قالب وبلاگ

آموزش و مشاوره GIS
Geographic Information System 
                            مفاهیم و مدل سازی در ژئومورفولوژی

                                                                  

   ای کاش ما هم مثل بیگانگان ، بزرگ میاندیشیدیم !

 

       موفق باشید .

 

                                    مهران              


موضوعات مرتبط: دانلود كتاب
[ پنجشنبه نوزدهم بهمن 1385 ] [ 1:19 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                                                   

                                          رژیم های دبی

قبل از اینکه مطلب زر را مطالعه فرمایید  ، لازم است تا با مفهوم دبی و هیدروگراف آشنا

باشید.به دلیل اینکه کتب درسی به خوبی این مطالب را توضیح داده اند .اینجانب از

بحث در مورد مفاهیم دبی و هیدروگراف اجتناب میکنم. برای یادگیری این دو مفهوم

 به کتاب هیدرولوژِی کاربردی ، جلد۲ نوشته دکتر مهدوی مراجعه نمایید .

هر رودخانه دائمی در دوره زمان طولانی ، هیدروگراف دبی معینی دارد . این هیدروگراف

 مستقیما از خصوصیات جغرافیایی حوزه آبخیز اثر میپذیرد. خصوصیات جغرافیایی آنقدر

متعدد هستند که هیچ هیدروگرافی با دیگری یکسان نمیباشد. با وجود این به هنگام

بررسی دبی رودخانه های مختلف ، خصوصیاتی آشکار میگردد که توسط این خصوصیات

 میتوان رودخانه ها را به تیپ های مختلف هیدرولوژیکی طبقه بندی نمود .

یک رژیم با منحنی  میانگین دبی سالانه و پارامتر های اصلی هیدرولوژیکی تعریف

 میشود. انواع رژیم های هیدرولوژی برای کشف  و بررسی مورفولوژی متغیر رودخانه ها

 بسیار مفید میباشد . حتی اگر رابطه آنها با مورفولوژی رودخانه کم باشد .

معروفترین طبقه بندی رژیم های دبی توسط پاردParde در سال 1947 معرفی شد.

بر اساس گفته پارد ، رژیم های دبی به سه گروه اصلی تقسیم میشوند.

۱- رژیم های ساده : این رژیم ها فقط در طی دو فصل هیدرولوژیکی مانند ، یک

 فصل سیلاب و یک فصل کم آبی وجود دارند. زیر گروه های این رژیم عبارتند از:

1a) : رژیم های یخچالی : وقتی کهحداقل 15 تا 20 درصد حوزه آبخیز از یخ پوشیده

 شده باشد .

1b) : رژیم بارانی اقیانوسی: حداکثر بارندگی در زمستان . در اقلیم های اقیانوسی

بارش برف بسیار کم و تبخیر زیاد در تابستان وجود دارد.

1c) : رژیم های بارانی استوایی : منحنی دبی رودخانه های استوایی با تغییرات

 فصول  خشک و بارانی ، تغییر میکند.وجود فصول خشک و بارانی به دلیل تغییرات

موقعیت  خورشید میباشد .

در نیمکره شمالی حداکثر دبی و وقوع سیلاب بین ماه ژولای و سپتامبر میباشد

و در نیمکره جنوبی حداکثر دبی بین ماههای فبریه تا آوریل است.

2 - رژیم های مرکب درجه اول: با چندین فاکتور مثل برف، یخ و باران تاثیر میپذرید.

این رژیم ها 2 و یا حتی 3 پیک دبی دارند .نسبت بین میانگین دبی ماهانه و میانگین

 دبی سالانه  به ندرت از 2 فراتر میرود.  مهمترین نمونه های این نوع رژیم به شرح

زیر میباشد.

2a) : رژیم های گذار  برفی  :  اولین پیک دبی به دلیل ذوب برف در ژوئن و دومین

پیک به سبب بارش های زمستانه در نوامبر یا دسامبر رخ میدهد. تغییر دبی در

 تابستان بسیار کم میباشد .

2b) : رژیم برفی - بارانی : دو پیک و دو کاهش دبی بسیار محسوس دارد . پیک

 اول بر حسب ارتفاع و پوشش برف از آوریل تا می مشاهده میشود. پیک دوم در

 نوامبر تا دسامبر میباشد.

2c) : رژیم بارانی - برفی : در این رژیم ذوب برف اثر چندانی بر دبی ندارد. پیک اصلی

 که در آوریل به واسطه ذوب برف افزایش میابد ، معمولا در نوامبر به دلیل بارندگی به

 حداکثر میرسد.

تبخیر تابستانه این نوع رژیم که معمولا در ارتفاع 1000 - 1800 متری واقع است ،

سبب  میشود تا دبی به حداقل برسد.

                                        


موضوعات مرتبط: مورفولوژی و ژئومتری(هندسه) رودخانه
[ یکشنبه پانزدهم بهمن 1385 ] [ 10:40 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                

یکی از روش های آنالیز پوشش گیاهی و خاک توسط سنجش از

دور ، روش تبدیل Tasseled cap  میباشد .قبل از تشریح این روش لازم

میدانم که مروری بسیار اجمالی بر فرآیند یک پروژه سنجش از دور داشته

داشته باشیم.

مروری بسیار اجمالی بر فرآیند یک پروژه سنجش از دور :

 

برای درک بهتر این موضوع و موضوعات شبیه به آن اینجانب مثالی میاورم.

 

فرض کنید که شما به عنوان یک متخصص سنجش از دور وظیفه بررسی پوشش گیاهی منطقه ای

 

 خاص را بر عهده دارید. مسلما قدم اول تهیه تصاویر ماهواره ای میباشد.تصاویر ماهواره ای

 

 در ایران معمولا از سازمان فضایی خریداری میشود ، مگر سازمانی که شما در آن مشغول به

 

 فعالیت  هستید این تصاویر را داشته باشد  . بر اساس اینکه شما از تصاویرچه نوع گیرنده ای

 

 استفاده  مینمایید ، تعدادی تصویر از یک منطقه که از نظر عوارض و شکل دقیقا همانند هستند

 

 به دست  شما میرسد.این تصاویر سیاه و سفید هستند و در نگاه اول همانند به نظر میرسند ولی

 

 هر  کدام از آنها در باندهای مختلفی تهیه شده اند.

 

برای مثال شما میخواهید از تصاویر گیرنده TM برای بررسی پوشش گیاهی قسمتی از حوزه

 

 بزرگ کارون  استفاده نمایید  . چون تصاویری که این  گیرنده از زمین میگیرد 7 بانده هستند

 

 ،  7 تصویر از آن منطقه به دست شما میرسد. احتمالا تصاویر شما ، شماره گذاری شده اند.

 

تصاویر شما برای این گیرنده ، مربوط به باند های آبی ، سبز ، قرمز ، نزدیک به مادون قرمز

 

 ، مادون قرمز و باند حرارتی میباشد .به بیانی دیگر هر کدام مربوط به طول موج های خاص

 

 میباشند.حال شما برای انجام پروژه خود نیاز به یک نرم افزار قدرتمند مانند EARDAS

 

 Imagine ، و یا نرم افزار نسبتا مناسب ILWIS به منظور پردازش و انجام محاسبات بر

 

 روی تصاویر خود  دارید. قبل از هر عملیاتی بر روی تصاویر، حتما  باید  تصحیحات

 

لازم بر روی تصاویر  انجام گیرد و تصاویر مراحل پیش پردازش  Pre –precessing را بگذرانید .

 

                                              ترکیب باند ها :

 

 توجه داشته باشید که هدف شما در استفاده از باندها بسیار دخیل است.  ترکیب باند های

 

 مختلف ، نتایج مختلفی به شما ارائه میدهد. ترکیب باندها به معنای رویهم اندازی و ادغام آنها

 

 میباشد .این کار توسط نرم افزار انجام میگیرد. برای مثال تصاویر خود را وارد  نرم افزار

 

ILWIS نمایید.  بر روی operations  کلیک کنید.سپس Image processing  و بعد

 

 Color composite  را  انتخاب کنید. پنجره ای باز میشود. در این پنجره شما باید تصاویر

 

 مربوط به باند های قرمز ، سبز و آبی را وارد سازید . نتیجه ، یک تصویر میباشد .

 

به این تصویر ، تصویر حقیقی(True image  (میگویند( تصویر طبیعی منطقه) .زیرا

 

 از ترکیب باند های مرئی که با چشم انسان قابل رویت است ایجاد شده. ولی در اغلب موارد شما

 

برای  بررسی نیازمند ترکیب باند های غیر از باند های مرئی میباشید.

 

برای مثال همانطور که قبلا اشاره گردید گیاهان طول موج نزدیک  مادون قرمز را شدیدا

 

 منعکس میکنند. پس اگر شما در ترکیب باند های خود از باند نزدیک مادون قرمز استفاده نمایید ،

 

 تشخیص پوشش گیاهی بسیار راحتتر خواهد بود.

 

 این باند یکی از مفید ترین باند ها برای تشخیص پوشش گیاهی میباشد( کتاب Itroductory

 

Remote sensing ) .

همچنین معادلات و فرمول های بسیاری برای اهداف مختلف ( مانند بررسی

پوشش گیاهی منطقه ، بارندگی و ...) وجود دارد.برای مثال نسبت های

دو تصویر برای بررسی های مختلف مورد استفاده قرار میگیرد.(به بخش

تصاویر ماهواره ای مراجعه گردد). و یا دانشمندان فرمول های مختلفی

را برای بررسی پوشش گیاهی ارائه دادند.( به بخش شاخص های پوشش

گیاهی مراجعه شود. ) کار شما به عنوان یک متخصص سنجش از دور

 استفاده از این معادلات میباشد.بدین صورت که شما در نرم افزار خود

، این معادلات را کپی کرده و به جای کلمات نوع باند ها در فرمول ، نام

باند وارد شده به نرم افزار را قرار دهید . برای مثال اگر نام باند قرمز تصویر

 شما مهران باشد { همانطور که فایل های تصویری یا صوتی و .. ذخیره شده در

کامپیوتر شما هر اسمی داشته باشند ، تصاویر ماهواره ای هم به همین صورت است.

بنابر این شما میتوانید هر اسمی برای این تصاویر انتخاب نمایید ( با انتخاب تصویر و کلیک

بر روی دکمه F2 ) . میتوانید برای راحتی کار  هر تصویر را بر اساس نوع باند آن نامگذاری

 نمایید .مثلا نام تصویر با باند قرمز ، red  باشد .تا نیازی به جایگذاری در فرمول

نداشته باشید} .

پیش فرض نرم افزار این است که شما میدانید کدام باند قرمز ، سبز یا ... است ویا اینکه

فرمول برای نرم افزار تعریف شده باشد.

برای مثال شما در فرمول     VI = DVI = NIR - red  به جای mehran ، red  قرار میدهید.

بقیه کار را به عهده نرم افزار بگذارید .و البته قسمت بسیاری از

 کار تفسیر با شما است .در برخی نرم افزار ها قبلا این فرمول ها

طراحی  شده و نیازی به نوشتن آنها نیست و شما میتوانید به راحتی

 کار را به پایان برسانید. در این روش ها خروجی شما که همان جواب است

به صورت تصویر میباشد و اغلب به همراه آنها محاسبات آماری نیز وجوددارد.

 

                                 Tasseled cap translation

این روش توسط کمبل در سال1996 به منظور بررسی پوشش گیاهی و

 خاک ساخته شد.

در این روش 4 فرمول وجود دارد . که به نام های TC1 -TC2 - TC3-TC4 

هستند.

TC1=+0.433(GREEN)+0.632(RED)+0.586(NEAR INFRARED)+0.264

(NEAR IFRARED)

این فرمول میزان سبز بودن یعنی فراوانی و سلامتی گیاه را نشان میدهد.

این فرمول شبیه به PVI ( به مطلب شاخص های گیاهی مراجعه گردد)

میباشد .

TC2= -0.290(GREEN)-0.562(RED)+0.60(NEAR INFRARED)+0.491

(NEAR INFRARED) .

این فرمول میزان درخشندگی Brightness خاک را محاسبه مینماید.

 

 TC3=-0.829(GREEN)+0.522(RED)-0.039(NEAR INFRARED)+0.194

(NEAR INFRARED)

برای بررسی زرد بودن یا پژمردگی گیاهان استفاده میگردد.

TC4= +0.223(GREEN)+0.012(RED)+0.543(NEAR INFRARED)+0.18

(NEAR INFRARED)

خروجی این فرمول اطلاعات کمی در مورد پوشش گیاهی دارد.

بیشتر برای اطلاعات جوی استفاده میگردد. به طور کلی همانطور

یه طور کلی 95 در صد اطلاعات در زمینه پوشش گیاهی در TC1 و

TC2  وجود دارد و TC3  و TC4   حدود 5 در صد اطلاعات را به خود

اختصاص میدهند.

شما دوست عزیز میتوانید با کپی کردن این فرمول ها ( شاخص های

پوشش گیاهی و تسلد کپ) در خط دستور ( COMMAND LINE) نرم

افزار الویس و جایگذاری نام تصاویر خود به جای نام باندها به نتایج بسیار

جالبی دست یابید.

منبع: کتاب INTRODUCTORY REMOTE SENSING  جلد2

موفق باشید.

    


                                           نیمه پنهان

کسی را نداشته ام تا با او از چیز های کوچک بگویم

از دانه های شبنم بر تیغه های علف ، یا از چیز های بزرگ

از آنچه که بر جهان میگذرد.

تنها بوده ام ، گفته ام با خود و باخود در خیال بوده ام

اکنون دریافته ام که ، داشتن کسی در کنار تا کجا حیاتی است .

 

سوزان پولیس شوتز


موضوعات مرتبط: سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) و سنجش از دور (قدیمی)
[ چهارشنبه یازدهم بهمن 1385 ] [ 16:29 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                       

            

 

 چند روز پیش ایمیلی از طرف وبسیات geospatialtraining.com  دریافت کردم. موضوع

ایمیل کمی عجیب به نظر میرسید. GIS Yellow Pages .

منظور از کلمه زرد رو درک نکردم ولی از خودم خجالت کشیدم که بیگانگان اینهمه به ما

لطف دارند . در هر صورت وظیفه خودم میدونم که این وبسیات بسیار پر محتوا و جدید را

به شما دوست عزیز معرفی کنم.

در تاریخ ۲۴ ژوئن ۲۰۰۷ وبسیات صفحات زرد جی آی اس متولد شد. این وبسایت با

هدف اطلاع رسانی در مورد کنفرانس ها ، سمینار ها و رویدادهای آموزشی در زمینه

 جی آی اس  در سراسر دنیا ، معرفی  بهترین وبسیات ها در زمینه جی آی اس و

علوم مرتبط ، جدیدترین رویداد های جی آی اس ساخته شد.

                                         GIS YELLOW PAGES

 

۲-  بسیاری از دوستان برای یافتن نرم افزار های مناسب در زمینه سنجش از دور از

طریق اینترنت دچار مشکل هستند. چندین وبسیات بسیار معروف برای نیل به این

 هدف وجود دارد .

قبل از هر چیز باید اشاره کنم که برخی از نرم افزار های سنجش از دور و پردازش تصویر در دنیا

پر کاربرد هستند ولی در ایران حتی کسی نام آنها را نمیداند. معروفترین نرم افزار

 سنجش از دور ERDAS  Imagine  میباشد .خوشبختانه استفاده از این نرم افزار در ایران

 بسیار رواج دارد .نرم افزار های پر کاربرد دیگر در جهان عبارتند از : ERMapper

 - EASI/PACE - ENVI - Dimple ،Terra Vue -TNTmips - IDRISI - IGIS - DRAGON -

 GRASS  (منبع :کتاب  INTRODUCTORY REMOTE SENSING جلد 2 صفحه 84 و 85).

از میان این نرم افزار ها IDRISI  تا حدی در ایران به کار میرود. البته نرم افزار  ILWIS

که در مطالب قبلی به آن اشاره نمودیم ، در ایران بسیار پر کاربرد میباشد.

و اما وبسایت ها :

          REMOTE SENSING SOFTWARE         

         software gis gps remote sensing

        Free software for GIS and remote sensing


                                                     نیمه پنهان

افراد زیادی به شانس و اقبال اعتقاد دارند و تعداد بسیار معدودی هم به دلایل غیر منطقی

اعتقادی نسبت به شانس ندارند.  شانس در زندگی انسان بسیار دخیل است.

اینکه یک نفر در چه خانواده ای متولد میشود ، با چه پدر و مادری بزرگ میگردد ،

 در چه محیطی رشد و تحصیل میکند و از آن محیط تاثیر میگیرد ( در دوران کودکی ) .در چه

جامعه ای زندگی میکند.  از چه ژنتیکی بهره مند است .همه از شانس در زندگی حکایت

میکنند. چند در صد افراد  میتوانند بر ژنتیک خود اثر بگذارند. کدام کودک آفریقایی ، آسیایی

 و... که در شرایط  و محیط نامناسب متولد میشود ، میتواند قبل از تولد حق انتخاب داشته

باشد .

   این بد اقبالی ها و خوش اقبالی های غیر قابل اجتناب تا  حدی  قابل تعدیل هستند .

ولی باید بدانیم که شخصی که توانایی تغییر محیط زندگی و مسایلی  این چنینی  را دارد

،باز هم به دلیل شانس ژنتیک اوست .او هوش تجذیه تحلیل محیط خود را پیدا کرده  که به

این هوش ، به اصطلاح هوش عاطفی میگویند .هوش عاطفی از طریق محیط اطراف تاثیر

 میپذیرد .پس باز هم محیط... .

تنها شانس ما انسانها قدرت انتخاب ما است که در همه ما وجود دارد . امیدوارم از این

قدرت به خوبی استفاده نماییم .در عین اینکه در نظر داشته باشیم که ما هم مانند تمامی

جانداران محدودیت هایی داریم و به برخی از آنها لقب بدشانسی میدهیم.  باید قبول کنیم

 که جزیی از طبیعت هستیم و هر اتفاقی برای یک جاندار در طبیعت ممکن است روی دهد.

 

موفق و پاینده باشید .     

