امسال برای من سال " تلاش برای ثبات در زندگی" خواهد بود .سال ساختن قایق !! .

فاطمه ظفرنژاد

znejad@hotmail.com

مدرنيزاسيون در آبخيزها

در 50 سال گذشته، بيش از 500 سد روي رودهاي کشور ساخته ايم، نزديک به 200 سد در دست ساخت و نزديک به 300 سد در مراحل مطالعه و طراحي داريم. تجربه نشان مي دهد بهره مندي جامعه از اين برنامه پرهزينه، اندک است. به ويژه سهم جوامع بومي مرتبط با رودها اعم از کشاورزان حقابه بر، يا کشاورزان سيلابدشت ها که سفره زيرزميني شان به جريان آب در رودخانه وابسته است، يا عشاير و کوه نشينان بالادست، يا جوامع مرتبط با دهانه ها، درياچه ها و تالاب هاي چاهه رودها و... بسيار کم يا حتي منفي است. اين پرهزينه ترين ساخت و ساز کشور که در بسياري از سال ها بيش از يک سوم بودجه کشور را بلعيده به نام مدرنيزاسيون 5 دهه ادامه يافته و گذشته از پيامدهاي منفي بر جوامع انساني بومي، بر اکوسيستم هاي آبي و خشکي و نيز جوامع جانوري و گياهي وابسته به آنها نيز اثرات ويرانگر داشته است. در اين نوشتار نخست نارسايي هاي کليدي سدسازي سپس جايگزين هاي ارزان و پايدار سدها و در پايان کارنامه سدسازي ارائه مي شود.

بر گرفته از روزنامه اعتماد

در تاریخ۲۸/۱۲/۱۳۸۷ 

Written principally for use by more advanced undergraduates, postgraduates and senior research workers in geomorphology and sedimentology, the emphasis is on physical processes and sediment properties rather than ecology, human usage and management. This book attempts to review the whole field of aeolian sand research and to provide as broad a perspective as possible, and to draw attention to an extensive multi-disciplinary scientific literature.

Publisher: Springer |ISBN: 3540859098 | edition 2009 | PDF | 474 pages | 11,1 mb

داونلود

این لایحه شاید بتوان گفت جایگزین قانون حفاظت و بهره برداری از مراتع مصوب ۱۳۴۶ و اصلاحات بعدی هست که هر چندجاهایی چهارچوب آن قانون را رعایت کرده اما در بعضی مواد تغییراتی مشاهده می شود

چیزی که هست این که برای حذف موازی کاری این لایحه ارائه شد و در ان سازمان مراتع و جنگل ها به سازمان منابع طبیعی تغییر نام می دهد و وظایفی را که در این قانون برای این سازمان در نظر گرفته شده است اجرایی می کند

اما مشخص نیست که اداره منابع طبیعی چه جایگاهی می یابد

منحل می شود یا همچنان به وظایف موازی خود ادامه می دهد

چون این وظایف توسط این ادارات انجام می شد

این سازمان وابسته به وزارت جهاد سازندگی هست

و از شخصیت حقوقی مستقل برخودارهست ( یعنی حق طرح دعوا را به عنوان شخص مستقل به عنوان نماینده دولت بر عهده دارد)

تغییراتی که در این لایحه به چشم می آید

تغییر در ماده ۵۶ قانون سابق

فراهم آوردن مهلت ۱۰ ساله برای به روز کردن اطلاعات اولیه که نام برده شده از  سنجش از راه دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی استفاده بشود

مجازات ها را افزایش داده ( اما نه به میزانی که بازدارندگی داشته باشد) و به هیات دولت اجازه افزایش آنها را بر اساس تورم داده است

مثل قانون قبل صادرات چوب و زغال به خارج کشور ممنوع هست

و...

نکات جالب و قابل بیانی دارد که سعی می کنم به مرور بیان کنم

البته دیدگاه خودم هست

سر بلند و پیروز باشید

این خبری هست که با توجه به نزدیکی به هفته منابع طبیعی بسیار عجیب جلوه می کند.

این خبر در حالی از طرف فرود شریفی رئیس سازمان جنگل و مرتع اعلام شد که  رئیس جامعه جنگلبانی شدت تخریب جنگل ها را بسیار بیشتر از گذشته اعلام کرده بود .

