GREENLINE
مطلبی که قرار است راجع به آن بحث کنیم ، واژه ای به نام GREENLINE است. اینجانب تاکنون در هیچ کتاب و مرجع فارسی و فرهنگ لغات تخصصی برای این واژه معادل فارسی نیافتم و در نتیجه واژه لاتین آنرا به نگارش در میاورم . عدم توجه جامعه آبخیزداری و محیط زیست و ... به GREENLINE در کشور ما ،به معنای کم اهمیت بودن این موضوع نیست. در مورد اهمیت GREENLINE همین بس که با شناخت به آن میتوان از فرسایش کناری رودخانه تا حد بسیار زیادی کم کرد.و یکی از سه رکن اساسی نمونه برداری و شناخت پوشش حاشیه رودخانه میباشد. دو رکن دیگر شامل ترکیب پوشش گیاهی حاشیه رودخانه RIPARIAN از طریق برداشت مقطع عرضی و زادآوری REGENERATION گونه های درختی میباشد. تعریف GREENLINE : اولین پوشش چند ساله(جامعه گیاهی) که به صورت خطی در نزدیکی لبه آب و یا دقیقا در لبه آب رشد میکند.اغلب در زیر داغاب میتوان این اجتماعات را مشاهده نمود. از گیاهانی که میتوانند در GREENLINE یافت شوند میتوان به گونه های Carex nebrascensis و Salix geyeri اشاره نمود. این گونه ها به گونه های تثبیت کننده stabilizer معروف هستند. ترکیب GREENLINE : وجود آب کم و بیش دائمی در ناحیه ریشه دوانی گیاهان ، به گونه های گیاهی آب دوست و دارای ریشه های قوی اجازه رشد میدهد. این گیاهان میتوانند مانع مناسبی در مقابل نیرو ی آب باشند. علاوه بر این پوشش گیاهی در این مناطق میتواند بعد از وارد آمدن صدمات طبیعی یا غیر طبیعی به آن ،دوباره تجدید حیات نماید. رابطه بسیار زیادی بین مقدار و نوع پوشش گیاهی در طول لبه آب و تثبیت کناره های رودخانه وجود دارد (دوناوی و همکاران ،1994،کلینفلدر و همکاران 1992 ، مانینگ و همکاران 1989،). آنچه در مورد این گیاهان مهم است ، وقوع طبیعی آنها درا ین مناطق میباشد ( به دلیل خصوصیات ریشه گیاهان). بررسی GREENLINE میتواند نماینده سلامت تمامی آبخیز واقع در بالای نقطه نمونه برداری باشد. مکان یابی GREENLINE : GREENLINE اغلب در نزدیکی داغاب واقع میگردد.هنگامی که جریان آب کاهش میابد و گیاهان وارد رشد تابستانه خود میشوند ، GREENLINE را میتوان در پشت گراول یا شن و ماسه های کنار آبراهه مشاهده نمود. وقتی کناره های آبراهه به شدت تحت تاثیر فرسایش باشد و یا آبراهه مورد نظر تنگ و عمیق باشد ، GREENLINE ، چندین فوت بالاتر از داغاب قرار میگیرد.در اینگونه موارد گونه های گیاهی به ندرت آبدوست هستند .بنابراین آنها را به عنوان گونه های حاشیه رودخانه ای Riparian به حساب نمیآوریم. نمیدونم چرا این وبلاگ قاتی میکنه . خودتون میبینید که!!!. منبع: MONITORING THE VEGETATION RESIURCES IN RIPARIAN AREAS Alma H Winward April2000 |
لينک ثابت نوشته شده در پنجشنبه بیست و هفتم مهر 1385ساعت 0:21 توسط مهران
|
|
|
|
با پيشرفت تحقيقات در دهه 1930 مشخص گرديد که مقدار خاک موجود در آب روان بر حسب انرژي قطره باران بسرعت فزوني ميابد و خاطر نشان شد که با ايجاد ممانعت در راه اصابت قطره باران ميتوان فرسايش را به مقدار زياد کاهش داد.از آن زمان جداشدگي و حرکت ذرات خاک بر اثر فشار قطره باران اساسا مهم بوده و اغلب آنرا مرحله آغازين فرسايش ميدانند. ماهيت جداشدگي ذرات و حرکت آنها بيانگر رابطه بين ويژگي هاي بارندگي و خصوصيات خاک و سطح زمين است.مهم ترين ويژگي هاي بارندگي که از نظر سايندگي حائز اهميت هستندعبارتند از : جرم قطره ،اندازه،چگونگي توزيع قطرات بر حسب اندازه ،جهت ريزش قطرات ، شدت بارندگي ،و سرعت نهايي قطره باران ميباشد. از بين اين متغير ها انرژي جنبشي و ميزان حرکت را ميتوان تعيين نمود.اندازه قطره باران به طرق گوناگون محاسبه ميگردد. در سال لاو اقدام به اندازه گيري قطره باران نمود . وي لوح سنگي شطرنجي را در مقابل باران گرفته و قطر قطره باران برخورد کرده به اين لوح را اندازه گيري ميکرد. استفاده از گرد رنگي قابل حل در آب :گرد رنگي بر رو ي صفحه جاذب رطوبت پخش شده و پس از برخورد قطر ه به کاغذ و حل گرد رنگي ، قطر آن را اندازه گيري ميکردند.يک روش متداول نمونه گيري باران در بشقاب محتوي آرد ميباشد . هرقطره باران گلوله اي ميسازد که پس از خشک شدن ميتوان بر حسب رابطه بين قطر باران و ايجاد گلوله اندازه قطره باران را پيشبيني نمود.