                                         مهران       وبلاگ آبخیزداری


موضوعات مرتبط: سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) و سنجش از دور (قدیمی)
[ شنبه هفتم بهمن 1385 ] [ 9:26 ] [ مجید موسوی ] [ ]
 یکی از مهمترین مشکلات مدیریت حوزه های آبخیز در کشور ما ، عدم توجه به استانداردهای

 مدیریتی میباشد . 

 . برای مثال در برخی کتاب های رشته آبخیزداری روش هایی  برای محاسبه و اندازه گیری

 ذرات بستر رودخانه و آبراهه ها بیان داشته اند. ولی این  روش ها معمولا مورد استفاده

 قرار نمیگیرند. .

 کتابی که در ذیل به معرفی آن میپردازیم مرجع کامل و بسیار مفصلی برای یادگیری

 مورفولوژی رودخانه و روش های دقیق محاسبه بار بستر آبراهه ها میباشد .

 این کتاب شامل 428 صفحه و 7فصل میباشد و از طرف سازمان کشاورزی ایالات متحده آمریکا

(USAD) چاپ شده است و به واقع کاملترین کتاب در این زمینه میباشد .هر فصل

 به فرمت PDF قابل داونلود میباشد .

 در صورت نیاز شما ، هارد کپی این کتاب نیز بدون اخذ هیچ وجهی به آدرس شما فرستاده میشود.

( البته این موضوع مربوط به سال2004 میباشد ولی الان .... ؟!).

 

Sampling surface and subsurface particle-size

 distributions in wadable gravel-and cobble-bed

 streams for analyses in sediment transport,

hydraulics, and streambed monitoring

مهران

       


                                                  نیمه پنهان وبلاگ

همه ما انسانها در طول این زندگی کوتاه مدیون برخی و یا حتی بسیاری از افرادی هستیم

که به طور مستقیم و یا غیر مستقیم بر آینده ما اثر مثبتی داشته اند. مسلما یک پدر و

 مادر خوب و دوستانی وفادار میتوانند مثال های بارز این افراد باشند. حداقل وظیفه من

 به عنوان یک  انسان ( اگر قابلیت این کلمه را داشته باشم) که در حال حاضر قادر به

جبران محبت های آنها نیستم . این است که : هرگز و هرگز این افراد را فراموش نخواهم کرد .

یکی از افراد که اینجانب حقیر بسیار مدیون او هستم . یکی از اساتید محترم اینجانب حقیر

میباشد . از  استاد گرامی خود قلبا تشکر میکنم و  هیچ وقت و هیچ وقت او را فراموش

نخواهم کرد.

 

 به عمق نومیدی رسیده بودم  و تاریکی چتر خود

 بر همه چیز کشیده بود که او از راه رسید و روح مرا رهایی بخشید .

 فرسوده بودم و خود را به دیوار زندانم میکوبیدم .

 حیاتم تهی از گذشته و عاری از آینده بود و مرگ موهبتی بود که مشتاقانه

  خواهانش بودم.اما کلامی کوچک از انگشتان دیگری ریسمانی شد

  در دستانم ، به آن ورطه پوچی پیوند خورد و قلبم با شور زندگی شعله ور شد .

  معنای تاریکی را نمیدانم ، اما آموختم که چگونه بر آن غلبه کنم.

                                                                                                

                                                                                        

 


موضوعات مرتبط: دانلود كتاب
[ دوشنبه دوم بهمن 1385 ] [ 21:41 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                              طبقه بندی بر اساس ابعاد:

 این سیستم طبقه بندی بیشتر  کاربرد کنترل فرسایشی دارد.

 طبقات گالی                  عمق گالی           مساحت زهکشی گالی(هکتار)

 ۱- گالی کوچک             کمتر از ۱ متر                کمتر از ۲

 ۲- گالی متوسط           ۱ تا ۵ متر                     ۲ تا ۲۰

 ۳- گالی بزرگ              ۲ تا ۲۰ متر                  بیشتر از ۲۰

                      برگرفته از فرورت و همکاران ۱۹۵۵

                       طبقه بندی بر اساس شکل : ( شکل شماره ۳)

 ۱- گالی های U شکل : در جایی که خاک سطحی و زیر سطحی مقاومت یکسانی

 نسبت به فرسایش داشته باشند.در نتیجه دیواره های قائمی تشکیل میگردد.

 ۲- گالی های V شکل : در جایی تشکیل میگردند که خاک زیر سطحی مقاومت بیشتری

 نسبت به خاک بالای خود داشته باشد.

 ۳- گالی های ذوزنقه ای شکل: وقتی کف بستر گالی از موادی مقاوم تر از مواد لایه

 بالاتر خود تشکیل شده باشد.

 منبع:     FAO watershed management field manual - Gully control...

 

    طبیعت والاترین حاصلها را با ساده ترین ابزار میافریند: آفتاب ، گلها ،آب و عشق

 


موضوعات مرتبط: فرسایش و حفاظت خاک
[ جمعه بیست و نهم دی 1385 ] [ 16:51 ] [ مجید موسوی ] [ ]
دلایل معمول شکست شرایط خاص مکانی عمر مفید ابعاد ذرات خاک ابعاد متوسط کانال عملکرد فرسایشی انواع چک دم
به خوبی حفاظت نمیشود و فرسایش خاک بسیار زیاد میباشد با استفاده از های تکه های چوب به منظور تجدید پوشش گیاهی استفاده میگردد 2-5 سال ریز تا درشت 1-2 فوت عمق و بیش از 6 فوت پهنا کم STRAW WATLESS
صدمات جانواران-فرسایش بسیا زیاد-لنگه ها bales به خوبی در کنارهای کانال جای نگرفته اند تنها در مکانهایی که امکان بذر کاری وجود دارد و یا پوشش گیاهی طبیعی سریعا حاصل میگردد 2-3 سال ریز تا درشت بیش از 3 فوت عمق و 3 -6 فوت پهنا کم STRAWBALE
سنگها آنقدر کوچک هستند که استحکام کافی ندارند و از کناره ها و کف حفاظت نمیکنند. سرریز بسیار کوچک است

در منطقه مورد نظر سنگ در دسترس باشد

نامعین ریز تا درشت بیش از 3 فوت عمق و 10 فوت پهنا کم تا بسیار ROCK
فاصله بین الوار بسیار زیاد. سرریز کوچک در خاک های گراولی با مواد آلی زیاد( مثل برگ ها یا شاخه های کوچک) بهترین نتیجه را میدهد بستگی به نوع چوب از 5 تا 20 سال درشت بیش از 3 فوت عمق و 4 فوت پهنا کم تا متوسط LOG
چوب کیفیت مناسبی ندارد.فرسایش بسیار زیاد است. سرریز کوچک است. ------------------------ بستگی به نوع چوب تا بیش از 20 سال ریز تا درشت 2-5 فوت عمق و 2-10 فوت پهنا کم تا بسیار BOARD
اتصال به خوبی صورت نگرفته و سنگ ها بسیار کوچک هستند.پوشش گیاهی کافی نیست و در تابستان خشک شده و از بین میروند.کناره ها و کف کانال به خوبی حفاظت نمیگردد. فقط در کانال هایی که طی فصول خاص آب جریان دارد و سیلاب کمی در این کانال ها روی میدهد. 2 -3 سال. اگر از ستون های چوبی زنده استفاده گردد نامعین میباشد ریز تا درشت بیش از 3 فوت عمق و بیش از 4 فوت پهنا کم BRUSH AND ROCK DAMS

اتصال به خوبی صورت نگرفته .

پوشش گیاهی کافی نیست و در تابستان خشک شده و از بین میروند

------------------------ 2 -3 سال. اگر از ستون های چوبی زنده استفاده گردد نامعین میباشد ریز تا درشت بیش از 3 فوت عمق و بیش از 4 فوت پهنا کم تا متوسط POST AND BRUSH DAMS

جریان آب بسیار زیاد.فرسایش بسیار فعال.تجدید پوشش گیاهی وجود ندارد وپوشش گیاهی در تابستان خشک میشود.

فقط در کانال هایی که طی فصول خاصی آب جریان دارد و سیلاب کمی در این کانال ها روی میدهد. اگر پوشش گیاهی داشته باشد نامعین میباشد ریز بیش از 18 اینچ عمق و پهنای نامعین کم DIRT BERM



موضوعات مرتبط: آبخیزداری
[ سه شنبه بیست و ششم دی 1385 ] [ 9:45 ] [ مجید موسوی ] [ ]
گسترش خندق ها :

فرسایش ورقه ای : باعث برداشت لایه نازکی از خاک در زمین شیب دار

میشود و در جایی که سرعت رواناب سطحی حدود ۰.۳ تا ۰.۶ متر بر ثانیه باشد

روی میدهد. با این حال در اغلب موارد فرسایش پاشمانی سبب جداسازی ذرات

و جابجایی آنها به پایین دست میگردد. به زحمت میتوان طی دوره کوتاهی

فرسایش ورقه ای را محاسبه نمود.زیرا فرسایش ورقه ای فرآیندی تدریجی است.

ولی در دراز مدت میتوان اثرات این فرسایش را به شکل بیرون زدگی ریشه

گیاهان و از بین رفتن لایه سطحی خاک مشاهده نمود .

فرسایش شیاری: این فرسایش با برداشت خاک توسط جریان های سطحی

شکل میگیرد.جریان های سطحی معمولا در کانال های کوچک و کم عمق جاری

میگردند.

عمق این کانال ها کمتر از ۳۰ سانتیمتر میباشد. چون سرعت جریان سطحی

در فرسایش شیاری بیشتر از فرسایش ورقه ای است در نتیجه قدرت فرسایش

جریان شیاری بیشتر میباشد. به دلیل ابعاد کو چک کانال ها میتوان با شخم زنی

یا کشت گیاهان به مبارزه با این فرسایش پرداخت.

خندق ها : در جایی که شیارهای کوچک به هم ملحق شوند خندق ها ایجاد

میگردند به شرطی که عمق شیار تشکیل شده از ۳۰ سانتیمتر بیشتر شود.

نرخ فرسایش خندق ها بستگی به ویژگی های تولید رواناب در حوزه آبخیز دارد:

مساحت زهکشی ،خصوصیات خاک ،مسیر رواناب، ابعاد و شکل خندق و شیب

کانال خندق .خندق ها بسیار مخرب هستند و به دلیل عمق زیاد ، نمیتوان با

شخم رنی یا کاشت گیاهان با این نوع فرسایش مبارزه کرد.

یک خندق در سه مرحله شکل میگیرد:

فرسایش آبشاری ( Waterfall) ، فرسایش کانالی در راستای بستر خندق و لغزش

در کناره های خندق. بررسی هایی که به منظور کنترل خندق ها انجام میگیرد

باید بر اساس پیشرفت این سه مرحله بنیان شود.

۱- فرسایش آبشاری :

فرسایش آبشاری شامل ۳ مرحله میباشد :

۱- مرحله اول : در ابتدا فرسایش ورقه ای به فرسایش شیاری تبدیل میشود .

سپس شیارها ها عمیق میشوند تا جایی که به افق ‌B خاک برسند.

۲- مرحله دوم : خندق به افق C رسیده و مقداری از مواد مادری ( Parent material)

برداشته میشود.سرخندق اغلب در جایی شکل میگیرد که آب جاری از بالا دست

به کف گالی ریزش کند.

۳- مرحله سوم: ریزش آب به کف گالی باعث کنده شدن کف میشود .کنده شدن

هم به طور مستقیم و هم از طریق پاشمان ذرات انجام میگیرد.هنگامی که عمق

حفره کنده شده زیاد شد،سر خندق شروع به ریزش میکند.این روند بارها و بارها

تکرار میشود و سرخندق به سمت عقب (بالادست حوزه آبخیز )پیش میرود.به این

فرآیند ، پیشرفت سرخندق( gully-head advancement) میگویند.

در حالی که سر خندق پیشروی میکند ،کانال های های جانبی دیگری شکل میگیرد .

این کانال ها خندق های جدیدی میسازند .ایجاد شاخه های جدید آنقدر گسترش

میابد تا شبکه خندق یا سیستم چند خندقی ، تمامی حوزه آبخیز را در برگیرد.

۲- فرسایش کانالی در راستای بستر خندق:

این نوع فرسایش در حقیقت شستشو و سایش کف و کناره های خندق توسط

آب جاری میباشد .طول کانال خندق به هنگام پیشرفت سرخندق به سمت

بالا دست ، افزایش میابد.در این هنگام به دلیل فرسایش کانالی خندق عمیقتر و عریض تر

میگردد.در برخی موارد کانال اصلی خندق به ۱ کیلومتر نیز میرسد.

۳- لغزش کناره های خندق :

دلیل اصلی لغزش کناره های خندق ، فرسایش کانالی میباشد.در فصول بارندگی

وقتی خاک اشباع میگردد،کناره های خندق توسط فرسایش کانالی شسته شده

( پنجه لغزش و در برخینوشته ها پاشنه لغزش شسته میشود .مهران). و توده بزرگی

از خاک، مستعد ریزش میگردد.

همچنین مناطقی که یخزدگی و آب شدگی متناوب دارند ، مستعد لغزش کناره های

خندق هستند.

۳ مرحله ای که در بالا ذکر گردید همواره ادامه میابد ؛مگر اینکه خندق با سازه های

کنترل خندق یا تجدید پوشش گیاهی تثبیت گردد.

منبع: Fao watershed mangement

PRINCIPLES OF GULLY CONTROL


موضوعات مرتبط: فرسایش و حفاظت خاک
[ پنجشنبه بیست و یکم دی 1385 ] [ 1:21 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                                          جریانهای واریزه ای

 جریانات واریزه ای یا جریا ن سنگ و گل ، جریانی است با سرعت زیاد که از مخلوط

 مواد واریزه ای ، سنگ یا گل به همراه آب تشکیل شده است.واریزه ها یا سنگ ها

در راس جریان واریزه ای متمرکزند و با حرکت چرخشی یا لغزشی به طرف پایین

 جابه جا  میشوند. این نوع جریان قدرت فرسایشی بسیار زیادی دارد.اگر مواد حمل

شده ریزدانه باشند به آن جریان خاکی Earth flow میگویند و اگر آب کمی در جریان

وجود داشته باشد  به آن بهمن واریزه ای Debris avalanche گفته میشود.به

 جریان های سریع و بدون  آب که شامل خرده سنگ ها و یا شن و .. باشد جریان

 خرده سنگی Fragment flow یا جریان شنی Sand flow اطلاق میگردند.

شرایط ایجاد جریان واریزه ای ، شیب تند ، آب زیاد و واریزه بی ثبات مییباشد.

شیب: معمولا جریانات واریزه ای در شیب های 15 - 30 درجه جریان میابند و

 در شیب های 3-10 درجه ترسیب میابند.

مقیاس: در بیشتر موارد جریانات واریزه ای در حوزه های کوچکتر از 1 کیلومتر مربع

روی میدهند و بین 10000 تا 50000 متر مکعب رسوب تولید میکنند.

بارندگی: آین جریانات معمولا به دلیل بارندگی های سنگین در حوزه های مستعد

سیل با شرایط توپوگرافی و زمین شناسی خاص تشکیل میشوند.معمولا بارش

 کلی 150 میلیمتر و یا بارندگی 35 میلیمتر در 1 ساعت ، بارش بحرانی برای

شروع جریان به شمار میاید.

سرعت: سرعت بستگی به مواد ، مقدار آب و شیب دارد .بر اساس بررسی های

انجام شده جریان های با مواد درشت سرعتی بین 3-10 متر بر ثانیه  و جریانات گلی

سرعتی بین 2-20 متر بر ثانیه دارند.

منبع: FAO  watershed management field manual

                    landslide prevention measures

                     GIVE  NOT  COUNSEL  OR  SALT  TILL  YOU  ARE  ASKED


موضوعات مرتبط: حرکات توده ای و تثبیت شیب
[ جمعه پانزدهم دی 1385 ] [ 3:5 ] [ مجید موسوی ] [ ]
... و شما دوست محترم میتوانید هر روز بهترین تصاویر منتخب ماهواره ای از زمین

را در وبسایت EARTH  OBSERVATORY   مشاهده نمایید. این تصاویر از

ماهواره های مختلف با ترکیب باند های مختلف و از نواحی مختلفی از زمین

 به دست آمده است. برخی از این تصاویر مربوط به بلایای طبیعی مهم بر روی زمین

( مانند زمین لغزش و.. ) و برخی جنبه زیبایی شناختی دارند.

پس از وارد شدن به این وبسیات و البته تشکر از دانشمندان ، به تصویر سمت

چپ وبسایت توجه نمایید.در بالای تصویر نوشته شده Todays  IMAGE ( تصویر روز).

بر روی تصویر کلیک کنید تا آنرا بزرگتر مشاهده نمایید.

در زیر تصویر بر روی More Images  کلیک نمایید تا بتوانید تصاویر روزهای قبل

 را مشاهده نمایید .در بین این تصاویر ، تصاویری از ایران نیز وجود دارد که بیشتر مربوط

 به مناطق کویری و جنوب و جنوب شرق ایران میباشد. بر اساس تفسیر یکی از این

 تصاویر ، گرمترین نقطه زمین در سال 2005 بیابان لوت با دمای 70.6 درجه سانتیگراد

 بوده است.

این وبسایت مطالب علمی و جالب زیادی دارد که آنها را به عهده خواننده عزیز میگذارم.

متشکرم .                     

                            کلیک کنید

مهران

 


موضوعات مرتبط: سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) و سنجش از دور (قدیمی)
[ چهارشنبه سیزدهم دی 1385 ] [ 2:53 ] [ مجید موسوی ] [ ]
معمولا خندقها با افزایش رواناب سطحی شکل میگیرند.بنابراین کاهش رواناب

سطحی به منظور کنترل خندق ها ضروری میباشد.حوز ه های آبخیز  به دلیل

 استفاده نادرست انسان از اراضی ، رگبار های شدید کوتاه مدت ،باران های

طولانی مدت  با شدت متوسط  و ذوب سریع برف ها به نابودی کشیده میشوند.

فاکتورهای ذکر شده در مورد بارندگی باعث تشکیل رواناب زیاد و در نتیجه وقوع

 سیلاب های شدید و ایجاد خندق ها میشوند.

در کنترل گالی ها سه روش زیر باید به کار برده شود.