" در جلسه خبري روز گذشته فرود شريفي با بيان اينكه از ابتداي انقلاب اسلامي تاكنون بيش از دو ميليون و 300 هزار هكتار واگذاري انجام شده است، گفت: «براساس استعداديابي هاي صورت گرفته، سالانه 30 تا 40 هزار هكتار واگذاري انجام مي شود كه البته اين واگذاري ها قابل تخريب نبوده است.» اما اين موضوع را مي توان يكي از مشكلات اصلي سازمان منابع طبيعي در برابر سازمان هاي ديگر عنوان كرد كه در عمل نتيجه اين گونه واگذاري ها بيشتر همراه با تخريب بوده تا احياي منابع طبيعي."

و متاسفانه تخریب منابع طبیعی که به بهونه گردشگری صورت می گیرد در بین حرفهای آقای شریفی نیز خود را با عنون واگذاری به بخش خصوصی برای توسعه گردشگری نشان داد و در مثال به کویر شهداد اشاره شد که وقتي  با سوال خبر نگار اعتماد در مورد برخورد قانونی یا کسانی که موجب تخریب کلوت ها شدند  روبرو شد ،با سکوت پاسخ یافت.

و وقتی درمورد تاسیس تله کابین از او سوال شد به اشتغال افراد محلی اشاره کرده و ...

"در حال حاضر در اين تله كابين 300 نفر مشغول به كار هستند. بسياري از اين افراد فرزندان دامداراني هستند كه در مراتع دام هايشان به چرا مشغول هستند. ما پنج هكتار را در برابر 50 هزار هكتار داده ايم. اين گونه بايد از امكانات استفاده كنيم."

مجله اعتماد

چند وقت پیش به کتابی برخورد کردم که ماه ها در اینترنت به دنبالش میگشتم .

کتاب Practical GIS Analysis کتابی بسیار عالی برای یادگیری GIS است . این کتاب را به همه

افرادی که گام در راه حرفه ای شدن بر میدارند توصیه میکنم . در این کتاب مدل های GIS به سادگی بیان شده است . شما با استفاده از این کتاب میتوانید ابزار مناسب را برای رسیدن به هدف خود بیابید .

به طور کلی این کتاب یک کتاب مرجع است که میتوانید به هنگام کار کردن با نرم افزار ها از آن

بهره ببرید .

مثال های کتاب اکثرا نمونه های محیط زیستی و منابع طبیعی هستند و جالب آنکه در میان این مثال ها

شما به مثال های فراوانی در زمینه آبخیزداری از جمله محاسبه تراکم زهکشی و .... برخورد میکنید .

حجم کتاب : 9 مگابایت

داونلود

بدون شرح ... !

در عرصه منابع طبیعی خاک یکی از منابع تقریبا غیر قابل تجدید پذیر هست که عنوان بستر حیات بهترین تعریف از ان هست.

که در کشور ما هیچ ضمانت و استانداردی برای حفاظت و بهره بردای از اون وجود ندارد

چند وقت پیش بود که تو روزنامه از فرسایش بسیار زیاد در استان تهران به خاطر تمرکز جمعیت خبر دادند

که نوید آینده فقیرانه تر از حال را برای کشورمون در پی خواهد داشت

اما خوب یه لایحه تحت عنوان لایحه قانون جامع خاک که شنیده می شه که به وجود آمده که مهترین ویژگی هاش که از تو خبرگزاری ها نام بردند جامع بودن و استاندارد کردن هست

متاسفانه تلاش کردم پیداش کنم اما ...

که امیدوارم واقعیت داشته باشد و تعریف و تمجدیدها به واقعیت بپیوند

یک چیز دیگه که به نظر جالب بود

همایشی هست در مورد اثرات اقتصادی و زیست محیطی گاز سوز کردن ماشین ها که توسط مرکز پژوهش های مجلس منتشر شده

که بعد از گازسوز کردن حالا به پیامداش می رسیم

طرح از نظر اقتصادی قابل توجیح دونسته شده هر چند که با کاهش قیمت بنزین این صرفه کمتر می شه

ولی ظاهرا اثرات زیست محیطی را گوشزد می کنن

اما خبر می دهد که با توجه به داشتن حس گرهای نشت و رعایت استاندارد های فنی ویژه در خوردها گازسوز و کیفیت سوخت مصرفی می تواند توجیح ها گفته شده را همراه داشته باشد.

امیدواریم!!!

خبرنامه مجلس

در مطلب قبلی تعدادی از متدولوژی های هواشناسی را معرفی کردیم . در این مطلب به معرفی بقیه

متدولوژی هواشناسی میپردازیم.