حداکثر قطر ظاهري قطرات بين 5 تا 6 ميليمتر است و در بارندگي هاي با شدت زياد اندازه قطره کمي کاهش ميابد (هادسون1971).سرعت قطرات باران نيز به اندازه قطر آن بستگي دارد . سرعت بين قطره باران در حال سقوط آزاد بر اثر نيروي جاذبه ، تا هنگامي که اين نيرو بر نيروي مقاومت اصطکاک هوا برابر گردد ، شدت ميابد . در اين موقع قطره با سرعت نهايي خود سقوط خواهد کرد.اغلب قطرات با سرعت نهايي خود به زمين برخورد ميکنند.وقتي اندازه ، سرعت نهايي و شدت قطرات معلوم شد ،انرژي جنبشي و حرکت بارندگي را ميتوان از طريق جمع ارقام قطرات محاسبه نمود. شدت بارندگي را ميتوان به آساني از روي داده هاي باران سنجي محاسبه نمود. انرژي جنبشي باران از طوفاني به طوفان ديگر فرق ميکند . بنابراين براي محاسبه ميانگين سالانه بايد به فراواني و دوام طوفان ها و نيز شدت بارندگي توجه نمود. ميزان پراکنش خاک با توجه به قابليت جداشوندگي و انتقال خاک و آسيب پذيري سطح مورد نظر ، متفاوت ميباشد.براي مثال پوشش گياهي باعث کاهش پراکنش خاک توسط برخورد ذرات باران ميشود.همچنين شيب زمين ، بافت و ساختمان خاک در نرخ فرسايش پاشماني موثرند.اگر سطح افقي باشد ، فرسايش پاشماني خاک را خرد کرده درهوا پراکنده ميسازد ليکن علي رغم امکان پراکندگي عمودي ذرات خاک تا 60 سانتيمتر در هوا و جابجايي افقي تا 1.52متر ،خاک در مجموع از مزرعه بيرون نخواهد رفت. زيان هاي ناشي از اين نوع فرسايش شامل: ذرات را از کلوخه جدا مينمايد بافت خاک را منهدم ميسازد و رد مواردي ممکن است فرسايش پاي سنگي pedestal ايجاد نمايد. منابع: ژئومورفولوژي و مديريت محيط زيست جلد اول |
لينک ثابت نوشته شده در دوشنبه بیست و چهارم مهر 1385ساعت 14:49 توسط مهران
|
|
|
|
مشخصات تپه های شنی مربوط به نحوه تشکیل آنها است . معمولا شیب تپه های
شنی در سمت باد ۱۰ تا ۱۵ درجه بوده و در سمت دیگر در حدود ۲۵ تا ۳۰ درجه است. تکامل یک تپه شنی بستگی به تغییرات سرعت باد در قسمت های مختلف دارد. سرعت باد در قسمت قله تپه حداکثر و درسمت دیگر حداقل میباشد. بعنوان مثال یک تپه شنی را با ابعاد معین در نظر بگیرید : وقتی سرعت باد کم باشد قادر به حمل باد ذرات شن نبوده و در نتیجه قبل از رسیدن به تپه شنی میزان مواد محموله آن بسیار کم است ولی به محض اینکه با تپه شنی برخورد نموده و از قله آن عبور نماید به علت اضافه شدن سرعت مقداری از ذرات رسوب گذاشته شده در روی تپه را برداشت مینماید و بلافاصله پس از عبور از قله شروع به رسوبگذاری میکند. حال اگر این عمل ادامه پیدا کند و تغذیه تپه شنی وجود نداشته باشد ، به تدریج تپه های شنی ارتفاع خود را از دست داده و در روی زمین های مسطح پخش میشوند . در صورتی که سرعت باد اضافه گردد ،نحوه عمل فرق خواهد نمود.بطوری که ابتدا مواد محموله در ابتدای شیب ملایم سمت باد ته نشین شده و سپس در روی تپه شنی شروع به حرکت نموده و پس از عبور از قله مجددا در طرف دیگر شروع به رسوبگذاری میکند. در بعضی از حالات گردبادی که در پشت تپه های شنی به وجود میاید باعث میشود که سمت دیگر دارای دو شیب متفاوت به ترتیب تند و سپس ملایم به خود گیرد و نتیجه کلی این است که ابعاد تپه افزایش یافته و پیشروی آن زیاد میشود.شکل تپه های شنی : شکل تپه های شنی مربوط به سرعت باد ،جهت باد و شرایط حمل ذرات به وسیله باد میباشد.وقتی جهت باد غالب ،ثابت باشد میتوان تپه های شنی را به سه فرم مشاهده نمود : |
لينک ثابت نوشته شده در شنبه بیست و دوم مهر 1385ساعت 18:57 توسط مهران
|
|
|
|
قبل از اینکه به بحث در این مورد بپردازیم باید عنوان کنم که هیچ یک از مطالب علمی این
وبلاگ نوشته ها و تجربیات شخصی اینجانب نیست . مطالبی که در زمینه سد ها عنوان گردید ،نوشته ها و گفته های دکتر نخجوانی و دکتر سلاجقه میباشند که طراح سوالات آبخیزداری و حفاظت خاک کنکور کارشناسی ارشد آبخیزداری هستند.بنابراین مطالبی که در زیر آنها منبعی ذکر نشده است مربوط به مطالب و نکته های کنکور کارشناسی ارشد میباشد. مطالعه پایداری سد: فشار تحتانی : وقتی آب در زیر سد نفوذ نماید و جریان پیدا کند طبق قانون ظروف مرتبط به بالا نیرویی به سد وارد میاید که این نیروی عمودی بوده و جهت آن بطرف بالاست و در نتیجه در جهت عکس وزن سد عمل مینماید.وجود فشار تحتانی باعث میگردد که به جای نیروی P یا وزن سد ، نیروی P-V محاسبه گردد در نتیجه ابعاد سد یزرگ شده و هزینه بالا میرود. فرمول فشار تحتانی: ( V=C.L.