۱- گسترش خندق ها کاهش یابد و میزان رواناب سطحی ( جریان پیک) تنظیم گردد.

۲- انحراف آب سطحی در بالای خندق

۳- تثبیت خندق با محاسبات ساختاری آن توام با تجدید پوشش گیاهی

در نواحی با اقلیم معتدله ، میتوان فقط از مورد اول و دوم  به منظور تثبیت

خندق های کوچک استفاده نمود. از طرف دیگر در اقالیم استوایی و نیمه

 استوایی با باران های شدید باید هر سه روش برای کنترل خندق ها مورد

 استفاده قرار گیرد.

فاکتور های موثر بر تشکیل خندق ها :

این فاکتور ها به دو گروه طبقه بندی میگردند :

 ۱- فاکتور های ساخته دست بشر

۲- فاکتور های فیزیکی 

۱- فاکتورهای ساخته دست بشر :

در کشور های در حال توسعه ، افزایش سریع جمعیت معمولا سبب اشغال

زمینه های  جنگلی یا مراتع میگردد. بیشتر مهاجران ، درختان را قطع کرده،لاشبرگ

 و علوفه را سوزانده و بدون در نظر گرفتن موارد حفاظتی ،  بر روی تپه ها و

دامنه ها کشاورزی میکنند.پس از گذشت چندین سال ، به دلیل فرسایش ورقه ای

 ، شیاری و خندقی ،باروری خاک  کاهش میابد و در نهایت زمین از بین میرود .

بنابراین کل یک ناحیه ممکن  است به دلیل ایجاد خندق و پیشرفت سرخندق ها به

 بالا دست حوزه آبخیز ،ازبین برود.

۲- آتش گرفتن جنگل ها و گراس ها:

بسیاری از آتش سوزی های جنگلی به دلیل عدم کنترل  بشر صورت میگیرد.

آتش سوزی گراس ها معمولا در انتهای فصل خشک صورت میگیرد که به دلیل

روییدن شاخه های جدید برای تغذیه دام و  یا کاشت گیاه زراعی جدید

صورت میگیرد.در نواحی شیب دار .خاکی که پس از سوزاندن جنگل یا گراس ها

بدون پوشش شده است .در اولین بارندگی مستعد تشکیل خندق میشود.

۳- چرای مفرط:

چرای مفرط پوشش حفاظتی خاک را به مقدار بسیار زیاد برداشته و لگدکوبی

 چهارپایان باعث فشردگی خاک  میشود. بنابراین ظرفیت نفوذ خاک کاهش میابد.

به دلیل کاهش نفوذ آب رواناب افزایش یافته و خندق های جدیدی ایجاد میشود

و یا خندق های قدیمی  بزرگتر میشوند.

۴- استخراج معادن :

استخراج معادن زیر زمینی یکی از فاکتور هایی است که سبب تشکیل گالی ها میشود.

در ابتدا شکاف هایی در خاک ایجاد میشود و خزش خاک ( نوعی فرسایش توده ای)

 صورت میگیرد. سپس در فصل بارندگی گالی ها شکل میگیرند.

۵- ساخت جاده :

اگر به هنگام ساخت جاده  شیب ها و قسمت های کنده شده به منظور احداث

 جاده بدون پوشش گیاهی باشد گالی ها در هر دو طرف جاده شکل میگیرند.

 سیستم های نامناسب زهکشی برای جاده ها ( تعداد کم مجاری آب ،

ظرفیت نامناسب راه آب های جاده ها و ... ) دلیل اصلی ایجاد خندق در این

نواحی میباشد .

معمولا عریض کردن جاده به هنگام احداث آن و در طول کناره های آن  صورت نمیگیرد  

و در جایی که عریض کردن انجام گردد فرسایش لغزشی صورت میگیرد

 و سپس با اولین بارندگی  باعث تشکیل گالی میشود .

۶- حیوانات اهلی و اثرات چرخ :

همچنین حیوانات چهارپای اهلی و اثرات چرخ برخی ماشین ها در امتداد دامنه تپه ها

باعث تشکیل خندق ها میگردد. که به دلیل فشرده کردن خاک و در نتیجه کاهش

نفوذ آب و افزایش رواناب صورت میگیرد.

فاکتور های فیزیکی :

چنانچه در بالا ذکر شد ، گالی ها با  رواناب زیاد شکل میگیرند .

فاکتور های اصلی فیزیکی که بر نرخ رواناب موثرند عبارتند از : بارندگی ، توپوگرافی ،

 خصوصیات خاک ، تاج پوشش گیاهی.

۱- بارندگی:

پراکنش ماهانه بارندگی : این فاکتور از بارش کل سالانه مهمتر است ( به دلیل اثر آن

بر پوشش گیاهی) .در مناطق مرطوب با پراکنش یکنواخت بارندگی ، فرسایش

سطحی و تشکیل گالی ممکن مشکل عدیده ای را ایجاد نمیکند. زیرا در سرتاسر

 سال پوشش گیاهی وجود دارد. در منطقی که بارندگی غیر یکنواخت میباشد ،

پوشش گیاهی به خصوص گراس ها در فصل خشک( ۳ یا ۵ ماه یا بیشتر) ، از بین میروند .

در این مناطق اگر زمین به خوبی استفاده نشود . یا آتشسوزی جنگل ها و مراتع در فصل

 خشک صورت گیرد . آب باران نمیتواند به خوبی نگهداری شود و در نتیجه در فصل

 بارندگی رواناب سطحی موجب زمین لغزش و یا ایجاد گالی های بزرگ مقیاس میگردد.

شدت بارندگی و رواناب :

 بین شدت بارندگی ، میزان رواناب ، تراکم پوشش گیاهی و مساحت حوزه آبخیز

رابطه برقرار است.این رابطه معمولا به صورت معادله ریاضی بیان میگردد.

فرمول های مختلفی که برای کنترل گالی ها و سیلاب ها به کار میروند به خوبی بیانگر

این رابطه هستند.

در نواحی استوایی و نیمه استوایی پس از اینکه خاک از آب اشباع گردید ، در ماههای

مرطوب ( فصول موسمی ، سیکلون های استوایی و مخصوصا طوفانهای شدید باران زا)

رواناب شروع به جاری شدن میگردد. به هنگام طوفان های باران زا ، باران به مدت ۲ یا

۳ روز به شدت و بدون وقفه میبارد که سبب زمین لغزش ها ، خندق های بزرگ

و سیلاب های مخرب  میگردد.

در اقالیم قاره ای و معتدله ، باران با شدت متوسط و دوره زمانی چند روزه وجود دارد

و یا بارندگی کوتاه مدت و شدید بین ۱۵ تا ۹۰ دقیقه تداوم دارد ( حداکثر شدت

بارندگی حدود ۳ میلیمتر بر دقیقه ). همین بارندگی ها باعث تشکیل رواناب و

در نتیجه خندق میشوند.

شدت بارندگی و نرخ رواناب ( پیک جریان) به ترتیب در واحد میلیمتر بر ساعت یا

دقیقه  و متر مکعب در ثانیه بیان میگردند.در طراحی و محاسبه

 سازه های مهندسی مثل چک دم ها و یا ابعاد گالی ها و کنترل سیلاب ها

نرخ رواناب( Rate of runoff) مهمتر از میزان رواناب(Amount of runoff) میباشد.

 

۲- ذوب سریع برف:

ذوب سریع برف نیز همانند شدت بارندگی زیاد در مدت کم و یا شدت بارندگی

متوسط در مدت زیاد عمل میکند و رواناب زیادی تولید کرده که باعث

تشکیل خندق میگردند..

 

 ۲- توپوگرافی :

اندازه و شکل حوزه آبخیز و همچنین شیب حوزه بر تاثیر نرخ رواناب و مقدار آب

سطحی بسیار موثرند.بنابر این تمامی خصوصیات توپو گرافیکی باید مورد

 بررسی قرار گیرد.

اندازه حوزه آبخیز:

حوزه آبخیز بزرگتر ، مقدار رواناب بیشتر دارد. مساحت حوز ه آبخیز به آسانی 

و با دقت میتواند از نقشه ۱:۱۰۰۰۰ به دست آید ( در کشور ما نقشه ۱:۲۵۰۰۰۰

موجود است .مهران.).اگر نقشه موجود نباشد میتوان با بررسی های میدانی

و نقشه برداری با استفاده از تئودولیت و ... مساحت حوزه آبخیز را محاسبه نمود.

 شکل حوزه آبخیز:

در شکل ۱ دو حوزه با مساحت  یکسان وجود دارد.ولی شکل این

حوزه ها یکسان نمیباشد.هر دو الگوی زهکشی متقارنی دارند ولی فاصله

آنها تا خروجی در حوزه کشیده تر بیشتر از دیگری است.بنابراین حوزه

کوچکتر زمان تمرکز بیشتری دارد و در نتیجه نرخ رواناب(Q حداکثر/ مترمکعب بر ثانیه)

 کمتر میباشد.در نتیجه این شکل نشان میدهد که اگر همه فاکتور ها یکسان باشند

حوزه های کشیده سیلاب های آنی کمتری نسبت به حوزه های مربعی یا

دایره ای دارند.

شکل 1

کتاب کنترل گالیها ( این کتاب آنلاین میباشد و شما میتوانید در بخش کتب آنلاین

در این وبلاگ(abkhiz.blogfa.com) از این کتاب استفاده نمایید).

موفق باشید.

                                مهران

  


موضوعات مرتبط: فرسایش و حفاظت خاک
[ جمعه هشتم دی 1385 ] [ 18:25 ] [ مجید موسوی ] [ ]
 

 

قبل از مشاهده محتویات این کتاب برای تمامی دانشمندان و محققان این شاخه نامتناهی

از علم درود بفرستید.

                                  کلیک کنید

سال جدید میلادی بر تمامی مسیحیان محترم مبارک باد

                                    IMAGINATION  RULES THE WORLD

موفق باشید

 


موضوعات مرتبط: دانلود كتاب
[ یکشنبه سوم دی 1385 ] [ 17:12 ] [ مجید موسوی ] [ ]
در مبحث قبلی مروری اجمالی بر اثرات طول موج ها و پوشش گیاهی داشتیم .

و شاخص NDVI را معرفی نمودیم. حال به ذکر دیگر شاخص ها میپردازیم.

DVI: به این شاخص VI نیز میگویند.     

فرمول:                                VI = DVI = NIR - red  

NIR= باند نزدیک مادون قرمز

RED= باند قرمز

در تصویر بالا که از طریق DVI به دست آمده ، مناطق قرمز رنگ بیانگر پوشش گیاهی

خوب و زرد رنگ کمبود پوشش گیاهی را نشان میدهد.

WDVI (کلورز 1988):

فرمول:        

                           WDVI = NIR - slope*red   

SLOPE= شیب خط خاک

SAVI (هات 1988):

فرمول :                    SAVI=NIR-red/NIR+red+L*1+L   

L= فاکتور تصحیح و برای پوشش بسیار زیاد 0 و برای پوشش بسیار کم 1 و برای

 پوشش متوسط 0.5 میباشد.

علامت * به معنای ضرب میباشد.

RVI :

فرمول :     NIR/RED

IPVI ( کریپن 1990) :

فرمول:   NIR/NIR+red که برابر با 2/1 (NDVI+1)  میباشد .

 

انتخاب بهترین شاخص به منظور بررسی پوشش گیاهی از طریق سنجش از دور

به شرایط اتمسفری ، درصد پوشش گیاهی و هدف مورد نظر دارد.

شاخص NDVI و WDVI  نسبت به تغییرات اتمسفری بسیار حساس میباشند.

SAVI ، MSAVI و TSAVI برای تشخیص پوشش بیش از 15 درصد ، NDVI، RVI و DVI

برای پوشش های گیاهی بیش از 30 درصد و PVI وWDVI برای پوشش گیاهی

کمتر از 15 درصد به کار میروند.

دو شاخص MSAVI و TSAVI به دلیل پیچیدگی فرمول توضیح داده نشده است.

منابع : کتاب INTRODUCTORY  REMOTE SENSING جلد 2 

   وبسایت VEGETATION INDICES.

               دانش پلکانی است که افراد معدودی میتوانند از آن بالا روند.

موفق باشید


موضوعات مرتبط: سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) و سنجش از دور (قدیمی)
[ شنبه دوم دی 1385 ] [ 12:1 ] [ مجید موسوی ] [ ]
 اهداف بررسی پوشش گیاهی از طریق سنجش از دور به شرح زیر میباشد:

۱- بررسی منابع پوشش طبیعی

۲- تشخیص تاج پوشش تاجی ـ نقشه بندی و پایش ناحیه ای خاص

۳- ارزیابی گیاهان زراعی

۴- کشف گیاهان زراعی بیمار و آفت زده

انعکاس طیف در پوشش گیاهی، به مقدار کلروفیل و شکل برگ - مساحت برگ و

تعداد آن  در گیاه بستگی دارد. تفاوت بین انعکاس گونه ها،با طول موج

بسیار نزدیک مادون قرمز (VNIR) مشخص گردد.( در تصاویر کاذب مشخص

میشود).

vegetation spectra

در یک برگ طول موج های آبی و قرمز توسط کلروفیل جذب شده و در فرآیند فتوسنتز

به کار میرود.طول موج سبز به طور جزئی توسط کلورفیل منعکس میگردد و انرژی

 مادون قرمز(IR)   شدیدا از دیواره مزوفیل برگ منعکس میشود.

 

شاخص های پوشش گیاهی:

شاخص های پوشش گیاهی فرمول های تجربی هستند که از تباین (کنتراست) بین

طول موج قرمز و مادون قرمز (حدود ۰.۷ نانومتر) در تصویر  به دست میایند.

این شاخص ها در حقیقت محاسبات عددی هستند که بایومس ( زیتوده) و سلامتی

پوشش گیاهی را مشخص میکنند.

NDVI:

یکی از شاخص های پر کاربرد میباشد که در سال ۱۹۶۹ توسط کریگلر و همکاران

  ابداع شد:

فرمول این شاخص به شرح زیر است:

         near IR band - red band / near IR band + red band

باند نزدیک مادون قرمز - باند قرمز / باند نزدیک مادون قرمز + باند مادون قرمز

برای  به دست آوردن این شاخص  در ماهواره های مختلف از باندهای زیر استفاده نمایید :

  • Landsat MSS
  •  -- bands 5 (0.6-0.7 µm) and 6 (0.7-0.8 µm) or 7 (0.8-1.1 µm); bands 2, 3, and 4, respectively, for Landsat 4 and Landsat 5
  • Landsat TM -- bands 3 (0.63-0.69 µm) and 4 (0.76-0.90 µm)
  • Landsat ETM -- bands 3 (0.63-0.69 µm) and 4 (0.75-0.90 µm)
  • NOAA AVHRR -- bands 1 (0.58-0.68 µm) and 2 (0.72-1.0 µm)
  • Terra MODIS -- bands 1 (0.62-0.67), 2 (0.841-0.876)

GLOBAL NDVI

دامنه تغییرات این ضریب بین ۱- تا ۱ میباشد .

منابع:

Introductory remote sensing  2002

وبسایت Geomorph (در همین وبلاگ لینک شده است)

 


 

 

           A  FAITHFULL  FRIEND IS  A TRUE IMAGE  OF  THE DEITY

   تقدیم به به تمامی دوستان گرامی ( به مناسبت شب یلدا).


موضوعات مرتبط: سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) و سنجش از دور (قدیمی)
[ پنجشنبه سی ام آذر 1385 ] [ 13:55 ] [ مجید موسوی ] [ ]
آموزش آنلاین سنجش از دور

.... و حال شما دوست عزیز میتوانید سنجش از دور را در بزرگترین و قویترین 

سایت موجود در دنیا (NASA) در زمینه های GIS و RS  بیاموزید.

برای ورود به این سایت بر روی NASA کلیک کنید  تا به دنیای بیکران   سنجش

 از دور وارد گردید . سپس ، پس از ادای احترام و دعا برای دانشمندان این سازمان

،که  بدون دریافت هیچ وجهی  از شما ،آموخته ها و تجربیاتشان  را در

 اختیارتان میگذارند به بخش های مختلف آن مراجعه فرمایید.

                                                      KNOWLEDGE   IS   POWER

 


                                                منطقFUZZY

پروفسور زاده

 

تا به حال در مورد منطق فازی (FUZZY) چیزی شنیدید؟

این منطق به طور بسیار گسترده ای در علوم کشاورزی و منابع طبیعی و

به خصوص در سنجش از دور استفاده میشود.

بر خلاف آموزش سنتي در رياضي، او منطق انساني و زبان طبيعت را وارد رياضي کرد.

شايد بتوان با دو رنگ سياه و سفيد مثال بهتري ارائه داد. اگر در رياضي، دو رنگ سياه

 و سفيد را صفر و يک تصور کنيم، منطق رياضي، طيفي به جز اين دو رنگ سفيد و

سياه نمي بيند و نمي شناسد. ولي در مجموعه هاي نامعين منطق فازي، بين

 سياه و سفيد مجموعه اي از طيف هاي خاکستري هم لحاظ مي شود و به اين

 طريق فصل مشترک ساده اي بين انسان و کامپيوتر بوجود مي آيد.

اين منطق حدود چهل سال پيش در آمريکا توسط لطفي زاده پايه ريزي شد.

و براي اولين بار در سال 1974 در اروپا براي تنظيم دستگاه توليد بخار، در يک

نيروگاه کاربرد عملي پيدا کرد. با پيشرفت چشمگير ژاپن در عرصه وسايل

 الکترونيکي، در سال 1990 کلمه "فازي" در آن کشور به عنوان "کلمه سال"

 شناخته شد.

سخنراني لطفي زاده در دانشگاه صنعتي برلين

دعوت نامه رئيس دانشگاه صنعتي دانشگاه برلين به اشکال مختلف در ميان

 دانشجويان و مطبوعات و وسايل ارتباط جمعي به چشم مي خورد. کاغذهاي

زرد  رنگ در قطع کوچک در ميان دانشجويان دست به دست مي گشت و

وعده ديدار با دانشمند بزرگي را مي داد.