10 - بازدید از نقشه ایستگاه های هواشناسی در منطقه مطالعاتی به منظور بررسی کیفیت کار دستگاه ها ،

دیده بانی ، وضعیت ایستگاه ها ، تغییرات احتمالی در خصوص موقعیت ایستگاه ها .

11 - مقایسه ضرایب آماری طی دوره شاخص و موجود ایستگاه ها

12- تعیین تواتر بارندگی سالانه ایستگاه ها با بهره گیری از برنامه کامپیوتری HYFA و ارائه نتایج با جدول

و کاغذ اطلاعات .

13- تعیین تواتر بارندگی ماهانه ایستگاه های معرف با بهره گیری از برنامه کامپیوتری HYFA و ارائه نتایج

با جدول و کاغذ احتمالات .

14- عرضه بارندگی فصلی ایستگاه های معرف به صورت میزان و درصد و نمودار .

15- تصحیح مجدد نقشه شبکه بندی ایستگاه ها ، تهیه جدول مشخصات عمومی ایستگاه های مورد

بررسی نظیر طول وعرض جغرافیایی ، ارتفاع ، سال تاسیس ،طول دوره آماری ،وابستگی به سازمان

متبوعه برون یا درون حوزه بودن .

16- ارائه تعداد روز های بارندگی بیش از 1 ، 5 ، 10 ،15 و 20 میلیمتر به صورت نقطه ای و حتی الامکان

به صورت منطقه ای .

17- ارائه منحنی های بارش و زمان برای تداوم های مختلف .

18- برآورد معادله گرادیان بارندگی ماهانه و سالانه منطقه مطالعاتی با عرضه میزان همبستگی و سطح اطمینان و انتخاب ایستگاه های معرف .

19-عرضه رژیم بارندگی ایستگاه ها به صورت میزان و درصد ، تهیه نمودار و تعیین رژیم بارندگی منطقه ای با بهره گیری از معادلات گرادیان بارندگی ماهانه .

20- تهیه منحنی متحرک 5 تا 10 سال

21- تهیه دوره های خشکسالی و ترسالی با بهره گیری از روش SIAP

22- ارائه تعداد روز های بارانی و برفی و نسبت این دو پارامتر به صورت نقطه ای و حتالامکان به صورت منطقه ای .

23- تعیین ضریب برفگیری  با بهره گیری از آمار ایستگاه های برف سنجی و یا در نبود ایستگاه با بهره گیری زا آمار بارندگی روز هایی که دما کمتر از صفر است و یا رابطه تجربی چندرا ( Chendra) .

24- تعیین میزان ذوبر برف با بهره گیری زا روابط تجربی .

25- تهیه  نقشه همباران با بهره گیری از معادلات گرادیان بارندگی سالانه  منطقه مورد بررسی و آمر بارندگی سالانه ایستگاه های کنترل منحنی های همباران با استفاده از تصاویر ماهواره اسی در سیستم GTS

26- تعیین حجم بارش و متوسط بارندگی سالانه هر یک از واحد های هیدرولوژیکی با بهره گیری  از مساحی فواصل بین خطوط همبابارن و مقایسه نتایج متوسط بارندگی حوزه با بهره گیری از معادله گرادیان بارندگی .

27- برآورد تبخیر و تعرق حقیقی  در داخل حوزه بر حسب نیاز گونه های گیاهی .

28- ترسیم تیسن پلیگون برای حوزه مورد مطالعه بر اساس ایستگاه های باران سنج 24 ساعته موجود

29- تعیین متوسط بارندگی سالانه برای هر حوزه

منبع: مشخص نیست . اما مرجع متدولوژی هواشناسی در طرح های آبخیزداری میباشد .

اولین باریست که در این وبلاگ در مورد حقیر مطلب مینویسم . حقیقتا جسارت خیلی زیادی میخواست .

این عکس ، عکس خوابگاه من در دوره دانشجویی است . وقتی این عکس رو دیدم فکر کردم بد

نباشه که با یک موضوع پاتولوژیک شما رو آشنا کنم .

خیلی شب ها . باور کنید که خیلی شب ها خواب میبینم  که فردا امتحان دارم و خبر

نداشتم . نمیدونم چرا یا فیزیکه یا ریاضی . دیشب هم خوابی اینچنین داشتم :

نه جزوه ای دارم و نه کتابی .انقدر استرس شدیدی در خواب احساس میکنم که .... .

دیشب با وحشت زیادی از خواب بیدار شدم .با خودم گفتم یعنی من هنوز امتحان دارم . من که خیلی

وقته فارغ التحصیل شدم . تا 10 دقیقه نمیتونستم بفهمم که فردا امتحان دارم و هیچی نخوندم یا اینکه

الان در خانه هستم و سالهاست که فارغ التحصیل شده ام .