(H/2 (علامت/ برابر علامت تقسیم میباشد) C = ضریب کاهش در شرایط تحمیل و رد زمین های با قابلیت نفوذ پذیری خوب برابر 1 میباشد . و در زمین ها با نفوذ پذیزی کم برابر صفر است. L = عرض پی H= ارتفاع کل سد. قانون 3/1 وسط قاعده : فشار قسمت پاشنه سد هکه برروی خاک اعمال میگردد باید به اندازه ای باشد که بتوان فشار منفی حاصل از فشار تحتانی را خنثی نماید.وقتی نیرو ی وارده به سد از یک حد مشخصی تجاوز مینماید پاشنه در قسمت پایاب در طول محور جلوی قاعده (طرف پایاب) چرخیده و در طرف سرآب از سطح خود بالا آمده و شکافی بین پاشنه و خاک ایجاد میگردد و در نتیجه پایداری سد از بین میرود. حالاگر منتجه نیرو ها از 3/1 وسط قاعده عبور نماید پایداری سد تامین میگردد. شرایط پایداری سد عبارتند از: شرط ۳/۱ وسط قاعده : برآیند نیروی وزن سد و نیروهای خارجی که بر سد وارد میگردند(R) ، قاعده سدB را در نقطه ای مانند N قطع میکند . فاصله N از وسط قاعده ،با S مشخص میگردد و به نام دوری از مرکز نامیده میشود. موقعی شرط ۳/۱ وسط قاعده رعایت میگردد که s کوچکتر و یا مساوی با B/6 باشد. شرط عدم واژگون شدن سد : در این حالت باید بررسی شود که سد نسبت به واژگون شدن سد در حول ضلع طرف پایاب قاعده پایین حساس نباشد. وقتی منتجه نیرو ها از 3/1 وسط قاعده عبور کند ، این شرط به طور خود به خود تامین میگردد . بدینجهت به طور مجزا مورد بررسی قرار نمیگیرد. شرط عدم لغزش سد روی کف بستر : هنگامی که نسبت بین نیرو های وارده به سد بر وزن سد (F/P) کوچکتر یا برابر ضریب اصطکاک f باشد.ضریب اصطکاک سنگ :0.75 ماسه سنگ 0.6 شن 0.4 خاک رس و مرطوب 0.3 اگر فشار تحتانی وجود داشته باشد باید به جای وزن حقیقی ، وزن ظاهری را مورد نظر قرار دهیم. شرط عدم فرو رفتن سد در خاک پی: باید حدلاکثر نیرویی که از طرف سد به خاک وارد میشود طوری محاسبه گردد که این نیرو کمتر از مقاومت خاک باشد. پخش نیروی فشار روی قاعده سد به صورت معادله خطی است و مقدار حدالاکثر آن در طرف قاعده پایاب میباشد و حدلاقل آن در طرف سرآب میباشد.فشار در قسمت سرآب در موقعی که منتجه نیرو ها R خارج ار 3/1 وسط قاعده بیافتد منفی است و موقعی که درست از حد 3/1 عبور کند برابر صفر است یعنی S برابر است با B/6 و اگر از داخل 3/1 وسط قاعده بگذرد ،مثبت است . فشار در قسمت پایاب به هنگامی که ار 3/1 وسط قاعده عبور کند برابر 2P/B میباشد که P همان وزن سد است. متشکرم
میدونید وقتی دانشجو بودم همیشه یه غزل معروف از حافظ رو زمزمه میکردم. گر از این منزل ویرانه به سوی خانه روم دگر آنجا که روم عاقل و فرزانه روم زین سفر گر به سلامت به وطن باز رسم نذر کردم که هم از راه به میخانه روم تا بگویم که چه کشفم شد از این سیر وسلوک به در صومعه با بربط و پیمانه روم البته همیشه تا اینجا میخوندمش تقدیم به همه دانشجویان عزیز و زحمتکش . مخصوصا غربتیا .مخصوصا غربتیای دانشگاه منابع طبیعی گرگان. مهرانrp. |
لينک ثابت نوشته شده در پنجشنبه بیستم مهر 1385ساعت 15:20 توسط مهران
|
|
|
|
سرریز
سازه ای که آب اضافی را خصوصا به هنگام سیلاب که جریآن آب به بدن سد صدمه وارد میاورد و امکان دارد باعث تخریب آنها شود، دفع میکند.( دکتر سلاجقه).در حقیقت این نوع سازه ، تخلیه کننده در یاچه سد در مواقع اضطراری میباشد. مهمترین و حساسترین بخش در سازه های آبی ، سرریز میباشد. در حقیقت اگر سرریز یک سد به درستی محاسبه و احداث گردد ، مشکل ناپایداری سازه و بحث سیلاب در آن منطقه را نخواهیم داشت. انتخاب نوع سرریز: نوع سرریز به ۱- نوع سد ۲- دبی طرح ۳- توپوگرافی ۴- شرائط اقتصادی طرح بستگی دارد . در زیر به شرح مختصری در مورد نوع سد و دبی سرریز اکتفا میکنیم. نوع سد : در سد های خاکی ، سرریز نمیتواند بر روی بدنه سد قرار گیرد. ولی در بقیه سد ها (گابیونی ، سنگ چین ملات دار و ... ) سرریز میتواند بر روی بدنه سد واقع گردد. دبی طرح Discharge design : حدالاکثر دبی لحظه ای با دوره بازگشت معین که سد بر اساس آن طراحی میگردد و یا حدالاکثر دبی که در طول عمر سد میتواند واقع گردد. در سد های مخزنی دبی ماکزیمم با دوره بازگشت ۱۰۰۰۰ سال محاسبه میگردند . در سد های انحرافی دوره بازگشت۵۰ تا ۱۰۰سال لحاظ میگردد و در سدهای آبخیزداری دوره