در قسمتي از دعوت نامه نوشته شده : "باني تئوري منطق فازي به برلين مي آيد:

 پروفسور لطفي زاده درباره تئوري جهاني خود که در سال 1965 تدوين شده و

کاربرد جهاني آن در اتومبيل، موبايل، لباس شويي و غيره، و در خطوط متعدد

توليد، و روش هاي متديک ديگري که امروزه در امور اعتباري و نرم افزارهايي

 که به اين سياق کار مي کنند سخنراني خواهد کرد."

پيش از برپايي سخنراني، راديوها و روزنامه هاي مختلف و از جمله انجمن

مهندسين آلمان سئوالات خود را با لطفي زاده مطرح کردند. خبرنگاري که

 ميکروفن  حساسي در دست داشت، از کاربرد منطق فازي در تکنيک امروزي

 پرسيد؛ پروفسور لطفي زاده به ميکروفن خبرنگار اشاره کرد و گفت:

"اتفاقأ اين حساسيتي  که در ميکروفن شما بکار گرفته شده تا صداي موضعي را

تشخيص دهد و صداي محيط پيرامون را منعکس نکند، نظام منطق فازي را در خود

 مستتر دارد."

رئيس دانشگاه در اتاق ويژه مهمانان، ضمن خوشامد به لطفي زاده گفت:

بقیه مطالب در وبلاگ سیری در منطق فازی .

 

                         HE  CONQUERS , WHO  CONQUERS  HIMSELF


موضوعات مرتبط: سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) و سنجش از دور (قدیمی)
[ دوشنبه بیست و هفتم آذر 1385 ] [ 16:14 ] [ مجید موسوی ] [ ]
تصاویر ماهواره ای شامل باندهای مختلفی میباشند. هر باند از طول موج خاصی

 تشکیل  شده است.برای مثال باند آبی ،سبز،قرمز،نزدیک ماورای بنفش ،ماورای بنفش

 و باند گرمایی . سنجنده های ماهواره ای مثل لندست TM ، دارای ۷ باند هستند.

که بیانگر تصاویر در طول موج های مختلف میباشد.با استفاده از تکنیک های پردازش

 تصویر ، میتوان اطلاعات مورد نظر خود را استخراج نمود .این اطلاعات از کار بر روی

 باندهای مختلف به دست می آیند.

از جمله کار های بسیار مهمی که انجام میگردد:

۱): نسبت تصویر(Image ratio)

2):آنالیز اجزای اصلی (Principal component analyses ):

میباشد.

نسبت تصویر:

میتوان با تقسیم عدد رقومیDN یک تصویر از یک باند به DN باند دیگر

تصویر جدیدی به دست آورد. این روش معمولا برای از بین بردن اثر نور و سایه

در تصویر به کار میرود. در برخی تصاویر به دلیل زاویه خاصی که تابش خورشیدی

دارد ، قسمتی از تصویر سایه دار است  و مانع از بررسی دقیق منطقه مورد نظر میگردد.

همچنین با این کار میتوان برخی بررسی های زمین شناسی و پوشش گیاهی را انجام داد.

باند های مختلف لندست TM و طول موج آنها

Sensor Image Ratio EM Spectrum Application
Landsat TM Bands 3/2 red/green Soils
Landsat TM Bands 4/3 PhotoIR/red Biomass
Landsat TM Bands 7/5 SWIR/NIR Clay Minerals/Rock Alteration

تصویربالا  ، نسبت تصویر برای بررسی های خاکشناسی و پوشش گیاهی میباشد .

Band No. Wavelength
Interval (µm)
Spectral
Response
Resolution (m)
1 0.45 - 0.52 Blue-Green 30
2 0.52 - 0.60 Green 30
3 0.63 - 0.69 Red 30
4 0.76 - 0.90 Near IR 30
5 1.55 - 1.75 Mid-IR 30
6 10.40 - 12.50 Thermal IR 120
7 2.08 - 2.35 Mid-IR 30

تصویر بالا:خصوصیات مختلف باند های لندست TM .

قدرت تفکیک بدین معناست که هر پیکسل در تصویر برابر مربعی به طول و عرض

30 متر بر روی زمین است.

آنالیز اجزای اصلی(PCA):

روشی آماری است که برای کاهش داده های زائد و اضافه به کار میرود و اطلاعات چندین باند را به

تعداد اجزای کمتری تبدیل میکند. با این کار شما نقشه های با اطلاعات کامل و خلاصه دارید.

و تحلیل بر روی این تصاویر جدید ، دقیقتر از تحلیل با تصاویر خام شما است.همچنین از وقت و هزینه

کار بسیار میکاهد. معمولا تصویر اولی که توسط این روش به دست میاید 80 % اطلاعات را

در خود جمع آوری نموده ( دقیقترین تصویر) و  تصاویر بعدی به ترتیب اطلاعات کمتری دارند.

 


موضوعات مرتبط: سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) و سنجش از دور (قدیمی)
[ سه شنبه بیست و یکم آذر 1385 ] [ 19:28 ] [ مجید موسوی ] [ ]
هنگامی که داده های سنجش از دور به فرمت رقومی(Digital) باشند،

میتوان با استفاده از کامپیوتر ،پردازش و تجزیه و تحلیل های رقومی

انجام داد.این پردازش برای افزایش کیفیت داده ها و تفسیر های

چشمی انجام میگیرد.همچنین میتوان موضوع یا اطلاعات به خصوصی

را از تصویر به دست آورد که همگی به صورت خودکار توسط کامپیوتر انجام میگیرد.

تصاویر آنالوگ:

تصاویری مانند عکس های هوایی که توسط سیستم های

عکس برداری (دوربین) به دست میآیند.از آنجایی که در این عکس ها از فیلم عکاسی

 استفاده شده است،پس هیچ پردازشی نیاز ندارد.

تصویر آنالوگ (عکس هوایی که نیاز به اصلاح و پردازش ندارد)

تصاویر رقومی(دیجیتالی):

تصاویر سنجش شده که از تعداد زیادی مربعات کوچک(پیکسل) تشکیل شده اند.

هر پیکسل دارای یک شماره رقمی(Digital Number) میباشد که بیانگر میزان

 روشنایی  آن پیکسل  است.

به این نوع تصاویر ، تصاویر رستری هم میگویند.تصاویر رستری دارای سطر و

ستون میاشند.

تصویر بالا(رقومی) .پایین و سمت چپ(پیکسلها).سمت راست و پایین(شماره های هر پیکسلDNِ)

مقادیر پیکسلها:

مقدار انرژی مغناطیسی که  یک تصویر رقومی به هنگام تصویر برداری کسب

میکند،رقم های دوتایی(Digit binary) یا بیت ها(Bits) را تشکیل میدهند که از قوه 

صفر تا 2 ارزش گذاری شده است.هر بیت ، توان یک به قوه 2 (1بیت=21)میباشد.

حداکثر تعداد روشنایی بستگی به تعداد بیت ها دارد.

بنابراین 8 بیت یعنی 256 شماره رقومی که دامنه ای از 0 تا 255 دارد.به همین

دلیل است که وقتی شما تصویر رستری از سنجنده خاصی مانند TM را وارد نرم

افزاری میکنید  تغییرات میزان روشنایی را بین 0 تا 255 نشان میدهد.

دامنه تغییرات رنگ مقدار پیکسل نوع تصویر
0-255 28 = 256 8-bit image
0-65535 216 = 65536 16-bit image
0-16777215   224 = 16777216 24-bit image

 دقت تصویر:

دقت تصویر بستگی به عدد پیکسل ها دارد.با یک تصویر ۲ بیتی ، حداکثر

 دامنه روشنایی ۲۲ یعنی ۴ میباشد که دامنه آن از ۰ تا ۳ تغییر میکند.در این

 حالت تصویر دقت (تفکیک پذیری لازم) را ندارد.تصویر ۸ بیتی حداکثر

دامنه ۲۵۶ دارد و تغییرات  آن بین ۰ تا ۲۵۵ است .که دقت بالاتری دارد.

دقت تصویر 3 بیتیدقت تصویر 8 بیتی

روش های پردازش تصاویر:

ترمیم تصویر(Image restoration):

در بیشتر تصاویری که توسط ماهواره ها یا رادار ها ثبت میگردند ،  اختلالاتی در 

تصویر به وجود میاید که به دلیل خش میباشد.

دو اختلال مهم در تصاویر چند باندی ، نواری شدن (Banding) و خطوط از جا

افتاده میباشد.

نواری شدن(باندی شدن):

اشتباهی که توسط سنجنده ، در ثبت و انتقال داده ها روی میدهد.و یا تغییر پیکسل

 در بین ردیف ها میتواند باعث ایجاد چنین اشتباهی گردد.

خطوط از جا افتاده ( خطا در تصویر) :

اشتباهی که در ثبت و انتقال داده ها روی میدهد و در نتیجه، یک ردیف پیکسل در عکس

از بین میرود.

باندی شدننبود یک ردیف پیکسل در تصویر

بالا بردن دقت عکس:

یکی از کار های مهمی که در پردازش تصویر انجام میگردد، بالا بردن دقت عکس

به منظور دید و تفسیر چشمی دقیق تر میباشد.روش های بسیاری برای نیل به این

 هدف وجود دارد ولی مهمترین آنها ، افزایش تباین(Contrast) تصویر و عملیات

 فیلتر کردن میباشد.

هیستوگرام تصویر:

در هر تصویر رقومی ، مقادیر پیکسل ها بیانگر خصوصیات آن تصویر(مانند میزان

 روشنایی تصویر و وضوح آن) میباشد.هیستوگرام تصویر در حقیقت بیان گرافیکی

میزان  روشنایی تصویر میباشد.

مقادیر روشنایی( برای مثال 0-255) در طول محور X  بیان شده و میزان فراوانی

 هر مقدار در محور Y بیان میگردد.

هیستوگرام و تصویر

تصویر 8 بیتی(0-255) در بالا و هیستوگرام مقادیر پیکسل تصویر در پایین .

محور افقی بین 0-255 و محور قائم ، تعداد پیکسل ها میباشد.

افزایش تباین از طریق امتداد اعداد ( DN) پیکسلها :

معمولا دامنه مقادیر پیکسل های تصاویر با هر بیتی ( در اینجا مثلا 8 بیت)،

بین 0-255 نمیباشد .و مثلا بین 48 تا 153  میباشد . برای افزایش تباین ، مقادیر

 پیکسل ها را آنقدر امتداد میدهیم تا 48 به جای 0 و 153 به جای 256 قرار گیرد .

در نتیجه تباین وهمچنین کیفیت عکس بالا میرود. به این عمل کشش خطی  گویند.

کشش خطی به منظور افزایش تباین

مقادیر پیکسل تصویر اصلی (در بالا) و تصویر کشیده شده (در پایین).

 

 

 


موضوعات مرتبط: سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) و سنجش از دور (قدیمی)
[ پنجشنبه شانزدهم آذر 1385 ] [ 12:48 ] [ مجید موسوی ] [ ]
با سلام .

فیلم ۵۴ ثانیه ای مستند از زمین لغزش در ژاپن  که در سال ۲۰۰۶ اتفاق افتاده است.

برای مشاهده این فیلم کمی صبر کنید تا فیلم به طور کامل لود گردد و سپس به

 مشاهده آن بپردازید.

به مقیاس زمین لغزش و سرعت آن و همچنین پای لغزش که در جوار رودخانه قرار

 دارد و لغزش قدیمی دیگری که در کناره لغزش جدید وجود دارد توجه نمایید.

همگی موارد بالا از جمله نکات مهم در پایش لغزش ها میباشد.

                                    کلیک کنید

موفق باشید


موضوعات مرتبط: حرکات توده ای و تثبیت شیب
[ دوشنبه سیزدهم آذر 1385 ] [ 19:37 ] [ مجید موسوی ] [ ]
با سلام.

همانطور که میدانید بهترین روش یادگیری نرم افزار های مختلف استفاده از بخش

آموزشی (Help) همان نرم افزار میباشد. با خرید قانونی هر نرم افزاری ار سازمان

سازنده آن این سازمان ها سری آموزشی این نرم افزار ها که معمولا به صورت

pdf میباشد تقدیم خریدار میکند و در برخی موارد در خود نرم افزار این فایل های آموزشی

 وجود دارند.

سری آموزشی نرم افزار الویس(ILWIS) ورژن۲.۱ به همراه مثال ها و نقشه های

 گوناگون در هر زمینه ای (لرزه شناسیِ - آبیاری -آبخیزداری - خاکشناسی و ..)

 در وبسایت سازمان ITC وجود دارد و قابل داونلود میباشد.قابل ذکر است که

 این مثال ها قابل استعمال برای ورژن های پیشرفته تر میباشند.

                 کلیک کنید  

 برای کسب خودآموز ILWIS 3.0 کلیک کنید

موفق باشید.

 


موضوعات مرتبط: سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) و سنجش از دور (قدیمی)
[ شنبه یازدهم آذر 1385 ] [ 16:22 ] [ مجید موسوی ] [ ]
الویس نرم افزاری قدرتمند در زمینه آنالیز داده های زمینی و جغرافیایی میباشد.این

نرم افزار  قابلیت وارد Import  و خارج Export کردن انواع لایه های اطلاعاتی ،عمل

رقومی کردن لایه ها ،ویرایش Editing ، تجزیه و تحلیل های آماری داده ها و لایه ها

 و ... را دارا میباشد.

از عملیات های مهمی که میتوان با استفاده از نرم افزار الویس انجام داد شامل

ورود و خروج انواع داده ها و لایه ها.

طراحی و مدیریت نقشه های رستری و وکتوری

ژئورفرنس کردن ، آنالیز داده های مکانی ، طراحی سه بعدی ،تهیه نقشه ارتفاعی

DEM است.

جدیدترین ورژن این نرم افزار 3.3 است.

 این نرم افزار ،کاری از سازمان ITC  کشور هلند میباشد.

                                  ILWIS

تصویر سه بعدی ساخته شده توسط الویس

این نرم افزار به دلیل قابلیت بالا ی تحلیل های سنجش از دور و استفاده راحت از آن ،

یکی از نرم افزار های مورد علاقه جغرافیدانان ، مهندسین منابع طبیعی ،

زمین شناسان و...است. همچنین دارای قابلیت افزایش کارایی و عملکرد ها از

طریق نوشتن اسکریپت میباشد که کاربر میتواند حتی بدون دانش اولیه

در زمینه  برنامه نویسی  و با کمی تامل و استفاده از بخش کمکی Help نرم افزار

 این کار را  به نحو احسن  انجام دهد.

موفق باشید.


با توجه به قدیمی بودن این پست دوست عزیزی زحمت کشیدند و عنوان کردند که نسخه جدید (2011) این نرم افزار 3.7 است و از وبسیات ILWIL.org قابل دانلود میباشد .

با تشکر از این دوست عزیز 


موضوعات مرتبط: سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) و سنجش از دور (قدیمی)
[ دوشنبه ششم آذر 1385 ] [ 17:11 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                                 با سلام

با سلام. این معدن کتب و بروشور و جزوات را من در سال ۲۰۰۳ یافتم و

برای آن ارزش زیادی قائل هستم.

وبسایت مورد نظر شامل تعداد متعددی کتب قابل داونلود  در زمینه های خاکشناسی،

مرتعداری،محیط زیست، آبخیزداری، سنجش از دور با کاربرد در پایشMonitoring

 پوشش گیاهی ، اکولوژی ، مناطق مرطوب ، هندسه کانال های رودخانه و... است.

 قابل ذکر است که این کتب و جزوات مربوط به مرکز تکنولوژی و علوم طبیعی

میباشد که زیر شاخه ای از وبسایت بزرگ و قدرتمند BLM است.شما با تماس به ایمیل

موجود  در این وبسایت میتوانید از هارد کپی آنها استفاده نمایید. این سازمان بدون

 در یافت وجه کتب  را در اختیار شما میگذارد.( PMDS به این معنا است که شما

 میتوانید  هاردکپی آنرا نیز  درخواست نمایید و NA  به معنای عدم وجود این کتاب

 در کتابخانه  مرکز است.)

                                  کلیک کنید

متشکرم


این هم یک کتاب ۴۲۵ صفحه ای در مورد عملکرد و تدابیر مدیریتی حاشیه رودخانه

(البته همه 425 صفحه قابل دسترس نیست)

                                              کلیک کنید

متشکرم


موضوعات مرتبط: دانلود كتاب
[ شنبه چهارم آذر 1385 ] [ 12:59 ] [ مجید موسوی ] [ ]
با سلام.

در این مبحث به معرفی برخی از مقیاس های زمین لغزش می پردازم که بر مبنای

مطالعات آقای واتاری است.

۱): پهنا کمتر از ۳۰ متر . طول کمتر از ۵۰ متر . عمق سطح لغزش ۵-۱۰ متر.

چنانچه لازم باشد جاده ای احداث گردد ، میتوان با استفاده از برخی وسایل

مکانیکی و حفاظتی اقدام به احداث جاده کرد.

۲): پهنا کمتر از ۳۰ متر .طول بیش از ۵۰ متر( معمولا لغزش خاکی- رسی).

اگر شرایط محل احداث جاده مناسب باشد، میتوان با احداث پل یک دهانه ای

 (one span) اقدام به احداث جاده نمود.

3): پهنا 30- 50 متر . طول 50 -100 متر . عمق سطح لغزش 15-20 متر.

اگر زمین لغزش در مرحله جوان باشد (لغزش سنگ هوازده) و یا لغزش واریزه ای

باشد،میتوان با شرط برقراری ضریب اطمینان1 (Safety factor) اقدام به احداث

 جاده نمود.

4):پهنا 30-50 متر .طول بیش از 150 متر .

بهتر است که از ساخت جاده خودداری نمود.

5):پهنا 50 تا 100 متر .طول 100 تا 150 متر . عمق سطح لغزش 20-30 متر.

اگر زمین لغزش در مرحله جوان باشد ، امکان ساخت جاده با برداشت قسمتی از

 پاشنه یا راس زمین لغزش وجود دارد.این روش هزینه زیادی دارد و باید با دقت زیادی

مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد.

6):پهنا 50-100 متر . طول بیش از 150 متر .

ساخت و ساز جاده به هیچ وجه منطقی نمیباشد.