برادر اینجانب حقیر که *Nسال است از فارق التحصیلیش در دانشگاه میگذرد هم دچار این

سندرم است . البته در مورد امتحان دینی دبیرستان .

یک استاد رشته پزشکی میشناسم که هنوز خواب امتحان دانشگاه میبینه .خواب میبینه که در خانه شان را میزنند و میگویند ببخشید اشتباهی رخ داده و شما هنوز یک امتحان رو ندادید .

پس فقط مختص من نیست .ممکنه هم دچار این سندرم بشید .

دوران دانشجویی با تمام خاطرات تلخ و شیرینش به یاد موندنیه . حتی در خواب .

N عددیست صحیح و بزرگتر از 10

مطلب این پست را به متدولوژی هواشناسی مطالعات توجیهی آبخیزداری اختصاص دادم . اهمیت

آگاهی ازمتدولوژی در حدی است که به منظور مطالعات هواشناسی الزاماباید شناخت کافی در مورد

متدولوژی داشته باشید .

متدولوژی به معنای روش شناسی است و در مطالعات آبخیزداری ، متدولوژی اهداف فعالیت را مشخص

میکند .

در مطالعات هواشناسی طرح های توجیهی آبخیزداری نیز متدولوژی خاصی مشخص شده است که

کارشناس باید بر اساس آن عمل کند .

متدولوژی بخش هواشناسی مطالعات توجیهی آبخیزداری به شرح زیر است :

ارزیابی مشخصات اقلیمی قلمرو و مطالعاتی هدف اصلی بخش هواشناسی را شامل میشود .

علاوه بر این اهداف دیگری نیز به شرح زیر در این بخش دنبال میگردد :

ارائه پارامتر های مورد نیاز در بررسی بیلان آبی حوزه آبریز .

ارائه پارامتر های مورد نیاز در ارزیابی آبدهی واحد های هیدرولوژیک و کل حوزه های آبریز .

ارائه پارامتر های مورد نیاز در برآورد سیلاب در واحد های هیدرولوژیک و کل حوزه آبخیز .

برآورد تبخیر و تعرق پتانسیل از گیاه مرجع به منظور برآورد نیاز آبی گیاهان در الگوی پیشنهادی .

روش شناسی بخش هواشناسی به صورت زیر ارائه شده است:

1-جمع آوری کلیه آمار پارامتر های هواشناسی از قبیل 5 شاخص حرارتی ،آمار بارندگی ماهانه

و سالانه ، حداکثر 24 ساعته ،تعداد روز های بارندگی بیش از 1 ، 5 ، 10 ، 15 ، 20 میلیمتر ، تعداد روز های

یخبندان ، حداکثر و حداقل نم نسبی ،تعداد روز های برفی و بارانی ، تعداد روز های همراه با گرد و غبار و

طوفانی ،آمار تبخیر ماهانه و سالانه ،فشار بخار اشباع ، ساعات آفتابی ،فراوانی باد و شدیدترین بادهای

رخ داده در منطقه و در صورت امکان تهیه نوار باران سنج ثبات و آمار بارندگی برای روز هایی که دما

در آن کمتر از صفر درجه است .

2- جمع آوری مطالعات انجام شده و یا در دست انجام منطقه مطالعاتی و یا مجاور آن به منظور مقایسه

نتایج این گزارش با مطالعات مزبور .

3- انتخاب شبکه بندی مناسب ایستگاه های هواشناسی به منظور دستیابی به اهداف مورد نظر در گزارش .

4- ورود اطلاعات در بانک های اطلاعاتی Spread sheet

5- حذف آمار مشکوک و سپس محاسبه ضرایب آماری کلیه پارامتر ها .

6- تهیه نقشه موقعیت ایستگاه های هواشناسی ( مقیاس 1:25000) با بهره گیری از نقشه های

توپوگرافی منطقه مورد بررسی .

7- تهیه طول دوره آماری ایستگاه ها و وضعیت داده های هواشناسی .

8-بررسی صحت و سقم داده های بارندگی با بهره گیری از آزمون های همگن و روش منحنی جرم مضاعف .

9- انتخاب دور ه شاخص ، تطویل ،تصحیح ،ترمیم و تکمیل داده ها با بهر ه گیری از مناسبترین روش ها .

ادامه دارد...