بازگشت ۱۰ تا ۲۰ سال را بع عنوان دوره بازگشت برای دبی حدالاکثر در نظر میگیرند. محل سرریز: محل سرریز بستگی به شرائط پی ، مقدار و نوع خاکبرداری ،نوع سد ،تراوش سد ،گسل ها و شکست ها ،دوره بازگشت دبی طرح دارد. تمام سر ریز ها از بزرگ به کوچک عبارتند از : سرریز رو گذر : در بسیاری از پروژه های سد سازی به خصوص در سد های وزنی از این نوع سرریز استفاده میگردد. در سدهای انحرافی به منظور بالا آوردن سطح آب و انحراف آن به زمین های اطراف و مزارع احداث میگردند. این سرریز ها حالت استغراق دارند. سرریز نیلوفری: در جایی که نتوان از سرریز رو گذر استفاده کر د،از سرریز نیلو فری استفاده میگردد. این سرریز به شکل قیف میباشد و در انتها به تونلی با انحنای مشخص ختم میگردد. سرریز برج آبگیر: این سرریز بیشتر در سدهای خاکی استفاده میگردد و مشابه سرریز نیلو فری میباشد . با این تفاوت که در انتها به تونلی با انحنای مشخص ختم نمیگردد بلکه توسط لوله ای به پایین دست هدایت میگردد. سرریز لابیرنت: هرگاه فضا و محل کافی برای سایر سرریز ها وجود نداشته باشد از این نوع سرریز استفاده میگردد. این سرریز سطح کمی را به خود اختصاص میدهد. سرریز دریچه ای :با باز شدن دریچه ها شروع به کار میکنند و ممکن است در بالای سطح آب و یا در سطح آب (سد های انحرافی) قرار بگیرند. سرریز تونلی:توسط این سرریز میتوان طغیان های استثنایی ار از در یاچه سد تخلیه کرد. سرریز سیفونی: در جایی که محل کافی برای احداث سرریز رو گذر نباشد و دبی طغیان با اهمیت نباشد از این سرریز استفاده میگردد. عملکرد این سرریز بسیار سریع بوده و خیلی زود سطح آب دریاچه پشت سد را به سطح تراز میرساند. سرریز کانال ساحلی:نوعی سرریز کمکی برای سرریز رو گذر است و آب پس از عبور از سرریز روگذر از این سرریز عبور میکند. سرریز شوت: میتوان این نوع سرریز را در سده ای خاکی استفاده کرد و اگر احداث سرریزدر طول بدنه سد ممکن نباشد از این سرریز استفاده میکنند. سرریز با پوش اسکی: برای جلوگیری از تخریب پایین سد از این نوع سرریز استفاده میگردد و بعد از عبور آب از سرریز شوت تعبیه میشود. ابعاد سرریز : توجه داشته باشید که اگر سرریز کوچک باشد برا ساس قانون ارشمیدش وزن سد کم شده و سد ناپایدار میشود و آب روی سد منجر به تخریب پایاب و دو طرف بستر میگردد در این حالت احتیاج به کفبند میباشد که از نظر اقتصادی مرقون به صرفه نمیباشد و نیز اگر سرریز بزرگتر از حد یعنی ارتفاع آن زیاد باشد، توجیه اقتصادی ندارد . عرض سرریز معمولا ثابت است و برای افزایش ابعاد سرریز معمولا باید ارتفاع آن را زیاد در نظر گرفت. ابعاد سرری با توجه به دبی حدالاکثر لحظه ای در دوره بازگشت مشخص ، عمر سد و شرایط اقتصادی محاسبه میگردد.معمولا سرریزی که جهت سد های اصلاحی احداث میگردد بشکل ذوزنقه است و اضلاع آن دارای زاویه ۴۵ در جه میباشند.البته در سد های گابیونی سرریز مستطیلی میباشد. در حالتی که آبراهه دارای بستر تنگ باشد و فرسایش بالا رونده وجود داشته باشد ، باید به سرریز حدالاکثر عرض ممکن داده شود. مسلما عرض سرریز نباید از یک حد معینی بیشتر گردد چون ممکن است به پای سد آسیب برساند.بنابراین در مواقعی که کف بستر مسطح باشد ، عرض سرریز را برابر ۷/۸عرض کف بستر در نظر میگیرند تا از شسته شدن کناره های بستر در نتیجه ریزش آب سرریزجلوگیری گردد. اگر شکل بستر به صورت V باشد در این حالت عرض های مختلف به سرریز داده میشود و برای هر یک از عرض های داده شده ، ارتفاع آب سرریز محاسبه میگردد تا بالاخره عرض ایده آل انتخاب گردد.عرض ایده آل سرریز عرضی است که با توجه به انرژی آب و هزینه کف بندی ، موثر و اقتصادی باشد. موفق باشید |
لينک ثابت نوشته شده در سه شنبه هجدهم مهر 1385ساعت 14:38 توسط مهران
|
|
|
|
مطالب مهم در مورد سد های خاکی :
