترین امتداد در میاناب هاُ(خط الراس ها)در روی منحنی های میزان درست در محل شکست یا تغییر شیب منحنی ها ترسیم میشوند.حدود خوزه های آبخیز با خط الراس پیرامون شبکه زهکشی آن حوزه انطباق دارد که به آن خط تقسیم آب نیز گفته میشود. منبع :مبانی نقشه خوانی تالیف:دکتر مجتبی یمانی |
لينک ثابت نوشته شده در جمعه سی ام تیر 1385ساعت 15:50 توسط مهران
|
|
|
|
طول بازه ،فاصله بین مقاطع عرضی ابتدا و انتها است که در طول جریان آب در کانال یا دره اندازه گیری میگردد.کانال آبراهه تقریبا همیشه طولانیتر از دره است. در نتیجه در مطالعات رودخانه از دو طول استفاده می گردد. 1):طول کانال هنگامی که جریان آب کم باشد). 2):طول دره هنگامی که جریان آب بالای دشت سیلابی باشد. در حقیقت وقتی سیلابی روی میدهد طول بازه کم میشود زیرا از طول دره برای اندازه گیری طول بازه استفاده میگردد. گیری میگردد. منبع: National engineering handbook Part630 hydrology دیو ید روزگن(Rosgen (Daveطول بازه را برای بررسی های مورفولوژیکی رودخانه معادل 2 طول موج پیچان آبراهه در پیچان رودها و یا 20-30 برابر پهنای آبراهه معرفی کرده است. منبع : A classification of natural rivers David L.Rosgen |
لينک ثابت نوشته شده در پنجشنبه بیست و نهم تیر 1385ساعت 15:3 توسط مهران
|
|
|
|
نامه محیط زیست به وزیر نیرو
معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست از ارسال نامه به وزیر نیرو به عنوان مسئول جلوگیری از ساخت و ساز حاشیه رودخانه ها بویژه رودخانه های اطراف تهران ،برای انجام اقدام جدی در این زمینه خبر داد. سید خلاق میر نیا افزود:سازمان محیط زیست موضوع ساخت و ساز در حاشیه رودخانه ها را از طریق استانداری تهرا ن نیز پیگیری کرده و استاندار قول داده که موضوع را پیگیری کند و مانع ساخت و ساز در این منطقه شود.وی در ادامه گفت : بیشترین مشکل ساخت و ساز در حاشیه رودخانه های اطراف تهران مربوط به رودخانه های اطراف کرج و جاجرود است.. معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست اظهار داشت:جلوگیری از ساخت و ساز در حاشیه رودخانه ها موضوعی است که سال ها بدون نتیجه مانده است.و سازمان محیط زیست در این مسئله تنها نقش نظارتی و حاکمیتی داشته است. منبع: روزنامه همشهری یکشنبه ۲۵ تیر ۱۳۸۵ موضوع حاشیه رودخانه در شاخه آبخیز داری ،موضوعی بسیار تخصصی میباشد. به طوری حتی که ارزیابی پوشش گیاهی این نواحی با پوشش نواحی دیگر بسیار متفاوت است. اکوسیستم حاشیه رودخانه(RIPARIAN) به دلیل تغییرا ت سریع اکوسیستمی و حساسیت بالای این ناحیه نسبت به صدمات و تخریب های انسانی همواره برای محققان و کارشناسان آبخیزداری ، شیلات واکولوژیست ها حائز اهمیت بوده به طوری که صرفا به منظور حفاظت از این نواحی سرویس بین المللی حاشیه رودخانه تشکیل شده است .متاسفانه در کشور ما پروژه ویا تحقیق جامعی در این زمینه انجام نگرفته است . |
لينک ثابت نوشته شده در دوشنبه بیست و ششم تیر 1385ساعت 23:51 توسط مهران
|
|
|
|
مقطع عرضی چیست: مقطع عرضی برشی از آبراهه در جهت عمود بر جریان آب است (Gordon1992). اطلاعات جمع آوری شده از مقطع عرضی میتواند در تحلیل ابعاد کانال آبراهه، دبی و انتقال رسوب و تغییرات پروفیل آبراهه درنتیجه فعالیت های بشر ویا رویدادهای طبیعی مورد اگیرد.ستفاده قرار ابعاد آبراهه میتواند برای محاسبات مورفولوژیکی و پارامترهای هیدرولوژیکی مثل ضریب مانینگ و توان آبراهه مورد استفاده قرار گیرد. وسایل مورد نیاز برای اندازه گیری مقطع عرضی: مقطع عرضی میتواند توسط وسایل نقشه برداری اندازه گیری شود ولی روش معمول آن راحت تر از روش استفاده از وسایل نقشه برداری (دوربین ، خط کش و..) میباشد.در این روش از متر نواری و خط کش استفاده میگردد. محاسبه مقطع عرضی شامل اندازه گیری عمودی آبراهه(عمق) در چندین نقطه و در طول یک ترانسکت است. ترانسکت مورد نظر درتقاطع با جریان آبراهه قرار دارد.و دو کناره آبراهه را به هم وصل میکند. در آبراهه ها و رودخانه های کم عمق و کم عرض به راحتی میتوان پهنای آبراهه و عمق آبرا هه را محاسبه نمود. ولی در رودخانه های عمیق و بسیار عریض ، مقطع عرضی با استفاده از قایق ، و یا از روی پل یا li lo (نوعی تله کابین) محاسبه میگردد. برای اندازه گیری عمق این رودخانه ها گاهی از اکوسونور ( وسیله ای که از طریق برگشت امواج صوتی عمق رودخانه یا دریاچه را محاسبه میکند) استفاده میگردد. در روز هایی که جریان آب شدید نباشد میتوانید با شنا کردن عمق های مختلف را اندازه گیری نمایید. برای محاسبه عمق در طول ترانسکت افقی میتوانید از خط کش نقشه برداری یا مشابه آن استفاده نمایید .در صورت آرام بودن جریان رودخانه برای محاسبه عمق آبراهه میتوانید از یک طناب یا متر نواری سنگین استفاده نمایید.