1: ضریب اطمینان: مقاومت برشی تقسیم بر تنش برشی که برای موازنه با مقاومت

 نیاز است.ویا گشتاور مقاوت برشی تقسیم بر گشتاور تنش برشی  Mr/Md

منبع:FAO watershed management field manual 

           landslide prevention measures


اگر نظری در مورد مطالب بالا با مدیریت حوزه آبخیز داریدحتما در بخش نظرات ذکر کنید.

موفق باشید. 

 


موضوعات مرتبط: حرکات توده ای و تثبیت شیب
[ پنجشنبه بیست و پنجم آبان 1385 ] [ 13:2 ] [ مجید موسوی ] [ ]
با سلام کتاب آنلاین این ماه در باره کنترل خندق هاو سازه های آبخیزداری

میباشد.این کتاب ، یکی از مراجع مهم در زمینه کنترل خندق ها در دنیا به

حساب میایدکه امیدوارم شما دوست عزیز  از آن بهره لازم را ببرید.

متشکرم


موضوعات مرتبط: دانلود كتاب
[ شنبه بیستم آبان 1385 ] [ 13:3 ] [ مجید موسوی ] [ ]
با سلام خدمت دوستان .چند وقتی است که وقت کافی برای

به روز رسانی وبلاگ ندارم. چند وبسایت بسیار عالی برای دوستداران

آبخیز و آبخیزداری معرفی میکنم. امیدوارم مورد پسند شما واقع شود.

۱: تعاریف مختلفی از حوزه آبخیز و آبخیزداری به همراه معرفی بهترین

 وقویترین وبسایت های مربوط به مدیریت حوزه آبخیز.

۲: و وبسایت دیگری در زمینه آبخیزداری که شامل بهترین لینک های

مرتبط با حوزه آبخیز و آبخیزداری و حفاضت رودخانه میباشد.

۳:گالری عکسهای مختلف در زمینه های آبخیزداری ، حفاضت خاک

 و.. در ایالات مختلف آمریکا.

 


آنها که کهن شدند و اینها که نواند    هر کس به مراد خویش یک تک بدوند

این کهنه جهان به کس نماند باقی    رفتند و رویم و دیگر آیند و روند

                                                                              خیام

[ دوشنبه پانزدهم آبان 1385 ] [ 13:24 ] [ مجید موسوی ] [ ]
با دو مطلب در خدمت شما هستم. مطلب اول مربوط به نکات امتحانی

 کارشناسی ارشد و مطلب دوم در باره بخش مهمی از زمین لغزش ها

میباشد  که متاسفانه در ایران به آن توجه نمیشود (در حدی که اینجانب

 حقیر میدانم).


                        حرکت های توده ای :

به گسیختگی مواد تشکیل دهنده دامنه های پر شیب بر اثر عوامل آبگیری

و کاهش نیروی اصطکاک و افزایش نیروی ثقل حرکت های توده ای اطلاق

میگردد .

عوامل موثر در حرکات توده ای به نظر دونالد:

۱: نوع سازند (اصلیترین عامل). سازند هایی مانند مارن شیل و یا تناوبی

 از این دو  مستعد حرکات توده ای میباشند.هر چه رس های غیر اشباع

 مانند مونت موریلونیت و  ایلیت زیادتر باشد سازند حساستر به حرکات

توده ای میباشد.همچنین هر چه نمک های  کلرور سدیم زیادتر  باشد سازند

 حساس تر به فرسایش است.

۲: میزان رطوبت:در اقلیم های مرطوب و نیمه مرطوب و دامنه های رو به

 شمال و بارش  های برفی متوالی همچنین دوره های خشکسالی و رطوبت

میتواند در تشدید حرکات توده ای  نقش  داشته باشد.

۳: وضعیت تکتونیک (توپوگرافی ): شیب دامنه (شیب های بالای ۳۰

 در صد) و شیب و جهت  لایه ها گسل و شکست ها میتواند در تشکیل و

 تشدید حرکات توده ای نقش داشته  باشد.

۴: نوع استفاده از زمین

انواع حرکات توده ای : تقسیم بندی های متعددی وجود دارد. مهمترین

آنها تقسیم بندی  شارپ ,دونالد و طبقه بندی ایرانی (!!!!!) میباشد.

طبقه بندی شارپ: شارپ حرکات توده ای را به دو دسته تقسیم کرد:

۱):جریان ها : در محیط مرطوب : مانند رانش زمین (Earth flow) سولیفلوکسیون.

   روانه گل (Mud flow) . زمین لیزه (Slumping) . در این دسته از حرکات

تود ه ای سرعت   از  بالا به پایین کم میشود. و عامل اصلی آن کاهش اصطکاک داخلی است.

۲):لغزش ها و ریزش ها :در محیط خشک .شامل ریزش (Falling).خزش

(Creeping).

لغزش(Landslide) .ژلیفراکسیون(Gelifraction). در این دسته سر عت حرکت

مواد از بالا به پایین یکسان میباشد.

ویژگی های لغزش ها :

1):معمولا در توده های خاک و یا سنگی مقاوم رویی که دارای زیر بستر

سست (مارنی) باشند اتفاق میافتند.

۲):خط گسستگی (Timberline) به صورت خط طولی میباشد.

۳):محدوده آن رو ی دامنه وسیع است.

۴): بخشی از دامنه به صورت پله ای پایین میاید.

۵)به دیواره ایجاد شده اسکارپ(Scarp) میگویند.

۶): معمولا در اثر گسل یا بریدگی پای دامنه در اثر جاده سازی و یا عبور

 رودخانه و آبراهه از پای دامنه و شسته شدن پای دیواره تشدید میگردد.

۷): شاخص روانی در لایه زیرین بیش از سایر نقاط است.

منبع :جزوه ژئومورفولوژی دکتر اختصاصی( دانشگاه یزد)


                               زمین لغزش های ثانویه

زمین لغزش های بزرگ (مرکب) معمولا شامل زمین لغزش های کوچکتری

هستند که به آنها  زمین لغزش های ثانویه گفته میشود. این زمین لغزش ها از

 چندین جهت با زمین لغزش های  مرکب متفاوتند:

  • حجم کمتری دارند .
  • از طریق نفوذ آب به لایه های زیرین به به سرعت اشباع میگردند.
  • به نیروی کمتری برای آغاز حرکت نیاز دارند.
  • بیشتر از زمین لغزش های بزرگ اتفاق میافتند (فراوانی حرکت بیشتری

    دارند).

  • نیروی عامل حرکت در این نوع زمین لغزش ها میتواند مستقل از زمین
  • لغزش اصلی و دیگر زمین لغزش های ثانویه اطراف آن باشد.

 منابع آب تحت کنترل بشر مانند سیستم های آبیاری و فاضلاب به میزان

زیادی  بر اشباع شدن لایه زیرین زمین لغزش های ثانویه تاثیر میگذارد.شکل

 و جهت زمین لغزش های ثانویه معمولا توسط وضعیت آب زیرزمینی ـ مکان مورد

نظر ـمورفولوژی سطحی ـ خصوصیات مواد تشکیل دهنده سنگ بستر و وجود

 ـ تراکم و جهت درز های ساختمانی در زمین لغزش اصلی  تعیین میگردد.

افزایش درجه شیب در زمین لغزش های اصلی اغلب منجر به توسعه

 زمین  لغزش های ثانویه و جریانات واریزه ای سطحی میگردد.حرکت و

 جابه جایی زمین لغزش اصلی ممکن است منجر به گسترش سطح شکست

گردد که این امر باعث تشکیل زمین لغزشهای ثانویه بیشتری میشود.به طور

 کلی خطرات زمین لغزش های ثانویه بیش از زمین لغزش اصلی میباشد.

وجود آب زیرزمینی باعث گسترش درز ها و انحلال سیمان ـ فرسایش مکانیکی

(از طریق فرسایش لانه ای ) میگردد.که تمامی این عوامل منجر به رشد سریع

 سطوح شکست در طول جابه جایی زمین لغزش های اولیه و ثانویه میگردد.

به هنگام آنالیز هیدرولوژیکی این زمین لغزش ها نباید آناه را به عنوان یک واحد

یکنواخت و همگن به حساب آورد.زیرا این نوع زمین لغزش ها دارای خصوصیات

 متفاوت هیدرولوژیکی میباشند.

منبع:            Landslides_landslide mitigation  

              Reviews in engineering geology 1992                      


موضوعات مرتبط: حرکات توده ای و تثبیت شیب
[ دوشنبه هشتم آبان 1385 ] [ 18:28 ] [ مجید موسوی ] [ ]
 

                      با سلام یک هدیه برای جامعه آبخیزداری دارم.

       معدن کوچکی از لینک های بهترین کتاب های کار و منابع آموزشی .

                                       متشکرم.

                                            مهران


موضوعات مرتبط: دانلود كتاب
[ شنبه ششم آبان 1385 ] [ 10:17 ] [ مجید موسوی ] [ ]
با سلام.

تعجب نکنید . درست اومدید. همون وبلاگ آبخیزداری آبی رنگ قدیمیه.

طرح قالب وبلاگ به این زیبایی هم کار اینجانب حقیر نیست.آقا مهدی آی تی زحمت

طراحی قالب وبلاگ رو کشیدن. از این دوست عزیز بسیار متشکرم.

آدرس وبلاگ این دوست عزیز:

                                               www.mjp-web.blogfa.com

مشکلی که در نگارش نوشته ها  میبینید مربوط به مشکلات قالب قبلی است که خیلی

اذیتمون میکرد.به زودی این مشکل را رفع خواهم کرد.

                               متشکرم.

 


موضوعات مرتبط: مطالب آزاد
[ سه شنبه دوم آبان 1385 ] [ 16:30 ] [ مجید موسوی ] [ ]
ساخت و مدیریت سد های خاکی در حیطه رشته های منابع طبیعی نمیباشد .

 آنچه که  مربوط  به  رشته آبخیزداری است آشنایی کلی با این نوع سد میباشد .

باید ذکر کنم که مطالب جز نکات مهم کنکورکارشناسی ارشد آبخیزداری و بیابانزدایی

  نیز  میباشد.از مهمترین مسائل در سد های خاکی ، تعیین فاکتور های مهم و موثر

خاک میباشد. که این فاکتور ها با توجه به نمونه برداری های قائم از پی و منابع

قرضه مورد استفاده ، پس از بررسی های آزمایشگاهی مشخص میگردد.

فاکتور های مهم قابل محاسبه به شر ح زیر میباشد:

ـ  پوکی یا تخلخل (پوروزیته خاک): نسبت حجم فضای خالی به حجم کل خاک

 متخلخل  (٪)

ـ اندیس خلا یا نسبت تخلخل : نسبت حجم فضای خالی خاک به حجم قسمت

 جامد خاک. اندیس خلا نماینده نحوه قرار گرفتن دانه ها نسبت به هم و تابع شکل

دانه ها است.

ـ تعیین عیار رطوبت خاک : وزن آب موجود در نمونه معینی از خاک به وزن

ذرات جامد. در این  مورد منظور  آب آزادی که بین ذرات خاک موجود است مورد نظر

 میباشد.

ـ درجه اشباع خاک از آب : نسبت حجم آب موجود در نمونه به حجم فضای

خالی خاک.

- چگالی خاک نسبت به آب : نسبت وزن مخصوص ظاهری خاک به وزن مخصوص آب .

ـ تراکم خاک :               Sc=(e2-e1)/p2-p1

e1 = ضریب تخلخل خاک یا نمونه وقتی که فشار p1 به خاک وارد میشود.

e2= ضریب تخلخل خاک یا نمونه وقتی که فشار pبه خاک وارد میشود.

با توجه به این رابطه ضریب تراکم خاک وقتی به مقدار حداکثر میرسد که دراثر وارد

شدن فشار ، ضریب تخلخل آن به حداقل ، رطوبت خاک ه مقدار اپتیمم  و وزن مخصوص

 به حداقل  برسد.

 ضریب تراکم بستگی  به اندازه و نوع ذرات تراکم خاک  در خاک های چسبنده و غیر

چسبنده متفاوت است. به طوری که ذرات درشت مانند ماسه جزء ذرات غیر قابل

 تراکم شناخته  میشوند.

در این نوع ذرات  بار استاتیکی موجود در مناطق مختلف در تراکم آنها اثر قابل توجهی

 ندارد. برای متراکم کردن این ذرات از روش ارتعاش و لرزه ای استفاده میشود.برای این

کار باید ذرات  را به حالت اشباع در آورد و سپس از دستگاهی به نام ویبرو فلوتاسیون

 vibroflotation  آنها را متراکم میکنند.در خاک های چسبیده مانند سیلت و رس با وارد

 کردن بار استاتیکی به راحتی میتوان آنها را متراکم ساخت.

-  تعیین در صد رطوبت اپتیمم خاک : در بحث تراکم خاک ها تعیین درصد رطوبت

اپتیمم  یکی  از موارد ضروری است. روش معمول برای تعیین رطوبت اپتیمم ، روش

میباشد.

در این روش نمونه خاک برداشت شده  با مقداری آب ( حدود 2 %) آغشته میشود .

و سپس  در  دستگاه  تراکم قرار میگیرد.پس از انجام تراکم ، نمونه را از دستگاه

 بیرون  آورده . درصد رطوبت و وزن مخصوص  آنرا اندازه گیری میکنیم.

در مرحله بعد به نمونه  مقداری آب اضافه کرده و مراحل قبلی را اجرا میکنیم.این

 عمل را آنقدر  تکرار میکنیم تا وزن مخصوص نمونه  به حداکثر برسد.

با استفاده از اعداد و ارقام به دست  آمده دیاگرام تغییرات وزن مخصوص نسبت به

 نمونه تعیین میگردد. در این  نمودار ترسیم  شده یک نقطه ماکزیمم وجود دارد .

رطوبت  این نقطه به عنوان رطوبت اپتیمم در نظر  گرفته میشود.

 موفق باشید

 

[ دوشنبه یکم آبان 1385 ] [ 0:32 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                                                                             GREENLINE    

مطلبی که قرار است راجع به آن بحث کنیم ، واژه ای به نام GREENLINE است. اینجانب

 تاکنون در هیچ کتاب و مرجع فارسی و فرهنگ لغات تخصصی برای این واژه معادل فارسی

 نیافتم و در نتیجه  واژه لاتین آنرا به نگارش  در میاورم . عدم توجه جامعه آبخیزداری و

 محیط زیست و ... به  GREENLINE  در کشور ما  ،به معنای کم اهمیت بودن این موضوع

نیست. در مورد اهمیت  GREENLINE همین بس که با شناخت به آن میتوان از فرسایش

کناری  رودخانه  تا حد بسیار زیادی  کم کرد.و یکی از سه رکن اساسی نمونه برداری

و شناخت پوشش حاشیه رودخانه میباشد. دو رکن دیگر شامل ترکیب پوشش گیاهی  

حاشیه رودخانه RIPARIAN از طریق  برداشت مقطع عرضی و زادآوری REGENERATION

 گونه های درختی میباشد.

تعریف GREENLINE : اولین پوشش چند ساله(جامعه گیاهی) که به صورت خطی در

نزدیکی  لبه  آب و یا دقیقا در  لبه آب رشد میکند.اغلب در زیر  داغاب میتوان این

 اجتماعات  را مشاهده نمود. از گیاهانی  که میتوانند در GREENLINE یافت شوند میتوان

 به گونه های Carex nebrascensis  و Salix geyeri اشاره نمود.

این گونه ها به گونه های تثبیت کننده stabilizer معروف هستند.

ترکیب GREENLINE :

وجود آب کم و بیش دائمی در ناحیه ریشه دوانی گیاهان ، به گونه های گیاهی آب

دوست و دارای  ریشه های قوی اجازه رشد میدهد. این گیاهان میتوانند  مانع مناسبی

 در مقابل  نیرو ی آب باشند.

علاوه بر این پوشش گیاهی در این مناطق میتواند بعد از وارد آمدن صدمات طبیعی یا

غیر طبیعی به  آن ،دوباره تجدید حیات نماید.

رابطه بسیار زیادی بین مقدار و نوع پوشش گیاهی در طول لبه آب و تثبیت کناره های

 رودخانه وجود دارد (دوناوی و همکاران ،1994،کلینفلدر و همکاران 1992 ، مانینگ و

همکاران 1989،).

آنچه در مورد این گیاهان مهم است ، وقوع طبیعی آنها درا ین مناطق میباشد ( به دلیل

 خصوصیات  ریشه گیاهان).

بررسی GREENLINE میتواند نماینده سلامت تمامی آبخیز واقع در بالای نقطه

 نمونه برداری باشد.

مکان یابی GREENLINE :

GREENLINE اغلب در نزدیکی داغاب واقع میگردد.هنگامی که جریان آب کاهش میابد و

گیاهان  وارد رشد تابستانه  خود میشوند ، GREENLINE را میتوان در پشت گراول یا

شن و  ماسه های کنار  آبراهه مشاهده نمود. وقتی کناره های آبراهه به شدت تحت

 تاثیر  فرسایش باشد و یا آبراهه مورد  نظر تنگ و عمیق باشد ، GREENLINE ، چندین

 فوت بالاتر  از داغاب قرار  میگیرد.در اینگونه  موارد  گونه های گیاهی به ندرت آبدوست

هستند .بنابراین  آنها  را به عنوان گونه های حاشیه رودخانه ای Riparian  به حساب

نمیآوریم.

نمیدونم چرا این وبلاگ قاتی میکنه . خودتون میبینید که!!!.

منبع:

  MONITORING THE VEGETATION RESIURCES IN RIPARIAN AREAS

             Alma H Winward   

                     April2000

[ پنجشنبه بیست و هفتم مهر 1385 ] [ 0:21 ] [ مجید موسوی ] [ ]
'
'
 

با پيشرفت تحقيقات در دهه 1930 مشخص گرديد که مقدار خاک موجود در آب روان بر حسب

 انرژي  قطره باران بسرعت فزوني ميابد و خاطر نشان شد که با ايجاد ممانعت در راه اصابت

 قطره  باران ميتوان فرسايش را به مقدار زياد کاهش داد.از آن زمان جداشدگي و حرکت ذرات

 خاک بر  اثر  فشار قطره باران  اساسا مهم بوده و اغلب آنرا مرحله آغازين فرسايش ميدانند.