این سد ها از مواد منفصل یا غیر متصل تشکیل شده اند و جهت ذخیره آب،کنترل سیلاب ها و کنترل فرسایش به کار میروند. سد های خاکی را میتوان در آبراهه های بسیار عمیق با کناره های عمودی و یا آبراهه های بسیار عریض با شیب کم احداث نمود. بهترین دانه بندی برای این نوع سد ها : رس ۱۵٪ برای کل خاک مصرفی ، لیمون ۱۵٪ برای کل خاک مصرفی ، ماسه نرم ۵۰٪ برای کل خاک مصرفی و ماسه درشت ۲۰٪ برای کل خاک مصرفی میباشد. به طور کلی ابعاد دانه های مورد استفاده نباید از ۱۰ سانتیمتر بیشتر باشد زیرا از فشرده شدن خاک جلوگیری میکند. .در صورتی که خاکی با چنین مشخصات در ساختمان سد موجود نباشد و یا هزینه های عمل مقرون به صرفه نباشد استفاده از هسته ای مرکزی تقریبا غیر قابل نفوذ مطرح میگردد. خاکی که در هسته مرکزی به کار میرود باید رس دار باشد یا حدالاقل ۲۰ ٪ کل دانه بندی خاک رس باشد و به بیانی دیگر ۲۰ ٪کل دانه بندی خاک قطری حدود ۰.۰۵ میلیمتر داشته باشد. مناسبترین رس ،رس کائولینیت میباشد و نباید از رس های تورم پذیر مانند رس مونتموریلونیت استفاده گردد. بعد از بارندگی شدید و یا گاهی به علت ابعاد کمی که به سد داده میگردد و یا استفاده از وسایل نامناسب ، خاک پشته پایین سد از بین میرود و برای جلوگیری از این عمل باید استحکام بیشتری به این سد داده شود. در مورد سد های ذخیره ای ،معمولا این نوع سد ها پوشیده از گیاهان علفی میشود زیرا درختان و درختچه ها با ریشه های خود منافذی ایجاد میکنند که نفوذ پذیری را بالا برده و استحکام سد را از بین میبرند. این وضوع در مورد سد های خاکی اصلاحی وجود ندارد زیرا این سد ها قبل از توسعه ریشه ها پر میگردند بنابراین از درختان و درختچه ها میتوان استفاده نمود . موفق باشید |
لينک ثابت نوشته شده در دوشنبه هفدهم مهر 1385ساعت 16:55 توسط مهران
|
|
|
|
این سدها دارای یک قسمت کف بند مانند در طرف سرآب میباشند که بر روی آن وزن رسوبات و ارتفاع آب قرار میگیرد. خاصیت این نوع سدها این است که از وزن رسوبات برای پایداری سد در مقابل فشار استفاده شده است. این سد ها از بتون آرمه ساخته میشوند و شامل قسمت های زیر میباشند. - قسمت پاشنه در قسمت سرآب که احتمالا توسط یک زائده بمنظور از بین بردن خطر لغزش و فشار تحتانی خواهد بود. - دیواره عمودی که دارای لوله های خروج زه آب میباشد. - یک پاشنه کوچک در قسمت پایاب بمنظور اینکه فشار وارده روی خاک پی یکسان تقسیم گردد. - دیواره تحتانی عمودی کهدر زیر سد و در امتداد دیواره عمودی که در زیر سد و در امتداد دیواره عمودی قرار میگیرد و بمنظور آن است که سد در مقابل شسته شدن خاک پایاب بستر پایدار بماند. محل این سد ها باید با در نظر گرفتن عمق دیواره تحتانی و شیب حد و شسته شدن قابل پیشبینی خاک در پایه سد محاسبه گردد. بتون آرمه : برای یک کتر مکعب بتون ،۳۵۰ کیلو گرم سیمان ، تقریبا ۰.۸ متر مکعب شن ،۰.۴ متر مکعب ماسه و ۱۶۰ تا ۱۸۰ لیتر آب بکار میرود. کیفیت بتون بستگی شدیدی به میزان ابعاد ذرات مختلف تشکیل دهنده ماسه دارد و باید بر اساس زیر باشد. ذرات با قطر کمتر از ۰.۵ میلیمتر حدود ۵ در صد ، ذرات کوچکتر از ۲ میلیمتر ،۳۰ تا ۳۵ در صد ذرات با قطر ۰.۲ و ۰.۵ میلیمتر ۵۰ تا ۷۰ در صد . قطر ذرا ت شن باید بین ۲۰ تا ۵۰ میلیمتر باشد. سیمان برتلند مصنوعی ( CPA325) : در هنگامی که آب آبراهه به سیمان لطمه ای نزند و به عبارت دیگر فاقد کلرور ها و سولفات ها باشد . سیمان CLR315: برعکس شرایط فوق که اغلب اتفاق میافتد. فرمول BOLOMEY: مربوط به پایداری بتون و ساخت آن است. فرمول FERET:مقدار آب لازم جهت تهیه بتون . انتخاب ضخامت سد: هنگامی که میزان ضخامت سد تا سرریز را داشته باشیم میتوان ضخامت سد را محاسبه نمود. برای دیواره عمودی ،پاشنه و زائده و دیواره تحتانی یک ضخامت در نظرمیگیرند. صرقه جویی در بتون مصرفی در این سد ها توسط هزینه اضافی کفراژ (برای دیواره عمودی) و یا آرماتور بندی ( برای پاشنه در قسمت سرآب که آرماتور های اصلی در قسمت سطحی قرار میگیرند ) برای سد های با ارتفاع ۲ تا ۴ متر ازبین میرود. سد های مهمتر در محل اتصال دیواره و پاشنه دارای یک قسمت به نام GAUSSET هستند که ارتفاعش برابر ضخامت سد بوده و میزان آرماتور آن در متر طولی برابر دیواره باشد. ضخامت C سد باید به حدی باشد که : برای سد های به ارتفاع ۲ و ۳متر ،ضخامت سد برابر ۴۰ سانتیمتر میباشد و برای سد های به ارتفاع ۴ ،۵ و ۶ متر ضخامت سد به ترتیب ۵۰ ،۶۰ و ۷۰ سانتیمتر است. محاسبه ابعاد پاشنه : باید طول پاشن هدر قسمت سرآب m و در قسمت پایابn تعیین گردد و سپس طول کل پاشنه B برابر است با B=n+c+m . برای یک سد به ارتفاع کل H مقدار B برابراست با ۰.۷۵H . محاسبه ابعاد زائده و دیواره تحتانی : نقش زائده عمودی دو چیز است . برای سد های به ارتفاع ۴ و ۵ متر طول زائده برابر با ۰.