منبع:
Australian River Assessment System: AusRivAS Physical Assessment Protocol ادامه مطلب |
لينک ثابت نوشته شده در شنبه بیست و چهارم تیر 1385ساعت 22:3 توسط مهران
|
|
|
|
مسیر یک رودخانه از اثر بین آب جاری با سازند و طبقات زمین شناسی و
مورفولوژی منطقه مورد نظر تشکیل میگردد. بین مسیر رودخانه و طول کل رودخانه رابطه منطقی وجود دارد. برای نشان دادن این رابطه از رابطه تحول رودخانه استفاده میگردد. این رابطه به صورت زیر بیان میگردد: طول رودخانه منهای خط مستقیمی که ابتدا و انتهای رودخانه را به هم وصل میکند تقسیم بر طول رودخانه . e F= lF – c/c c = طول رودخانه lF=خط مستقیمی که ابتدا وانتهای رودخانه را به هم متصل میسازد e F= تحول رودخانه این رابطه برای طول کل رودخانه صحت دارد ولی می تواند برای بخشی از رودخانه نیز اعمال می گردد و معمولا برای پیچان رودها استفاده میگردد تحول رودخانه برای رودخانه های بزرگی مانند ارینوکو، کونگو که جریا ن چرخشی . زیادی دارند ،بزرگ میباشد مقدار تحول رودخانه در این رودخانه ها به مساحت حوزه بستگی دارد در رودخانه هایی که آب جاری تقریبا در خط مستقیمی جریان میابد ،تحول رودخانه کم میباشد برای مثال برای رودخانه راین مقدار تحول رودخانه از ابتدا تا انتهای رودخانه برابر ۰.۹ است منبع : River morphology Mangel sdorf 1990 |
لينک ثابت نوشته شده در شنبه بیست و چهارم تیر 1385ساعت 21:33 توسط مهران
|
|
|
|
۴ عامل عمده که پایه های طبیعت را شکل میدهند، در تشکیل بستر رودخانه ها ت
اثیر میگذارد. ۱):تکتونیک: به صورت جابه جایی های افقی و عمودی پوسته زمین از طریق نیرو های درونی زمین. ۲):لیتولوژی(سنگ شناسی):به صورت ترکیبات معدنی سطح زمین که مشمول خاک نیز میشود. ۳):اقلیم: به عنوان مجموع پدیده های اتمسفری ۴):پوشش گیاهی از این ۴ عامل اصلی ، دو فر آیند انتقالی مهم ناشی میشود. ۱):رواناب ۲):انتقال رسوب این دو فر آیند،کنترل کننده ابعاد بستر و هندسه رودخانه هستند . پوشش گیاهی واسطه بین۳ عامل تکتونیک، لیتولوژی ، اقلیم با ۲ عامل رواناب و انتقال رسوب هستند.پوشش گیاهی از طرفی میتواند باعث تغییرات میزان رواناب و انتقال رسوب گردد و از طرف دیگر ابزار قابل دسترس انسان برای انجام اعمال مدیریتی است. منبع: River morphology Mangel sdorf 1990 |
لينک ثابت نوشته شده در پنجشنبه بیست و دوم تیر 1385ساعت 1:59 توسط مهران
|
|
|
|
از من درس بگیرید!! . وزیر سابق کشاورزی با بیان اینکه : من اشتباهات زیادی مرتکب شده ام و بیان نقاط ضعف کشاورزی ایران و تاکید بر کمبود آب ... . بقیه مطلب و مطالب جالب دیگر را از مرد خاکی بخواهید . در چنین مواردی |
لينک ثابت نوشته شده در سه شنبه بیستم تیر 1385ساعت 0:36 توسط مهران
|
|
|
|