ماهيت جداشدگي ذرات و حرکت آنها بيانگر رابطه بين ويژگي هاي بارندگي و خصوصيات

خاک و سطح  زمين است.مهم ترين ويژگي هاي بارندگي  که از نظر سايندگي حائز اهميت

هستندعبارتند از :

جرم قطره ،اندازه،چگونگي توزيع قطرات بر حسب اندازه ،جهت ريزش قطرات ، شدت بارندگي

،و  سرعت نهايي قطره باران ميباشد. از بين اين متغير ها انرژي جنبشي و ميزان حرکت

را ميتوان  تعيين نمود.اندازه قطره باران به طرق گوناگون محاسبه ميگردد.

در سال  لاو اقدام به اندازه گيري قطره باران نمود . وي لوح سنگي شطرنجي را در مقابل

 باران گرفته  و قطر قطره باران برخورد کرده به اين لوح را اندازه گيري ميکرد. استفاده از گرد

رنگي قابل حل در آب :گرد رنگي بر رو ي صفحه جاذب رطوبت پخش شده و پس از برخورد

 قطر ه به کاغذ و حل گرد رنگي ، قطر آن  را اندازه گيري ميکردند.يک روش متداول نمونه گيري

 باران در بشقاب محتوي آرد ميباشد .

هرقطره باران  گلوله اي ميسازد که پس از خشک شدن ميتوان بر حسب رابطه بين قطر باران

و  ايجاد گلوله اندازه قطره باران را پيشبيني نمود.حداکثر قطر ظاهري قطرات بين 5 تا 6

ميليمتر است  و در بارندگي هاي با شدت  زياد  اندازه قطره کمي کاهش ميابد

(هادسون1971).سرعت قطرات  باران نيز به اندازه قطر آن بستگي دارد .

سرعت بين قطره باران در حال سقوط آزاد بر اثر نيروي جاذبه ، تا هنگامي که اين نيرو بر

 نيروي مقاومت اصطکاک هوا برابر گردد ، شدت ميابد . در اين موقع قطره با سرعت نهايي

 خود سقوط خواهد کرد.اغلب قطرات با سرعت نهايي خود به زمين برخورد ميکنند.وقتي

 اندازه ، سرعت نهايي  و شدت قطرات معلوم شد  ،انرژي جنبشي و حرکت بارندگي را

ميتوان از  طريق  جمع ارقام  قطرات محاسبه نمود. شدت بارندگي را ميتوان به  آساني

از روي داده هاي باران سنجي محاسبه  نمود. انرژي جنبشي باران از طوفاني به طوفان

 ديگر  فرق ميکند . بنابراين براي محاسبه ميانگين سالانه بايد به فراواني و دوام طوفان ها

 و نيز شدت   بارندگي  توجه نمود. ميزان پراکنش خاک با توجه به قابليت جداشوندگي و

 انتقال خاک و آسيب پذيري سطح مورد  نظر ، متفاوت ميباشد.براي  مثال پوشش گياهي

 باعث کاهش پراکنش خاک توسط برخورد ذرات باران ميشود.همچنين شيب

زمين ، بافت و ساختمان خاک در نرخ فرسايش پاشماني موثرند.اگر سطح افقي باشد ،

فرسايش پاشماني خاک را خرد کرده  درهوا پراکنده ميسازد ليکن علي رغم امکان

پراکندگي عمودي ذرات خاک تا 60 سانتيمتر در هوا و جابجايي افقي تا 1.52متر  ،خاک

در مجموع از مزرعه   بيرون نخواهد رفت.

زيان هاي ناشي از اين نوع فرسايش شامل:

ذرات را از کلوخه جدا مينمايد بافت خاک را منهدم ميسازد و رد مواردي ممکن است

فرسايش پاي سنگي pedestal ايجاد نمايد.


خاک سطوح شيب دار از دست ميرود.


با شستن مواد سبکت ،خاک را از مواد سنگين تر جدا ميکند


حاصلخيزي خاک کاهش ميابد.


موجبات رواناب سطحي را فراهم مينمايد.

منابع: ژئومورفولوژي و مديريت محيط زيست جلد اول
جزوه درسي دکتر سلاجقه
جزوه درسي دکتر نخجواني
موفق باشيد

[ دوشنبه بیست و چهارم مهر 1385 ] [ 14:49 ] [ مجید موسوی ] [ ]
مشخصات تپه های شنی مربوط به نحوه تشکیل آنها است . معمولا شیب تپه های

شنی در  سمت باد ۱۰ تا ۱۵ درجه بوده و در سمت دیگر در حدود ۲۵ تا ۳۰ درجه است.

تکامل یک تپه شنی بستگی  به  تغییرات سرعت باد در قسمت های مختلف دارد.

سرعت باد در قسمت  قله تپه حداکثر و درسمت دیگر حداقل میباشد. بعنوان مثال یک تپه

شنی  را با ابعاد معین در نظر  بگیرید : وقتی سرعت باد کم باشد قادر به حمل باد ذرات

شن  نبوده و در نتیجه قبل از رسیدن به تپه شنی میزان مواد محموله آن بسیار کم است

 ولی به محض اینکه با تپه شنی برخورد نموده و از قله آن عبور نماید به علت اضافه  

شدن سرعت مقداری از ذرات  رسوب گذاشته شده در روی تپه را برداشت مینماید و

بلافاصله پس از عبور از  قله شروع به رسوبگذاری میکند.

حال اگر این عمل ادامه پیدا کند و تغذیه تپه شنی وجود نداشته باشد ، به تدریج

 تپه های  شنی ارتفاع خود را از دست داده و در روی زمین های مسطح پخش میشوند .

در صورتی که سرعت باد اضافه گردد ،نحوه عمل فرق خواهد نمود.بطوری که ابتدا مواد محموله

در  ابتدای  شیب ملایم سمت باد ته نشین شده و سپس در روی تپه شنی شروع به حرکت

 نموده و پس  از عبور از قله مجددا در طرف دیگر شروع به رسوبگذاری میکند.

در بعضی از حالات گردبادی که در پشت تپه های شنی به وجود میاید باعث میشود که

 سمت دیگر دارای دو شیب متفاوت به ترتیب تند و سپس ملایم به خود گیرد و نتیجه کلی

 این  است که ابعاد  تپه افزایش یافته و پیشروی آن زیاد میشود.شکل تپه های شنی :

شکل تپه های شنی مربوط به سرعت باد ،جهت باد و شرایط حمل ذرات  به وسیله

 باد میباشد.وقتی جهت باد غالب ،ثابت باشد میتوان تپه های شنی را به سه فرم

مشاهده  نمود :

  1. تپه های عرضی
  2. بارخان ها
  3. تپه های طولی

 

 

 

[ شنبه بیست و دوم مهر 1385 ] [ 18:57 ] [ مجید موسوی ] [ ]
قبل از اینکه به بحث در این مورد بپردازیم باید عنوان کنم که هیچ یک از مطالب علمی این

وبلاگ نوشته ها و تجربیات شخصی اینجانب نیست . مطالبی که در زمینه سد ها عنوان

 گردید ،نوشته ها و گفته های دکتر نخجوانی و دکتر سلاجقه میباشند  که طراح سوالات

 آبخیزداری  و حفاظت خاک کنکور کارشناسی ارشد آبخیزداری هستند.بنابراین مطالبی که

 در زیر آنها منبعی ذکر نشده است مربوط به مطالب و نکته های کنکور کارشناسی ارشد

 میباشد.

                                     مطالعه پایداری سد:

فشار تحتانی :

وقتی آب در زیر سد نفوذ نماید و جریان پیدا کند طبق قانون ظروف مرتبط به بالا نیرویی

به سد وارد میاید که این نیروی عمودی  بوده و جهت آن بطرف بالاست و در نتیجه در جهت

 عکس  وزن سد عمل مینماید.وجود فشار تحتانی باعث میگردد که به جای  نیروی P

یا وزن سد ، نیروی P-V محاسبه گردد در نتیجه ابعاد سد یزرگ شده و هزینه بالا میرود.

فرمول فشار تحتانی:         ( V=C.L.(H/2  (علامت/ برابر علامت تقسیم میباشد)

C = ضریب کاهش در شرایط تحمیل و رد زمین های با قابلیت نفوذ پذیری خوب برابر 1

 میباشد .

و در زمین ها با نفوذ پذیزی کم  برابر صفر است. L = عرض پی H= ارتفاع کل سد.

قانون 3/1 وسط قاعده :

فشار قسمت پاشنه سد هکه برروی خاک اعمال میگردد باید به اندازه ای باشد که

بتوان فشار منفی حاصل از فشار تحتانی را خنثی نماید.وقتی نیرو ی وارده به سد از یک

 حد مشخصی تجاوز مینماید پاشنه در قسمت پایاب در طول  محور جلوی قاعده (طرف پایاب)

چرخیده و در طرف  سرآب از سطح خود بالا آمده و شکافی بین پاشنه و خاک ایجاد میگردد و

 در نتیجه پایداری  سد  از بین میرود. حالاگر منتجه نیرو ها از 3/1 وسط قاعده عبور نماید

پایداری سد تامین میگردد.

 

شرایط پایداری سد عبارتند از:

  1. رعایت قانون ۳/۱ وسط قاعده
  2. شرایط مربوط به عدم واژگون شدن سد.
  3. عدم لغزش سد در روی خاک کف بستر
  4. عدم فرو رفتن سد در داخل خاک

 

شرط ۳/۱ وسط قاعده : برآیند نیروی وزن سد و نیروهای خارجی که بر سد وارد

میگردند(R) ، قاعده سدB را در نقطه ای مانند N قطع میکند  . فاصله N از وسط قاعده ،با S

مشخص میگردد  و به نام دوری از مرکز نامیده میشود.

موقعی شرط ۳/۱ وسط قاعده رعایت میگردد که s کوچکتر و یا مساوی با B/6 باشد.

شرط عدم واژگون شدن سد :

در این حالت باید بررسی شود که سد نسبت به واژگون شدن سد در حول ضلع طرف پایاب

 قاعده  پایین حساس نباشد.

 وقتی منتجه نیرو ها از 3/1 وسط قاعده عبور کند ، این شرط به طور خود به خود تامین

 میگردد .

بدینجهت به طور مجزا مورد بررسی قرار نمیگیرد.

شرط عدم لغزش سد روی کف بستر :

هنگامی که نسبت بین نیرو های وارده به سد بر وزن سد (F/P) کوچکتر یا برابر ضریب

 اصطکاک  f باشد.ضریب اصطکاک سنگ :0.75 ماسه سنگ 0.6 شن 0.4 خاک رس و

 مرطوب 0.3 اگر فشار تحتانی وجود داشته باشد باید به جای وزن حقیقی ، وزن ظاهری را

مورد نظر قرار دهیم.

شرط عدم فرو رفتن سد در خاک پی:

باید حدلاکثر نیرویی که از طرف سد به خاک وارد میشود طوری محاسبه گردد که این

 نیرو کمتر از  مقاومت خاک باشد.

پخش نیروی فشار روی قاعده سد به صورت معادله خطی است و مقدار حدالاکثر

آن در طرف قاعده  پایاب میباشد و حدلاقل آن در طرف سرآب میباشد.فشار در قسمت

سرآب در موقعی که  منتجه  نیرو ها R خارج ار 3/1 وسط قاعده بیافتد منفی است و موقعی

 که درست از حد 3/1 عبور  کند برابر صفر است یعنی S برابر است با B/6 و اگر از داخل 3/1

وسط قاعده بگذرد ،مثبت است .

فشار در قسمت پایاب به هنگامی که ار 3/1 وسط قاعده عبور کند برابر   2P/B میباشد

 که P همان وزن سد است.

متشکرم


میدونید وقتی دانشجو بودم همیشه یه غزل معروف از حافظ رو زمزمه میکردم.

گر از این منزل ویرانه به سوی خانه روم                     دگر آنجا که روم عاقل و فرزانه روم

زین سفر گر به سلامت به وطن باز رسم                   نذر کردم که هم از راه به میخانه روم

تا بگویم که چه کشفم شد از این سیر وسلوک          به در صومعه با بربط و پیمانه روم

البته همیشه تا اینجا میخوندمش

تقدیم به همه دانشجویان عزیز و زحمتکش . مخصوصا غربتیا .مخصوصا غربتیای

دانشگاه منابع طبیعی گرگان.

             مهرانrp.

 

 

[ پنجشنبه بیستم مهر 1385 ] [ 15:20 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                                                                سرریز

سازه ای که آب اضافی را خصوصا به هنگام سیلاب که جریآن آب به بدن سد صدمه وارد میاورد

 و امکان دارد باعث تخریب آنها شود، دفع میکند.( دکتر سلاجقه).در حقیقت این نوع سازه

، تخلیه کننده در یاچه سد در مواقع اضطراری میباشد. مهمترین و حساسترین بخش در

  سازه های آبی ، سرریز میباشد. در حقیقت اگر سرریز یک سد به درستی محاسبه

 و احداث گردد ، مشکل ناپایداری سازه و بحث سیلاب در آن منطقه را نخواهیم داشت.

انتخاب نوع سرریز:

نوع سرریز به ۱- نوع سد ۲- دبی طرح ۳- توپوگرافی ۴- شرائط اقتصادی طرح

بستگی دارد .

در زیر به شرح مختصری در مورد نوع سد و دبی سرریز اکتفا میکنیم.

نوع سد : در سد های خاکی ، سرریز نمیتواند بر روی بدنه سد قرار گیرد. ولی در بقیه

 سد ها (گابیونی ،  سنگ چین ملات دار  و ... ) سرریز میتواند بر روی بدنه سد واقع گردد.

دبی طرح Discharge design : حدالاکثر دبی لحظه ای با دوره بازگشت معین که

سد بر اساس آن طراحی  میگردد و یا حدالاکثر دبی که در طول عمر سد میتواند واقع گردد.

در سد های مخزنی دبی ماکزیمم با دوره بازگشت ۱۰۰۰۰ سال محاسبه میگردند .

 در سد های انحرافی دوره بازگشت۵۰ تا ۱۰۰سال لحاظ میگردد  و در سدهای آبخیزداری

دوره بازگشت ۱۰ تا ۲۰ سال را بع عنوان دوره بازگشت  برای  دبی حدالاکثر در نظر میگیرند.

محل سرریز: محل سرریز بستگی به شرائط پی ،  مقدار و نوع خاکبرداری ،نوع سد

،تراوش سد ،گسل ها و شکست ها ،دوره بازگشت دبی طرح دارد.

تمام سر ریز ها از بزرگ به کوچک عبارتند از :

سرریز رو گذر : در بسیاری از پروژه های سد سازی به خصوص در سد های وزنی از این

نوع سرریز استفاده میگردد. در سدهای انحرافی به منظور بالا آوردن سطح آب و انحراف آن

به زمین های اطراف  و مزارع احداث میگردند. این سرریز ها حالت استغراق دارند.

سرریز نیلوفری: در جایی که نتوان از سرریز رو گذر استفاده کر د،از سرریز نیلو فری

 استفاده میگردد. این سرریز به شکل قیف میباشد و در انتها به تونلی با انحنای مشخص

 ختم میگردد.

سرریز برج آبگیر: این سرریز بیشتر در سدهای خاکی استفاده میگردد و مشابه سرریز

نیلو فری میباشد . با این تفاوت که  در انتها به تونلی با انحنای مشخص ختم نمیگردد بلکه

 توسط لوله ای به پایین دست هدایت میگردد.

سرریز لابیرنت: هرگاه فضا و محل کافی برای سایر سرریز ها وجود نداشته باشد از این

نوع سرریز استفاده میگردد. این سرریز سطح کمی را به خود اختصاص میدهد.

سرریز دریچه ای :با باز شدن دریچه ها شروع به کار میکنند و ممکن است در بالای سطح

آب و یا در سطح آب (سد های انحرافی) قرار بگیرند.

سرریز تونلی:توسط این سرریز میتوان طغیان های استثنایی ار از در یاچه سد تخلیه کرد.

سرریز سیفونی: در جایی که محل کافی برای احداث سرریز رو گذر نباشد و دبی طغیان

 با اهمیت نباشد  از این سرریز استفاده میگردد. عملکرد این سرریز بسیار سریع بوده و خیلی

زود سطح آب دریاچه  پشت سد را به سطح تراز میرساند.

سرریز کانال ساحلی:نوعی سرریز کمکی برای سرریز رو گذر است و آب پس از عبور از

سرریز روگذر از این  سرریز عبور میکند.

سرریز شوت: میتوان این نوع سرریز را در سده ای خاکی استفاده کرد و اگر احداث

سرریزدر طول بدنه سد ممکن نباشد از این سرریز استفاده میکنند.

سرریز با پوش اسکی: برای جلوگیری از تخریب پایین سد از این نوع سرریز استفاده

میگردد و بعد  از عبور آب از سرریز شوت تعبیه میشود.

ابعاد سرریز :

توجه داشته باشید که اگر سرریز کوچک باشد برا ساس قانون ارشمیدش وزن سد کم

شده و سد ناپایدار  میشود و آب روی سد منجر به تخریب پایاب و دو طرف بستر  میگردد در

 این حالت احتیاج به  کفبند میباشد که از نظر اقتصادی مرقون به صرفه نمیباشد و نیز اگر

سرریز بزرگتر از حد یعنی ارتفاع آن زیاد باشد، توجیه اقتصادی ندارد .

عرض سرریز معمولا ثابت است و برای افزایش ابعاد سرریز معمولا باید ارتفاع آن را زیاد در

 نظر گرفت.

ابعاد سرری  با توجه به دبی حدالاکثر لحظه ای در دوره بازگشت مشخص ،  عمر سد و

شرایط  اقتصادی محاسبه میگردد.معمولا سرریزی که جهت سد های اصلاحی احداث

میگردد بشکل ذوزنقه است و اضلاع آن دارای زاویه ۴۵ در جه میباشند.البته در سد های

 گابیونی سرریز مستطیلی میباشد.