۸ متر و برای سد به ارتفاع ۶ متر برابر ۱ متر خواهد بود .دیواره تحتانی یک دیواره مستقل از سد بوده و در امتداد دیواره عمودی قرار دارد و دارای همان ضخامتی است که بقیه سد دارا میباشد. دوستان محترم برای تجسم این سد ، حرفL را در نظر گرفته .قسمت عمودی این حرف را به عنوان دیواره عمودی سد در نظر گرفته و قسمت افقی به عنوان پاشنه سرآب میباشد.در انتهای پاشنه سرآب یک زائده کوچک به سمت پایین وجود دارد که همان زائده عمودی است.پاشنه سرآب را کمی به سمت چپ امتداد دهید تا دیواره عمودی راقطع کند (پاشنه پایاب).حال دیواره عمودی را به سمت پایین امتداد داده به طوری که پاشنه را قطع کند.شما در حقیقت دیواره تحتانی عمودی را ترسیم نمودید. شکل کلی سد شبیه به چهار انگلیسی میباشد که برعکس نوشته شده .در ضمن شما باید به تمامی این قسمت ها ضخامتی را در نظر بگیرید. |
لينک ثابت نوشته شده در جمعه چهاردهم مهر 1385ساعت 20:54 توسط مهران
|
|
|
|
سد سنگ چین ملات دار
این سد ها جز سد ها ی وزنی میباشند. حدالاقل ابعادی سنگ ها در این سد ها باید داشته باشند،۱۵ سانتیمتر ارتفاع ، ۲۰ سانتیمتر عرض و ۴۰ سانتیمتر طول بوده که علاوه بر سختی قابل قبول باید مقاومت کافی به یخ زدگی نیز داشته باشند.مقدار مواد لازم برای ساختن ۱ متر مکعب ملات ،۳۵۰ کیلوگرم سیمان ، ۱ متر مکعب شن شسته شده و ۲۲۰ لیتر آب میباشد. عمق پی در این نوع سدها در حدود ۵/۱ ارتفاع سد به اضافه ضخامت پاشنه های که حدود ۰.۴ تا ۰.۶ مترر در پایاب ادامه میابد. )ارتفاع همواره در طرف سرآب اندازه گیری میگردد. معمولا عمق پی با پاشنه بین ۰.۸ تا ۱.۸ متر برای ارتفاع های ۲ تا ۶متر تغییر میکند و بهتر است یک شیا ر در قسمت پایاب پی جهت زهکشی ایجاد گردد. معمولا کنده شدن پای سد ها هنگامی اتفاق میافتد که خاک دارا ی دانه بندی ریز مانند مارن بوده و عمق پی کم باشد. آنکراژ: آنکراژ سد در کناره های آبراهه دارای ۲ مزیت میباشند. ۱): بهتر کردن وضع پایداری سد مخصوصا در آبراهه ای باریک . ۲): کم کردن هطر کنده شدن کناره ها . در حالتی که قسمت های جانبی در اثر کافی نبودن ابعاد سرریز در زیر آب قرار گیرد،جریان آب کناره آبراهه را میکند. عمق آنکراژ بین ۰.۷ تا ۱.۵ متر برای ارتفاع های ۲ تا ۶ متر تغییر میکند. خاکریزی دستی: خاکریزی دستس تا ارتفاع ۵۰ سانتیمتری سر ریز بالا میاید. وجود خاکریزی باعث کم شدن اثر نیرو به جداره سد شده و فشار تختانی را نیز کاهش میدهد. خاک خیس خورده پشت سد دارای وزن مخصوص ۱.۸ با زاویه طبیعی شیب خاک ۳۹ درجه و K= ۰.۲۳ خواهد بود. ضخامت فیلتر ۵۰ سانتیمتر. منافذ: باعث کاهش نیروی هیدرو استاتیک میگردند و ارتفاع آب در بالای سرریز را کاهش میدهند. شکل منافذ مستطیلی بوده و طول آنها در جهت ارتفاع میباشد. ابعاد آنها ۱۰ در ۲۰ سانتیمتر در نظر گرفته میشود.کف آنها دارای شیب جزیی به طرف پایاب میباشد . طرز قرار گرفتن منافذ با فاصله عمودی ۱ متر و فاصله افقی ۱.۵ متر با آرایش لوزی است . سطح بالای منافذ حدالاکثر تا ۵۰ سانتیمتری سرریز و سطح پایینی تا حدود زمین اصلی خواهد بود. ارتفاع آب در بالای سرریز: ارتفاع آب بسته به وسعت و مشخصات خوزه تغییر پیدا میکند و بین ۰.۳ تا ۱.۲متر برای ارتفاع ۲ تا ۶ متر در نظر گرفته میشود. وزن مخصوص آب را حدود ۱.۲ در نظر میگیرند که مربوط به آب خیلی گل آلود یا آبی که دارای ۳۵۰ گرم خاک در هر لیتر میباشد . این سد ها به شکل ذوزنقه هستند. جدار عمودی در قسمت سر آب و جدار دیگر در قسمت پایاب با شیب حدو د ۲۰ درصد میباشد.ضخامت سد در مجاورت سرریز ۰.۳Hمیباشد (۰.۳ ارتفاع کل سد) که از ۰.۶ تا ۱.۸ بسته به ارتفاع سد متغیر است. وزن مخصوص این سد ها ۲.۲ است . نکته: هرگز نباید ضخامت سرریز در قسمت فوقانی از ۴۰ سانتیمتر کمتر گردد. فرمول محاسبه عرض سرریز: b=0.3H فرمول محاسبه عرض پایین سد: B=b+0.2H سطح مقطع سد: S=(B+b).H/2 |
لينک ثابت نوشته شده در چهارشنبه دوازدهم مهر 1385ساعت 11:57 توسط مهران
|
|
|
|