سبک های رودخانه (river styles): برایرلی (Brierley )و فریرز ((Fryirs در سال 2000 بر اساس ویژگی های ژئومورفیکی و فرآیند تکامل و تشکیل کانال رودخانه ها ، در تعدادی از رودخانه های استرالیا انواع کانال رودخانه را مشخص کردند. این طبقه بندی برای رودخانه های سرتاسر دنیا قابل استفاده است. منبع: اینترنت دوستان عزیزی که نیاز به توضیحات بیشتری در مورد این طبقه بندی هستند ،میتوانند به وب سایت های زیر مراجعه نمایند . البته طبقه بندی های بسیاری وجود دارند که از اهمیت زیادی برخوردار نیستند. طبقه بندی های ذکر شده به نوعی با یکدیگر رابطه دارند. برای مثال آبراهه های تیپ C در طبقه بندی روزگن ، همان آبراهه های مئاندری( پیچانی) در طبقه بندی لئوپولد میباشد. پاینده باشید. |
لينک ثابت نوشته شده در سه شنبه بیستم تیر 1385ساعت 0:3 توسط مهران
|
|
|
|
مینزر در سال ۱۹۲۳ آبراهه های طبیعی را بر اساس جریان آب در کانال آبراهه به ۳ دسته ۱):آبراهه های دائمی ۲):آبراهه های فصلی ۳):آبراهه های موقتی تقسیم کرد. ادامه مطلب را بخوانید.... ادامه مطلب |
لينک ثابت نوشته شده در یکشنبه هجدهم تیر 1385ساعت 16:5 توسط مهران
|
|
|
|
طبقه بندی لئوپولد و ولمن : با این طبقه بندی تقریبا آشنا هستید. این طبقه بندی استفاده بسیار کاربردتری سیستم های طبقه بندی کانال رودخانه محسوب میشود. در این طبقه بندی رودخانه ها بر اساس شکل کانال رودخانه به سه دسته تقسیم میگردند . 1): کانال مستقیم (straight) 2): کانال مئاندری (کانال پیچانی) (meandering) 3): کانال کلافی (در برخی کتاب ها با نام شریانی ) (braided) لازم به ذکر است که این سه نوع کانال در مقیاس بازه ( به بخش بازه رودخانه مراجعه فرمایید)طبقه بندی شده اند. منبع: اینترنت |
لينک ثابت نوشته شده در یکشنبه هجدهم تیر 1385ساعت 0:24 توسط مهران
|
|
|
|
بیایید فریاد پاسارگاد را در یابیم سد سیوند واقع در 95 کیلومتری شمال شیراز ، 50 کیلو متری تخت جمشید ، تمدن 2500 ساله ایرانی را در خود فرو میبرد.
ادامه مطالب را بخوانید.
به این وب سایت حتما مراجعه نمایید
ادامه مطلب |
لينک ثابت نوشته شده در شنبه هفدهم تیر 1385ساعت 17:24 توسط مهران
|
|
|
|
نسبت پهنا به عمق : این نسبت ،فاکتور بعد و شکل رودخانه را به عنوان نسبتی از پهنای ارتفاع آب لبریز(به بخش سنگربندی مراجعه نمایید) به حدالاکثر عمق آبراهه بیان میدارد.دبی ارتفاع آب لبریزی به صورت حدالاکثر جریان لحظه ای بیان میشود.این دبی طی روزهای متعدد از سال وجود دارد و اغلب مربوط به دبی با دوره بازگشت 1.5 سال میباشد.چنانکه مقدارنسبت پهنا به عمق کمتر از 12 باشد ،اين نسبت کم و اگر بیشتر از 12 باشد ، زیاد ميباشد. محاسبه نسبت پهنا به عمق(W/D) : با استفاده از داده های پهنا و ارتفاع آب لبریز، نسبت پهنا به عمق از تقسیم پهنای آب لبریز به ارتفاع حدالاکثر آب لبریزدر هر مقطع عرضی به دست می آید ( برای درک بهتر این فاکتور ها به بخش سنگربندی و محاسبه عمق آب لبریز مراجعه نمایید.) مورفولوژی رودخانه و رسوبشناسی مستقیما با یکدیگر رابطه دارند به همین دلیل قبل از ورود به مباحث دیگر آبخیزداری ، پرونده این مباحث را میبندیم و بعد . حفاظت رودخانه . زمین لغزش و..... . |
لينک ثابت نوشته شده در شنبه هفدهم تیر 1385ساعت 16:31 توسط مهران
|
|