درووووود

متاسفانه بسیاری از دانشجویان و همکاران از قوانين منابع طبیعی و تغييرات آنها اطلاعی ندارند.

معمولا درس سياست و قوانین محيط زيست دانشگاه را هم ناديده مي گيريم و این موضوع سبب

دور شدن ما ازدانستن مسایلی مي شود كه فاصله از آنها به نفع كشورمان نيست .

بگذريم .

ماده 34 قانون حفاظت و بهره برداري ازجنگل و مرتع ماده اي است كه بعد ازملي شدن مراتع و جنگل ها

با توجه به اختلافات پيش آمده بين اداره منابع طبيعي و كشاورزان كه معمولا به تصرف غير قانوني آنها منجر

مي شد اگر قبل از 1365 بود به فروش و واگذاري منجر بشود.

ماده 34 به قرار زیر است :

" ماده 34 - وزارت جهادسازندگي موظف است تا پايان سال 1382 اراضي جنگلي جلگه اي

شمال و مراتع ملي غيرمشجر كشور را كه تا پايان سال 1365 بدون اخذ مجوز قانوني تبديل

به باغ يا زراعت آبي شده و يا براي طرح هاي توليد دام و آبزيان و ساير طرح هاي غيركشاورزي

مورداستفاده قرار گرفته اند بر اساس تشخيص كميسيوني مركب از نمايندگان جهاد سازندگي ،

كشاورزي وسازمان جنگل ها و مراتع كشور و فرمانداري به مسئوليت جهاد سازندگي و در قبال

دريافت اجاره بها يا قيمت تعيين شده واگذار و يا بفروش برساند. بديهي است از زمين هاي

منابع ملي تصرف شده بعد از تاريخ فوق الذكر بدون قيد و شرط خلع يد خواهد شد."

اين قانون چندين بار تمديد شد .

و در مصوبه جديد 87/4/14 بنا به درخواست كميسيون كشاورزي و آب و منابع طبيعي تا پايان برنامه چهارم

تمديد شد.

با تشکر از خانم آقایی برای ارسال این پست .

زمان برگزاری 1387/12/10

خوزستان از ديرباز مهد فن آوري ها در علوم مختلف به خصوص در صنعت آب بوده است وجود سازه هاي تاريخي انتقال و تصفيه آب به چغازنبيل و باقيمانده کانال هايي که آب را از رودخانه کارون براي آبياري دشت هاي مستعد هفتکل منتقل مي نموده و وجود تونل ها ، آبشارها ، آسياب ها و باقيمانده نهر داريون و شهر صنعتي آبي شوشتر و کانال حفار در خرمشهر و نشانه هاي مختلف در جاي جاي اين سرزمين همگي از قدمت وجود علوم مهندسي آب در ايجاد اين شکوه و اعجاز در استان خوزستان خبر مي دهد .
کارشناسان و متخصصان اين استان به عنوان ميراث داران اين صنعت با مديريت احداث و بهره برداري بزرگترين سدها و شبکه هاي آبياري و زهکشي و نيروگاه هاي برق آبي وديگر طرح هاي عظيم ، راه گذشتگان را در سال هاي متمادي ادامه داده و توانمندي خود را در بخش مهندسي آب کشور پس از انقلاب به منصه ظهوررسانده اند .
وجود بيش از 3/3 ميليون هکتار اراضي مستعد کشاورزي و امکانات بالقوه طبيعي و دانش و تجربيات اندوخته شده ، امکان ايجاد قطب کشاورزي و صنايع وابسته را در سطح بين المللي براي اين استان فراهم نموده که چنانچه آب خوزستان به ديگر استان ها انتقال يابد ، به نظر مي رسد اين فرصت در صورت عدم مديريت صحيح تبديل به تهديد گردد . لذا برآن شـديم با بـرگزاري همايش آسيب شناسي اثرات انتقال آب خوزستان بر منافع ملي با دعوت از نخبگان و فرهيختگان وبا مشارکت و همراهي روحانيت معزز و گروه هاي مردمي و نيروهاي مخلص و متعهد خوزستاني نظام مـقدس جمهوري اسلامي ايران با تاکيد بر همگرايي ، بر منـافع مردم شريف خوزستـان پافشـاري کرده و آسيب هاي ملي انتقال آب خوزستان را در همايشي موشکافي نموده و راهکارهاي عملي جلوگيري از زيان بر منافع ملي را بر اساس تجربيات جهاني ارائه نماييم .

برای اطلاعات بیشتر به وبسایت http://www.waterkhz.ir مراجعه نمایید .