سدهای وزنی سد های وزنی در مقابل نیرو های وارده قط توسط وزن خود مقاومت میکنند.برای جلوگیری از خطر ترک خوردن سد،در هر ۱۰ متر یک مفصل(Joint) پیشبینی خواهد شد. انوع سد های وزنی:خشکه چین . سنگ چین ملات دار . گابیونی . سد های خشکه چین: این نوع سد ها بوسیله سنگ چین خشک درست میگردند و در مواردی مورد استفاده قرار میگیرند که در محل سنگ به اندازه کافی وجود داشته باشد.این حالت در مکان هایی که فرسایش شدید وجود داشته باشد کمتر دیده میشود. مقطع این سد ها به شکل ذوزنقه میباشد.در قسمت سر آب بدون شیب و عمودی میباشد و در قسمت پایاب دارای شیب ۲۰ تا ۲۵ در صد است .با توجه به کمی مقاومت این سد ها ارتفاع آنها را نباید بیش از ۱.۵ متر گرفت.ضخامت فوقانی سد در سرریز حدود ۰.۷ برابر ارتفاع سد است.این نوع سد ها در مقابل سیلاب های مهم مقاوم نیستند.بطوری که ارتفاع آب سرریز هرگز نباید از ۲۰ سانتیمتر تجاوز کند.حساسترین قسمت سد ،قسمت سرریز میباشد.باید این سد ها تا ارتفاع حدود ۵۰ سانتیمتر از سرریز پر شوند. یکی از علل مهم تخریب در این نوع سد ها فشار ئیدرو استاتیک خاک گل مانندی است که بوسیله گیاهان کاملا محکم نشده باشد. سد های گابیونی: ارتفاع این نوع سد ها نباید از ۳ متر تجاوز نماید و ارتفاع آب سرریز نباید از ۶۰ سانتیمتر بیشتر گردد.توری گابون از سیم های گالوانیزه به قطر ۲ میلیمتر با منافذ ۶ ضلعی به ابعاد ۱۰۰ در ۱۲۰ میلیمتر ساخته میشود. ابعاد استاندارد گابیون: ضخامت گابیون برای پاشنه ۰.۵ متر و برای ساختن بدنه سد ۱ متر است.عرض گابیون ۱ متر بوده و طول آن از ۲ تا ۶ متر تغییر میکند. ولی معمولا طول گابیون ها را ۳ متر در نظر میگیرند. که هر یک دارای ۴ وجه ۱در ۳ متر در دو وجه ۱ در ۱ متر میباشد. سنگ هایی که مستقیما در پشت منافذ گابیون قرار میگیرند باید کو چکترین بعد آنها از ۱.۵ برابر بزرگترین قطر منافذ توری کمتر نباشد.یا به عبارت دیگر هرگز نباید از ۱۸ سانتیمتر کمتر گرفته شود.سنگ های داخل توری باید از ۱۲ سانتیمتر بزرگتر باشند. ارتفاع پی معمولا ۰.۵ متر به اضافه ارتفاع پاشنه که آن نیز ۰.۵ متر میباشد.خاکریزی دستی تا ۰.۵ متری انجام میگردد.با توجه به قابل نفوذ بودن گابیون عمل زهکشی با یک فیلتر سنتتیک مثل BIDIM میتواند انجام گیرد.این سد ها فقط در آبراهه های کم اهمیت ساخته میشوند و محاسبات این سد ها بر اساس سیلاب های 10 ساله صورت میگیرد. پروفیل پیشنهادی برای سد های گابیونی: - در بالای سد یک گابیون با مقطع 1 متر در 1 متر. - در پایین آن یک گابیون به ارتفاع 1 متر و عرض 1.5 متر . اختلاف عرض نیم متر گابیون پایین بین دو طرف سد تقسیم میگردد. به طوری که 10 سانتیمتر در قسمت سرآب و 40 سانتیمتر در قسمت پایاب قرار میگیرد. وزن مخصوص سد گابیونی 1.6 میباشد.
|
لينک ثابت نوشته شده در سه شنبه یازدهم مهر 1385ساعت 14:31 توسط مهران
|
|
|
|
سدهای سبک فلزی
سد های مورد استفاده در آبخیزداری به دو دسته سد های وزنیو غیر وزنی تقسیم میگردند. سدهای غیر وزنی : مقاومت سدهای سبک در مقابل نیروهای وارد به آنها عوض اینکه بوسیله وزن تامین گردد توسط مهار کردن بدنه آنها تامین میشود.عمر این سدها مخصوصا در زمین های شور کم است و بجز در مواقعی که بخواهیم به طور موقت محیط را مساعد برای کشت کنیم نمیتوانند مورد استفاده قرار گیرند.این سد ها فقط مقداری خاک در پشت خود جمع کرده و از طبیعت فرصتی برای استقرار گیاه میگیرند.حدالاکثر ارتفاع مفید آنها ۱ متر میباشد. فشاری که از طرف سیال به دیواره آن وارد میگردد به علت قابلیت زیاد نفوذپذیری بدنه آن به طور قابل ملاحظه ای کاهش میابد. سیم های مهاری : این سیم ها از جنس گالوانیزه بوده و قطر آنها ۳ میلیمتر میباشد که به صورت دوبل پایه های اصلی را به پایه های مهاری متصل مینماید. قسمت دیواره یا بدنه سد: معمولا بدنه سد از دو جداره ساخته میگردد.جدار اولی که مستقیما به پایه های اصلی اتصال پیدا میکند و دارای مقاومت زیادی بوده و جدار دوم جهت نگهداری مواد ریز تر در روی جدار اول قرار میگیرد. ۱): جدار اصلی : این جدار از ۲ پوشش گابیونی که رویهم قرار میگیرند تشکیل شده است. قطر این سیم ها ۳ میلیمتر بوده و ابعا دآنها ۱۰۰ در ۱۲۰ میلیمتر میباشد. ۲): جدار دوم یا نگهدارنده رسوبات : رل این شبکه نگهداری مواد محموله تا موقعی است که گیاهان بتوانند مستقر گردند. میله های رابط: معمولا بهبودی پایداری سد از سپر های افقی T شکل به عرض ۳ سانتیمتر که در قسمت سرریز (بالای پایه های اصلی ) و در عمق ۲۵ سانتیمتری خاک به طور افقی قرار میگیرد.