در حالتی که آبراهه دارای بستر تنگ باشد و فرسایش بالا رونده وجود داشته باشد ،

باید به سرریز حدالاکثر عرض ممکن داده شود. مسلما عرض سرریز نباید از یک حد معینی

 بیشتر گردد چون ممکن است به پای سد آسیب برساند.بنابراین در مواقعی که کف بستر

 مسطح باشد ، عرض سرریز را برابر  ۷/۸عرض کف بستر در نظر میگیرند تا از شسته شدن

 کناره های بستر در نتیجه ریزش آب سرریزجلوگیری گردد. اگر شکل بستر به صورت V

  باشد در این حالت عرض های مختلف به سرریز داده میشود و برای هر  یک از عرض های

داده شده ، ارتفاع آب سرریز محاسبه میگردد تا بالاخره  عرض ایده آل انتخاب گردد.عرض

 ایده آل سرریز عرضی است که با توجه به انرژی آب و هزینه  کف بندی ، موثر و اقتصادی

 باشد.

 

موفق باشید


موضوعات مرتبط: آبخیزداری
[ سه شنبه هجدهم مهر 1385 ] [ 14:38 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                                 مطالب مهم در مورد سد های خاکی  :

این سد ها از مواد منفصل یا غیر متصل تشکیل شده اند و جهت ذخیره آب،کنترل سیلاب ها

 و کنترل فرسایش به  کار میروند. سد های خاکی را میتوان در آبراهه های بسیار عمیق

 با کناره های عمودی و  یا آبراهه های بسیار عریض با شیب کم احداث نمود.

بهترین دانه بندی برای این نوع سد ها : رس ۱۵٪ برای کل خاک مصرفی ، لیمون ۱۵٪ برای

 کل خاک مصرفی ، ماسه نرم ۵۰٪ برای کل خاک مصرفی و ماسه درشت ۲۰٪ برای کل

خاک مصرفی میباشد. به طور کلی ابعاد دانه  های مورد استفاده نباید از ۱۰ سانتیمتر

 بیشتر باشد زیرا از فشرده شدن خاک جلوگیری میکند.

.در صورتی که خاکی با چنین مشخصات در ساختمان سد موجود نباشد و یا هزینه های

عمل مقرون به صرفه نباشد استفاده از هسته ای مرکزی تقریبا غیر قابل نفوذ مطرح  میگردد.

خاکی که در هسته مرکزی به کار میرود باید رس دار باشد یا حدالاقل ۲۰ ٪ کل دانه

بندی خاک رس باشد و به بیانی دیگر ۲۰ ٪کل دانه بندی خاک قطری  حدود

 ۰.۰۵ میلیمتر داشته باشد. مناسبترین رس ،رس کائولینیت میباشد و نباید از

رس های تورم پذیر مانند رس مونتموریلونیت استفاده گردد.

بعد از بارندگی شدید و یا گاهی به علت ابعاد کمی که به سد داده میگردد و یا استفاده از

 وسایل نامناسب ، خاک  پشته پایین سد از بین میرود و برای جلوگیری از این عمل

 باید استحکام بیشتری به این سد داده شود.

در مورد سد های ذخیره ای ،معمولا این نوع سد ها پوشیده از گیاهان علفی میشود

 زیرا درختان و درختچه ها با ریشه های خود منافذی ایجاد میکنند که نفوذ پذیری را بالا

 برده و استحکام سد را از بین میبرند. این وضوع در مورد  سد های خاکی اصلاحی وجود

 ندارد زیرا این سد ها قبل از توسعه ریشه ها پر میگردند بنابراین از درختان و

درختچه ها میتوان استفاده نمود .

                                                        موفق باشید


موضوعات مرتبط: آبخیزداری
[ دوشنبه هفدهم مهر 1385 ] [ 16:55 ] [ مجید موسوی ] [ ]
 
                                          سدها ی با پروفیل L شکل

این سدها دارای یک قسمت کف بند مانند در طرف سرآب میباشند که بر روی آن وزن

 رسوبات و ارتفاع آب  قرار میگیرد. خاصیت این نوع سدها این است که از وزن

رسوبات برای پایداری سد در مقابل فشار استفاده شده است. این سد ها از بتون

آرمه ساخته میشوند و شامل قسمت های زیر میباشند.

- قسمت پاشنه در قسمت سرآب که احتمالا توسط یک زائده بمنظور از بین بردن خطر لغزش و فشار  تحتانی خواهد بود.

- دیواره عمودی که دارای لوله های خروج زه آب میباشد.

- یک پاشنه کوچک در قسمت پایاب بمنظور اینکه فشار وارده روی خاک پی یکسان

تقسیم گردد.

- دیواره تحتانی عمودی کهدر زیر سد و در امتداد دیواره عمودی که در زیر سد و در

امتداد دیواره عمودی  قرار میگیرد و بمنظور آن است که سد در مقابل شسته شدن

خاک پایاب بستر پایدار بماند. محل این سد ها باید با در نظر گرفتن عمق دیواره

تحتانی و شیب حد و شسته شدن قابل پیشبینی خاک در پایه  سد محاسبه گردد.

بتون آرمه : برای یک کتر مکعب بتون ،۳۵۰ کیلو گرم سیمان ، تقریبا ۰.۸ متر مکعب

شن ،۰.۴ متر مکعب ماسه و ۱۶۰ تا ۱۸۰ لیتر آب بکار میرود.

کیفیت بتون بستگی شدیدی به میزان ابعاد ذرات مختلف تشکیل دهنده ماسه دارد و باید بر اساس زیر باشد.

ذرات با قطر کمتر از ۰.۵ میلیمتر حدود ۵ در صد ، ذرات کوچکتر از ۲ میلیمتر ،۳۰ تا ۳۵

در صد  ذرات با قطر  ۰.۲ و ۰.۵ میلیمتر ۵۰ تا ۷۰ در صد . قطر ذرا ت شن باید بین ۲۰

تا ۵۰ میلیمتر باشد.

سیمان برتلند مصنوعی ( CPA325) : در هنگامی که آب آبراهه به سیمان لطمه

 ای نزند و به عبارت دیگر فاقد کلرور ها و سولفات ها باشد .

سیمان CLR315: برعکس شرایط فوق که اغلب اتفاق میافتد.

فرمول BOLOMEY: مربوط به پایداری بتون و ساخت آن است.

فرمول FERET:مقدار آب لازم جهت تهیه بتون .

انتخاب ضخامت سد:

هنگامی که میزان ضخامت سد تا سرریز را داشته باشیم میتوان ضخامت سد را

محاسبه نمود. برای دیواره عمودی ،پاشنه و زائده و دیواره تحتانی یک ضخامت در

نظرمیگیرند.

صرقه جویی در بتون مصرفی در این سد ها توسط هزینه اضافی کفراژ (برای دیواره

عمودی) و یا آرماتور بندی ( برای پاشنه در قسمت سرآب که آرماتور های اصلی در

قسمت سطحی قرار میگیرند ) برای سد های با ارتفاع ۲ تا ۴ متر ازبین میرود. سد

های مهمتر در محل اتصال دیواره و پاشنه دارای یک قسمت به نام GAUSSET

هستند  که ارتفاعش برابر ضخامت سد بوده و میزان آرماتور آن در متر طولی برابر

دیواره باشد.

ضخامت C سد باید به حدی باشد که :

  1. با داشتن یک ردیف آرماتور ،دیواره و پاشنه سد در مقابل گشتاور  خمشی پایدار باقی بماند.
  2. سد در مقابل شوک و لغزش درد هنگام سل پایدار باقی بماند.

برای سد های به ارتفاع ۲ و ۳متر ،ضخامت سد برابر ۴۰ سانتیمتر میباشد و برای

 سد های به ارتفاع ۴ ،۵ و ۶ متر ضخامت سد به ترتیب ۵۰ ،۶۰ و ۷۰ سانتیمتر است.

محاسبه ابعاد پاشنه : باید طول پاشن هدر قسمت سرآب m و در قسمت پایابn

تعیین گردد و سپس طول کل پاشنه B برابر  است با B=n+c+m . برای یک سد به

ارتفاع کل H مقدار B برابراست با ۰.۷۵H .

محاسبه ابعاد زائده و دیواره تحتانی :

نقش زائده عمودی دو چیز است .

  1. بهبود بخشیدن به پایداری کلی سد و مخصوصا پایداری در مقابل لغزش
  2. کاهش فشار تحتانی توسط طولانی کردن مسیر حرکت آب

برای سد های به ارتفاع ۴ و ۵ متر طول زائده برابر با ۰.۸ متر و برای سد به ارتفاع ۶

متر برابر ۱ متر خواهد بود .دیواره تحتانی یک دیواره مستقل از سد بوده و در امتداد

دیواره عمودی قرار دارد و دارای همان ضخامتی است که بقیه سد دارا میباشد.

دوستان محترم برای تجسم این سد ، حرفL را در نظر گرفته .قسمت عمودی

این حرف را به عنوان دیواره عمودی سد در نظر گرفته و قسمت افقی به عنوان پاشنه

سرآب میباشد.در انتهای پاشنه سرآب یک زائده کوچک به سمت پایین وجود دارد که

همان زائده عمودی است.پاشنه سرآب را کمی به سمت چپ امتداد دهید تا دیواره

عمودی راقطع کند (پاشنه پایاب).حال  دیواره عمودی را به سمت پایین امتداد داده به

طوری که پاشنه را قطع کند.شما در حقیقت دیواره تحتانی عمودی را ترسیم نمودید.

شکل کلی سد شبیه به چهار انگلیسی میباشد که برعکس نوشته شده .در ضمن

شما باید به تمامی این قسمت ها ضخامتی را در نظر بگیرید.

 

 

 


موضوعات مرتبط: آبخیزداری
[ جمعه چهاردهم مهر 1385 ] [ 20:54 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                                           سد سنگ چین ملات دار

این سد ها جز سد ها ی وزنی میباشند. حدالاقل ابعادی سنگ ها در این سد ها باید

داشته باشند،۱۵ سانتیمتر ارتفاع ، ۲۰ سانتیمتر عرض و ۴۰ سانتیمتر طول بوده که علاوه

 بر سختی قابل قبول باید مقاومت کافی به یخ زدگی نیز داشته باشند.مقدار مواد لازم برای

ساختن ۱ متر مکعب ملات ،۳۵۰ کیلوگرم سیمان ، ۱ متر مکعب شن شسته شده و

 ۲۲۰ لیتر آب میباشد.

عمق پی در این نوع سدها در حدود ۵/۱ ارتفاع سد به اضافه ضخامت پاشنه های که

حدود ۰.۴ تا ۰.۶ مترر در پایاب ادامه میابد. )ارتفاع همواره در طرف سرآب اندازه گیری میگردد.

 معمولا عمق پی با پاشنه

بین ۰.۸ تا ۱.۸ متر برای ارتفاع های ۲ تا ۶متر تغییر میکند و بهتر است یک شیا ر در

 قسمت پایاب پی جهت زهکشی ایجاد گردد. معمولا کنده شدن پای سد ها هنگامی اتفاق

میافتد که خاک دارا ی دانه بندی ریز مانند مارن بوده و عمق پی کم باشد.

آنکراژ: آنکراژ سد در کناره های آبراهه دارای ۲ مزیت میباشند.

۱): بهتر کردن وضع پایداری سد مخصوصا در آبراهه ای باریک .

۲): کم کردن هطر کنده شدن کناره ها . در حالتی که قسمت های جانبی در اثر کافی نبودن

 ابعاد سرریز در زیر آب قرار گیرد،جریان آب کناره آبراهه را میکند. عمق آنکراژ بین ۰.۷ تا

۱.۵ متر برای ارتفاع های ۲ تا ۶ متر تغییر میکند.

خاکریزی دستی:

خاکریزی دستس تا ارتفاع ۵۰ سانتیمتری سر ریز بالا میاید. وجود خاکریزی باعث کم شدن

 اثر نیرو به جداره سد شده و فشار تختانی را نیز کاهش میدهد. خاک خیس خورده پشت

سد دارای وزن مخصوص ۱.۸  با زاویه طبیعی شیب خاک ۳۹ درجه و K= ۰.۲۳ خواهد بود. 

ضخامت فیلتر ۵۰ سانتیمتر.

منافذ:  باعث کاهش نیروی هیدرو استاتیک میگردند و ارتفاع آب در بالای سرریز را کاهش

میدهند. شکل منافذ مستطیلی بوده  و طول آنها در جهت ارتفاع میباشد. ابعاد آنها ۱۰

 در ۲۰ سانتیمتر در نظر گرفته میشود.کف آنها دارای شیب جزیی به طرف پایاب میباشد .

طرز قرار گرفتن منافذ با فاصله عمودی ۱ متر و  فاصله افقی ۱.۵ متر با آرایش لوزی است .

سطح بالای منافذ حدالاکثر تا ۵۰ سانتیمتری سرریز و سطح پایینی تا حدود زمین

اصلی خواهد بود.

ارتفاع آب در بالای سرریز: ارتفاع آب بسته به وسعت و مشخصات خوزه تغییر پیدا

 میکند و بین ۰.۳ تا  ۱.۲متر برای ارتفاع ۲ تا ۶ متر در نظر گرفته میشود. وزن مخصوص آب

را حدود ۱.۲ در نظر میگیرند که مربوط به  آب خیلی گل آلود یا آبی که دارای ۳۵۰ گرم خاک

 در هر لیتر میباشد .

این سد ها به شکل ذوزنقه هستند. جدار عمودی در قسمت سر آب و جدار دیگر در

قسمت پایاب با شیب حدو د ۲۰ درصد میباشد.ضخامت سد در مجاورت سرریز ۰.۳Hمیباشد

 (۰.۳ ارتفاع کل سد) که از ۰.۶ تا ۱.۸ بسته به ارتفاع سد متغیر است. وزن مخصوص این

سد ها ۲.۲ است .

نکته: هرگز نباید ضخامت سرریز در قسمت فوقانی از ۴۰ سانتیمتر کمتر گردد.

فرمول محاسبه عرض سرریز: b=0.3H       

فرمول محاسبه عرض پایین سد:     B=b+0.2H  

سطح مقطع سد:  S=(B+b).H/2  

 

 

 


موضوعات مرتبط: آبخیزداری
[ چهارشنبه دوازدهم مهر 1385 ] [ 11:57 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                                      سدهای وزنی

سد های وزنی در مقابل نیرو های وارده قط توسط وزن خود مقاومت میکنند.برای جلوگیری

از خطر ترک خوردن سد،در هر ۱۰ متر یک مفصل(Joint) پیشبینی خواهد شد.

انوع سد های وزنی:خشکه چین . سنگ چین ملات دار . گابیونی .

سد های خشکه چین: این نوع سد ها بوسیله سنگ چین خشک درست میگردند و در

 مواردی مورد  استفاده قرار میگیرند که در محل سنگ به اندازه کافی وجود داشته

باشد.این حالت در مکان  هایی که فرسایش شدید وجود داشته باشد کمتر دیده میشود.

مقطع این سد ها به شکل ذوزنقه میباشد.در قسمت سر آب بدون شیب و عمودی

 میباشد و در قسمت پایاب دارای شیب ۲۰ تا ۲۵ در صد است .با توجه به کمی مقاومت

 این سد ها ارتفاع آنها را نباید بیش از ۱.۵ متر گرفت.ضخامت فوقانی سد در سرریز

حدود ۰.۷ برابر ارتفاع سد است.این نوع سد ها در مقابل سیلاب های مهم مقاوم

نیستند.بطوری که ارتفاع آب سرریز هرگز نباید از ۲۰ سانتیمتر تجاوز کند.حساسترین

 قسمت سد ،قسمت سرریز میباشد.باید این سد ها تا ارتفاع حدود ۵۰ سانتیمتر

از سرریز پر شوند.

یکی از علل مهم تخریب در این نوع سد ها فشار ئیدرو استاتیک خاک گل مانندی است

که بوسیله گیاهان کاملا محکم نشده باشد.

سد های گابیونی:

ارتفاع این نوع سد ها نباید از ۳ متر تجاوز نماید و ارتفاع آب سرریز نباید از ۶۰

سانتیمتر بیشتر گردد.توری گابون از سیم های گالوانیزه به قطر ۲ میلیمتر با منافذ ۶

ضلعی به ابعاد ۱۰۰ در ۱۲۰ میلیمتر ساخته میشود. ابعاد استاندارد گابیون: ضخامت

گابیون برای پاشنه ۰.۵ متر و برای ساختن بدنه سد ۱ متر است.عرض گابیون ۱

متر بوده و طول آن از ۲ تا ۶ متر تغییر میکند. ولی معمولا طول گابیون ها را  ۳ متر

 در نظر میگیرند. که هر یک دارای ۴ وجه ۱در ۳ متر در دو وجه ۱ در ۱ متر میباشد.

سنگ هایی که مستقیما در پشت منافذ گابیون قرار میگیرند باید کو چکترین بعد

 آنها از ۱.۵ برابر بزرگترین قطر منافذ توری کمتر نباشد.یا به عبارت دیگر هرگز

نباید از ۱۸ سانتیمتر کمتر گرفته شود.سنگ های داخل توری باید از ۱۲ سانتیمتر

 بزرگتر باشند.

ارتفاع پی معمولا ۰.۵ متر به اضافه ارتفاع پاشنه که آن نیز ۰.۵ متر میباشد.خاکریزی

 دستی تا ۰.۵ متری انجام میگردد.با توجه به قابل نفوذ بودن گابیون عمل زهکشی

با یک فیلتر سنتتیک مثل BIDIM میتواند انجام گیرد.این سد ها فقط در آبراهه های

 کم اهمیت ساخته میشوند و محاسبات  این سد ها بر اساس سیلاب های 10 ساله

 صورت میگیرد.

پروفیل پیشنهادی برای سد های گابیونی:

- در بالای سد یک گابیون با مقطع 1 متر در 1 متر.

- در پایین آن یک گابیون به ارتفاع 1 متر و عرض 1.5 متر .

اختلاف عرض نیم متر گابیون پایین بین دو طرف سد تقسیم میگردد. به طوری

 که 10 سانتیمتر  در قسمت سرآب و 40 سانتیمتر در قسمت پایاب قرار میگیرد.

 وزن مخصوص سد گابیونی 1.6 میباشد.

 


موضوعات مرتبط: آبخیزداری
[ سه شنبه یازدهم مهر 1385 ] [ 14:31 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                      سدهای سبک فلزی

سد های مورد استفاده در آبخیزداری به دو دسته سد های وزنیو غیر وزنی تقسیم میگردند.