تا به حال فکر کردید که اولین مرحله اجرایی یک پروژه آبخیزداری چیست ؟

تولید نقشه پایه ( Base map) اولین گام اجرای یک پروژه کامل آبخیزداری است .

نقشه پایه ،نقشه ای است که برخی ویژگی های حوزه آبخیز مورد مطالعه در آن مشخص است .

فاکتور هاییکه برای تهیه نقشه پایه باید در نظر گرفته شود زیاد نیستند . دقت نقشه بستگی به

دقت شما و نقشه اولیه ای که از آن نقشه پایه را تهیه میکنید ( مقیاس 1:25000) دارد .

اما چرا نقشه پایه تهیه میکنیم ؟

اول : دید کاملی از وضعیت حوزه آبخیز و منطقه داشته باشیم.

دوم : نقشه پایه ای که شما تهیه میکنید ، نقشه ای است که هیدرولوژیست ، خاکشناس ،

زمین شناس و تحلیل گر پوشش گیاهی منطقه از آن برای انجام تحلیل های خود استفاده خواهد کرد .

بنابراین دقت این نقشه بسیار مهم است .

اجزای نقشه پایه :

1- مهمترین بخش نقشه پایه ، واحد های هیدرولوژیکی ( زیر حوزه ها ) میباشد .

2- خطوط توپوگرافی ( 20 متر و 100 متر ) .

3- جاده ها ( جاده اصلی ، فرعی ، مالرو و... )

4- آبراهه ( اصلی و فرعی ) ، چشمه ، قنات ها و..

5- مناطق مسکونی

6-خطوط انتقال برق

7- بیشه زار ها ، باغها و ....

8 - سازه ها آبخیزداری ، بند های خاکی

موضوعی که در تهع نقشه پایه بسیار مهم است ، مقایسه و تصحیح نقشه با مشاهدات منطقه میباشد .

یک کارشناس حتما باید نقشه پایه را با مشاهدات منطقه ای تطبیق دهد و در صورت نیاز آن را تصحیح نماید .

نقشه ای که در زیر مشاهده میکنید نمونه ای از نقشه پایه است . البته این نقشه خطوط توپوگرافی ندارد .

نقشه های پایه در ایران دارای خطوط توپوگرافی هستند ولی در تهیه نقشه های پایه در کشور های دیگر

( تا جایی که اینجانب میدانم ) از خطوط توپوگرافی کمتر استفاده میشود . در عوض در نقشه های

پایه تهیه شده در ایران مناطق مجاور حوزه آبخیز در نظر گرفته نمیشود ولی همانطور که در نقشه

پایه زیر مشاهده میکنید ، مناطق مجاور لحاظ شده است .

ششمين همايش علوم و مهندسي آبخيزداري ايران
کنفرانس بین المللی SWAT سال 2010
انواع مصالح خرده سنگی در سد سازی
تفکیک محیط آبی از خشکی در تصاویر ماهواره ای
آموزش Arcobject
ژئودیتابیس قسمت سوم ( دومین ها )
آبخيزداري ،‌ راهكار فرار از كم آبي و خشكسالي
پيشينه‌ تاريخي‌ تشكيلات‌ و وظايف‌ سازمان‌ حفاظت‌ و محيط زيست‌
سنجش از دور حرارتی در پردازش سطح زمین

سازمانهاي‌ حافظ آبهاي آشاميدني‌ و جلوگيري از آلودگي آبهاي‌ عمومي‌
طرح های آبراهه ها
ژئودیتابیس ( Geodatabase) - قسمت دوم
تشخیص خطر اکولوژیکی و اقتصادی : با کاربرد در آبخیزداری
براي نجات محيط زيست هيچ تلاشي نشد
ژئودیتابیس ( Geodatabase) قسمت اول

احتمال حفاري در پارک ملي کبير
تکنولوژی اجراء در سد خاکی با هسته رسی
در حاشيه احداث کارخانه هاي پتروشيمي در جوار ذخيره گاه هاي شمال کشور
حفاظت از آبها
نگراني از تاراج جنگل هاي کشور در نقاب افزايش بهره وري
Network analyst در نرم افزار ArcGIS
تشریح طرح قانونی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور (قسمت دوم)
تشریح طرح قانونی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور ( قسمت1)
شوراي عالي محيط زيست
گذری بر برنامه جدید و عجیب وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری
گام هایی به سوی موفقیت
داونلود کتاب فرآیند ها ، چشم انداز ها و رسوبات ته نشین شده زمین