و به ترتیب پایه های اصلی و مهاری را به هم مرتبط میسازد. طرز احداث سد های فلزی سبک : ابتدا باید شیاری در جهت عمود به جهت جریان در کف و و کناره های بستر به عمق ۲۵ سانتیمتر و یا تا حدود سنگ های سخت باز کرد تا دیواره و یا بدنه سد در آن قرار گیرد. شیار دیگری نیز باز در جهت عمود به جریان در محل پایه های مهاری احداث میگردد تا سپر Tشکل که به طور افقی پایه های مهاری را به هم متصل کرده و استحکام آنرا زیاد مینماید در آن قرار گیرد.پایه های اصلی در خاک تا حد امکان و به فواصل ۶۰ سانتیمتر از هم طوری کوبیده میشوند که با خط شاقولی زاویه ای برابر ۱۰ درجه به طرف سرآب درست کنند.و پایه های مهاری نیز تا حد امکان در خاک کوبیده میگردند. برای هر دو عدد پایه اصلی یک عدد پایه مهاری در نظر گرفته میگردد. این پایه ها نیز تمایل به طرف سر آب داشته و فاصله آنها از بدنه سد با توجه به شیب آبراهه و ارتفاع سد و شیب حد بدست میآیند.که هرگز نباید کمتر از ارتفاع سد باشد. پس از استقرار پایه ها ابتدا شبکه های توری در روی پایه های اصلی قرار گرفته و به فواصل ۳۰ سانتیمتر به ۳۰ سانتیمتر به وسیله سیم های گالوانیزه به پایه های اصلی بسته میشوند.خاکریزی دستی و ایجاد پوشش گیاهی: معمولا این نوع سد ها تا ارتفاع ۳۰ سانتیمتر از زیر سرریز پر میشوند.خاکریزی دستی توسط زاویه فی یا اصطکاک داخلی (شیب طبیعی خاک) تعیین میگردد.خاک دستی کاملا فشرده شده و پس از اتمام ساختمان سد در اولین فرصت مساعد کشت خواهد شدو طرف پایاب سد نیز اجبارا بوسیله قلمه هایی که از لابه لای منافذ سد رد میشوند محافظت خواهند گردید. |
لينک ثابت نوشته شده در دوشنبه دهم مهر 1385ساعت 1:41 توسط مهران
|
|
|
|
تعریف فرسایش آبراهه ای یا متمرکز: این نوع فرسایش بوسیله جریان های آبی که در دامنه ها سرازیر شده و به صورت شیار یا خندق بسته به طول آبراهه و وسعت حوزه اثری از خود باقی میگذارند. ۱): هزار دره ها:در این نوع فرسایش سطح اولیه زمین کاملا از بین رفته و آبراهه ها به حدی به هم نزدیک شده اند که فقط نوک تپه ها و ته کناره درهه ها باقی مانده است. جنس خاک اغلب لسی و لیمونی بوده و وجود املاح در خاک و انحلال آنها بوسیله آبهای حاصل از بارندگی سرعت عمل فرسایش را افزایش داده و شیب های تندی به دامنه ها میدهد. مرز مشخصی بین فرسایش آبراهه ای و هزار دره ها وجود ندارد. حرکت توده ای: در نتیجه اشباع شدن طبقه ای از خاک حاصل میگردد.در اغلب موارد حرکات توده ای بافرسایش خطی همراه میباشند. مکانیسم فرسایش آبراهه ای: جریان های متمرکز در آبها باعث کنده شدن کف بستر مجاری آب میگردد.در نتیجه عمق بستر افزایش پیدا کرده و کنار ه های آن نیز ریزش یا لغزش میکنند. در مناطق دارای شیب تند اغلب کف آبراهه ها کم عرض و عمیق تر شده و کناره ها حالت عمودی به خود میگیرد. ولی در جاهای دیگر معمولا عرض بستر زیادتر شده و شیب های کناره ها ملایمتر میباشد. در این حالت مناطقی که دارای شیب تند هستند و یا قسمت های ابتدایی دامنه توسعه میابند و بریدگی هایی را ایجاد مینمایند که هدکت نام دارد.در ایران این پدیده اغلب در آبراهه های موجود در روی مارن قرمز گچی و یا نمکی دوره نئوژن (میوسن)مانند منطقه بین میانه و زنجان به خوبی دیده میشود. معولا در آبراهه هایی که طول نسبتا کوتاهی دارند فقط یک هدکت دیده میشود. و برای آبراهه ای طویلتر در شرائط فوق هدکت های متوالی به وجود میاید. تشکیل هدکت ها مربوط به بریدگی هایی است که در نتیجه (عدم یکنواختی خاک) حاصل میشود. البته بریدگی هایی که به نام هدکت معروف هستند نباید با تغییر شیب مربوط به سنگ های سخت مقاوم به فرسایش اشتباه گردند/در این حالت اولا محل قسمت های عمودی ثابت بوده و پیشروی وجود ندارد و ثانیا میزان فرسایش بسیار کم است.
قومی متفکرند اندر ره دین قومی به گمان فتاده در راه یقین میترسم از آنکه بانگ آید روزی که ای بیخبران ره نه آن است و نه این (خیام) |
لينک ثابت نوشته شده در جمعه هفتم مهر 1385ساعت 14:33 توسط مهران
|
|
|
|
با عرض تبریک سال جدید تحصیلی به تمامی دانشجویان محترم. کتاب آنلاین این ماه شامل مباحث متنوع در باره هیدرولوژی و هیدرولیک میباشد. بیشترین تاکید این کتاب بر خصوصیات رواناب و هیدروگراف ها است.این کتاب شامل ۲۲ فصل میباشد . بر روی HYDRAULICS AND HYDROLOGY کلیک کنید. متشکرم.
|
لينک ثابت نوشته شده در شنبه یکم مهر 1385ساعت 12:55 توسط مهران
|
|
|
|