سدهای غیر وزنی :

مقاومت سدهای سبک در مقابل نیروهای وارد به آنها عوض اینکه بوسیله وزن تامین گردد

توسط مهار کردن بدنه آنها تامین میشود.عمر این سدها مخصوصا در زمین های شور کم

 است  و بجز در مواقعی که بخواهیم به طور موقت محیط را مساعد برای کشت

 کنیم نمیتوانند مورد استفاده قرار گیرند.این سد ها فقط مقداری خاک در پشت خود

جمع کرده و از طبیعت فرصتی برای استقرار گیاه میگیرند.حدالاکثر ارتفاع مفید آنها

۱ متر میباشد.

فشاری که از طرف سیال به دیواره آن وارد میگردد به علت قابلیت زیاد نفوذپذیری بدنه

آن به طور قابل ملاحظه ای کاهش میابد.

سیم های مهاری : این سیم ها از جنس گالوانیزه بوده و قطر آنها ۳ میلیمتر میباشد

که به صورت دوبل پایه های اصلی را به پایه های مهاری متصل مینماید.

                     قسمت دیواره یا بدنه سد:

معمولا بدنه سد از دو جداره ساخته میگردد.جدار اولی که مستقیما به پایه های اصلی

 اتصال  پیدا میکند  و دارای مقاومت زیادی بوده و جدار دوم جهت نگهداری مواد ریز تر

در روی جدار اول قرار میگیرد.

۱): جدار اصلی : این جدار از ۲ پوشش گابیونی که رویهم قرار میگیرند تشکیل شده است.

قطر این سیم ها ۳ میلیمتر بوده و ابعا دآنها ۱۰۰ در ۱۲۰ میلیمتر میباشد.

۲): جدار دوم یا نگهدارنده رسوبات : رل این شبکه نگهداری مواد محموله تا موقعی

است که گیاهان بتوانند مستقر گردند.

                             میله های رابط:

معمولا بهبودی پایداری سد از سپر های افقی T شکل به عرض ۳ سانتیمتر که

 در قسمت سرریز (بالای پایه های اصلی ) و در عمق ۲۵ سانتیمتری خاک به طور

 افقی  قرار میگیرد.و به ترتیب پایه های اصلی و مهاری را به هم مرتبط میسازد.

طرز احداث سد های فلزی سبک :

ابتدا باید شیاری در جهت عمود به جهت جریان در کف و و کناره های بستر به عمق ۲۵

 سانتیمتر و یا تا حدود سنگ های سخت باز کرد تا دیواره و یا بدنه سد در آن قرار گیرد.

شیار دیگری نیز باز در جهت عمود به جریان در محل پایه های مهاری احداث میگردد تا

سپر Tشکل که به طور افقی پایه های مهاری را به هم متصل کرده و استحکام

 آنرا زیاد مینماید در آن قرار گیرد.پایه های اصلی در خاک تا حد امکان و به فواصل ۶۰

سانتیمتر از هم طوری کوبیده میشوند که با خط شاقولی زاویه ای برابر ۱۰ درجه به

طرف سرآب درست کنند.و پایه های مهاری نیز تا حد امکان در خاک کوبیده میگردند.

برای هر دو عدد پایه اصلی یک عدد پایه مهاری در نظر گرفته میگردد. این

 پایه ها نیز  تمایل  به طرف سر آب داشته و فاصله آنها از بدنه سد با توجه به

شیب آبراهه و ارتفاع  سد و شیب حد بدست میآیند.که هرگز نباید کمتر از ارتفاع

سد باشد. پس از استقرار پایه ها ابتدا شبکه های توری در روی پایه های اصلی

قرار گرفته  و به فواصل ۳۰ سانتیمتر  به ۳۰ سانتیمتر به وسیله سیم های گالوانیزه به

 پایه های اصلی بسته میشوند.خاکریزی دستی و ایجاد پوشش گیاهی: معمولا این

نوع سد ها تا ارتفاع ۳۰ سانتیمتر از زیر سرریز پر میشوند.خاکریزی دستی توسط زاویه

فی یا اصطکاک داخلی (شیب طبیعی  خاک)  تعیین میگردد.خاک دستی کاملا فشرده

شده و پس از اتمام ساختمان سد  در اولین  فرصت  مساعد کشت خواهد شدو طرف

 پایاب سد نیز اجبارا بوسیله قلمه هایی  که از  لابه لای منافذ سد رد میشوند محافظت

خواهند گردید.


موضوعات مرتبط: آبخیزداری
[ دوشنبه دهم مهر 1385 ] [ 1:41 ] [ مجید موسوی ] [ ]
 

                     تعریف فرسایش آبراهه ای یا متمرکز:

این نوع فرسایش بوسیله جریان های آبی که در دامنه ها سرازیر شده و به صورت شیار

 یا خندق بسته به طول آبراهه و وسعت حوزه  اثری از خود باقی میگذارند.

۱): هزار دره ها:در این نوع فرسایش سطح اولیه زمین کاملا از بین رفته و آبراهه ها به

حدی  به هم نزدیک شده اند که فقط نوک تپه ها و ته کناره درهه ها باقی مانده است.

جنس  خاک اغلب لسی و لیمونی بوده و وجود املاح در خاک و انحلال آنها بوسیله

 آبهای حاصل از بارندگی سرعت عمل فرسایش  را افزایش داده و شیب های تندی به

 دامنه ها  میدهد. مرز مشخصی بین فرسایش آبراهه ای و هزار دره ها وجود ندارد.

حرکت توده ای: در نتیجه اشباع شدن طبقه ای از خاک حاصل میگردد.در اغلب

 موارد حرکات توده ای بافرسایش خطی همراه میباشند.

                                  مکانیسم فرسایش آبراهه ای:

جریان های متمرکز در آبها باعث کنده شدن کف بستر مجاری آب میگردد.در نتیجه عمق

بستر افزایش پیدا کرده و کنار ه های آن نیز ریزش یا لغزش میکنند. در مناطق دارای شیب

 تند اغلب کف آبراهه ها کم عرض و عمیق تر شده و کناره ها حالت عمودی به خود میگیرد.

 ولی در جاهای دیگر معمولا عرض بستر زیادتر شده و شیب های کناره ها ملایمتر میباشد.

 در این حالت مناطقی که دارای شیب تند هستند و یا قسمت های ابتدایی دامنه

توسعه میابند و بریدگی هایی را ایجاد مینمایند که هدکت نام

دارد.در ایران این پدیده اغلب در آبراهه های موجود در روی مارن قرمز گچی و یا

 نمکی دوره نئوژن (میوسن)مانند منطقه بین میانه و زنجان به خوبی دیده میشود.

معولا در آبراهه هایی که طول نسبتا کوتاهی دارند فقط یک هدکت دیده میشود.

و برای آبراهه ای طویلتر در شرائط فوق هدکت های متوالی به وجود میاید.

تشکیل هدکت ها مربوط به بریدگی هایی است که در نتیجه (عدم یکنواختی خاک)

حاصل میشود.

البته بریدگی هایی که به نام هدکت معروف هستند نباید با تغییر شیب مربوط به

سنگ های سخت مقاوم به فرسایش اشتباه گردند/در این حالت اولا محل قسمت های

 عمودی ثابت بوده و پیشروی وجود ندارد و ثانیا میزان فرسایش بسیار کم است.


          قومی متفکرند اندر ره دین                    قومی به گمان فتاده در راه یقین

         میترسم از آنکه بانگ آید روزی                که ای بیخبران ره نه آن است و نه این

                                                                                                                    (خیام)


موضوعات مرتبط: فرسایش و حفاظت خاک
[ جمعه هفتم مهر 1385 ] [ 14:33 ] [ مجید موسوی ] [ ]
 

با عرض تبریک سال جدید تحصیلی به تمامی دانشجویان محترم.

کتاب آنلاین این ماه شامل مباحث متنوع در باره هیدرولوژی و هیدرولیک میباشد. بیشترین تاکید

این کتاب بر خصوصیات رواناب و هیدروگراف ها است.این کتاب شامل ۲۲ فصل میباشد .

بر روی  HYDRAULICS AND HYDROLOGY کلیک کنید.

متشکرم.

 


موضوعات مرتبط: دانلود كتاب
[ شنبه یکم مهر 1385 ] [ 12:55 ] [ مجید موسوی ] [ ]
من رفتم مسافرت..... .

فعلا خداحافظ

[ شنبه هجدهم شهریور 1385 ] [ 15:40 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                                 حوزه های زهکشی و انتقال رسوب

بارشی که به روی زمین فرو میریزد ،در دل حوزه های زهکشی  متشکل میگردد.

این حوزه ها زمینه طبیعی را برای فرآینده ای دامنه تپه ،شامل فرسایش خاک

 و سقوط دامنه،و نیز زمینه عملکرد کانال رود شامل سیل و سیلاب را فراهم میاورد.

به این ترتیب حوزه های زهکشی واحدی طبیعی تشکیل میدهندکه در درون آنها

اغلب فرایند های ژئومورفولوژیکی رودخانه ای عمل میکند.


استرالر در سال 1964 حوزه زهکشی را به عنوان واحد ژئومورفولوژیکی  مبنا روی

 زمین ،اینگونه تعریف کرد: 1): یک واحد توپوگرافیک محدود ،مناسب! و معمولابا تعریف

 مشخص و بدون ابهام که در مقیاس های مختلف ،قابل مقایسه باشد.
 
2:یک سیستم ـ واکنش طبیعی که ورودی آن به صورت انرژی حرارتی(از خورشید) 

و جنبشی و پتانسیل (از بارش) و انرژِی شیمیایی در نتیجه فرآیند های هوازدگی


میباشد.انرژی پتانسیل از فرآیند های تکتونیکی تامین میگردد.


 خروجی سیستم شامل آب ،رسوب و مواد محلول است و توسط کانال رودخانه به

نواحی دیگر منتقل میگردد.اما منابع آن از دامنه های حوزه زهکشی تامین میشود ،از

 این رو یک سیستم پیچیده ولی یکپارچه تشکیل میدهد.حوزه های زهکشی معمولا

 محلی برای خروج آب و رسوبات و ریزش آنها به دریا ایجاد میکنند. با وجود این ،در

برخی موارد ،عمدتا در مناطث خشک ،یا در حوزه های فعال تکتونیکی، رودها

به درون فرورفتگی های داخل خشکی (داخلی) میریزند.

 آنگونه که از سیاست های برنامه ریزی،پروژه های مهندسی و مدیریت کاربری

زمین بر میاید ،کمتر فعالیت انسانی است که تاثیری بر حوزه های زهکشی

 نداشته باشد. در مورد ساختمان مخازن سد و پروژه های آبیاری ،این ارتباط

مستقیم به روشنی وجود دارد.همچنین بین انتشار کود های شیمیایی در دامنه های

 حوزه زهکشی و افزایش سطح نیترات ها و فسفات ها ارتباط مستقیم وجود

دارد.شاید چیزی که بیش از همه از آن غفلت میشود حد لازم آگاهی مدیران محیط از

 چگونگی اثرات فعالیت انسان بر هیدرولوژی و جنبه های مختلف ویژگی های

آب در حوزه است.یقینا مدیریت حوزه زهکشی اغب نامناسب است یا قانون به خوبی

 از آن حمایت نمیکندو،به استثنای ایالات متحده که به این مسئله عنایت میشود.

                                  سیستم های حوزه زهکشی            


جنبه مهم مطالعه حوزه های زهکشی ،در نظر گرفتن این حوزه ها به صورت

سیستم ها یکپارچه است.بین علت و معلول یا بین اجزای مختلف این سیستم

اغلب پیوند نزدیک وجود دارد.و هر نوع دخالت انسان عموما به واکنش سیستم

 منجر میگردد.نمونه های مشخص واکنش های حوزه زهکشی مکان هایی

 را شامل میشود که در آنجا تخریب و نابودی جنگل موجب افزایش رواناب سطحی

و فرسایش خاک است. یا جایی که ساختمان سد مانع عبور رسوب به پایین

دست سد میگردد.یا در میاس بزرگتر موجب فرسایش ساحی میگردد.زیرا

تعادل بین رسوبی که وارد پایین دست رود میشود و برداشت آن ،توسط

فرآیند های ساحلی تغییر کرده است(مثلا در امتداد حواشی دلتا) .مثلا تصور

میکنند ایجاد چند سد در مسیر رود نیل علت فرسایش در ساحل دلتای آن است.


چهار جنبه اصلی در سیستم های زهکشی وجود دارد که در ژئومورفولوژی کاربردی

 اهمیت ویژه ای دارند. 1-درجه بندی شبکه رود و طبقه بندی حوضه 2-مدل های

فرساش -حمل- رسوب 3-مفهوم تعادل 4-واکنش حوزه نسبت به عوامل تاثیر گذار

بیرونی .

                                         طبقه بندی شبکه رودخانه    
                                                                               
روشهای درجه بندی رود شامل شماره گذاری،مبتنی بر شبکه شاخه های مجاری

رود است.از این روش های درجه بندی به عنوان اساس تحلیل مورفومتریک شبکه

 و نیز حوزه ای که شبکه در بطن آن قرار دارد ،استفاده میشود.


تحلیل مورفومتریک اصولا و عمدتا به روابط آماری موجود بین ویژگی های شبکه


مانند:رتبه رود،طول حوزهة،مساحت حوزه،عرض حوزه،هندسه حوزه،تراکم

زهکشی،کشیدگی،شیب بدنه دره و... .هورتون در سال 1945 اولین شخصی

بود که به این موضوع توجه نمود.و بعد از آن استرالر،شیدگر ،شرو و گریگوری دنباله

کار های وی را گرفتند.


کار اولیه روی تحلیل داده ها ،چند گرایش کلی را نشان داد.این گرایشها شامل

بررسی نشبت رود با تعداد رودها در یک رتبه معین ،طول رود،شیب رود، و مساحت

حوزه زهکشی بود.ولمن و جرسن1978 توانستند نشان دهند که حوزه های

مختلف در کمربندهای اقلیمی متفاوت روابط عممی مختلفی بین مساحت حوزه و

میانگین دبی سالانه پدید میاورندو اما مورفومتری حوزه قویا بر بعضی ویژگی های

هیدروگرافیک اثر میگذارند،ویژگی هایی چون زمان اوج دبی ،و تمرکز سیلاب در حوزه

،اوج های سیلاب بر حسب تراکم زهکشی ،به میزان زیادی افزایش میابد.امکان دارد

 خود شبکه زهکشی نشان دهنده حساسیت شرایط حوزه زهکشی باشد.تراکم

زهکشی معمولا بیش از هرچیز برای مشخص نمودن شبکه به کار میرود.

                            
                                مدل های فرسایش-حمل-رسوب حوزه
       
مدل کلاسیک رسوب - حمل در چهار چوب مفهوم سایش آب در بالا دست رود

که در اراضی پست رسوب ایجاد میکند و جلگه های سیلابی مجسم میگردد.

          
عموما رودها به کسب نیمرخ تعادل که در قسمت بالا مقعر شده باشد،گرایش دارند.

منبع:ژئومورفولوژی و مدیریت محیط

آر.یو.کوک و جی.سی.دورکمپ. ترجمه دکتر شاپور گودرزی نژاد.

 


 


موضوعات مرتبط: آبخیزداری
[ جمعه هفدهم شهریور 1385 ] [ 16:16 ] [ مجید موسوی ] [ ]
 

نام علمی:VETIVERIA ZIZANOIDES

نام لاتین:VETIVER GRASS

این گیاه چند ساله است و از خانواده گندمیان میباشد.به نوعی میتوان این گیاه را بهترین گیاه برای

تثبیت شیب ها معرفی کرد.ریشه های عمودی این گیاه 0.5 تا 1.5 متر طول دارد.برگ های سوزنی این

گیاه نسبتا مستقیم ،طویل و سفت هستند.طول این برگ ها تا 75 سانتیمتر و پهنای آن کمتر از 8

میلیمتر است.

مطالعات گیاهشناسی در در دانشگاه بانگالر(Bangalore) نشان داده است که با وجودی که این

گیاه شباهت های آناتومیکی  با دیگر گیاهان خانواده گندمیان دارد،از نظر مورفولوژیکی از دیگر گیاهان

 این خانواده متمایز است.زیرا این گیاه دارای گره های برجسته ای است که توسط برگ های افراشته

پوشیده شده است.ریشه  های این گیاه از جنس فیبر هستند.از نظر آناتومیکی،این گیاه هیدروفیت

(آبدوست) است.ولی به لحاظ سیستم ریشه ای گسترده و کارکرد گیاه ، در گروه زروفیت ها

(خشکی پسند ها) طبقه بندی میگردد.

از نظر مدیریتی ، تراکم بسیار زیاد این گیاه،داشتن ریشه های عمیق و قابل نفوذ و راست و ساختار

ساقه و برگ این گیاه مهمترین امتیازات این گیاه به شمار میروند.

تحقیقات نشان داده که این گیاه  در هر جایی رشد میکند و رویش  آن محدود به  منطقه خاصی

 نیست.وقتی که این گیاه به فواصل 10سانتیمتری از هم  و بر روی شیب کاشته شود خصوصیات

بیولوژیکی این گیاه ، سد بسیار مناسبی برای جلوگیری از رواناب زیاد به وجود میاورد و درپخش نیروهای

 هیدرولیکی بسیار موثر  است.از دیگر خصوصیات این گیاه میتوان به موارد زیر اشاره کرد.

این گراس از نوعC4 است.درمقابل خشکسالی بسیار مقاوم میباشد.در خاک های کمتر از PH 3 وبیشتر

 از PH11 رشد میکند.در خاک های بسیار سمی که  منیزیم و آلومینیوم و دیگر عناصر فلزی موجود در

 آن فراوان است ،مقاومت نشان میدهد.

در خاک های لاتوسل(Latosol) قرمز،ورتیسل های شکسته سیاه ،سنگلاخ های کنار جاده،لاتریت ها

،خاک های شور(Saline) رویش میکند.تثبیت و عملکرد کامل و مناسب این گیاه بستگی به نوع خاک

،بارندگی و حاصلخیزی دارد و بین 6 ماه تا 4 سال  طول میکشد.این گیاه از طریق تقسیم ریشه تکثیر

میگردد و در ردیف های با  فاصله 10 تا 15 سانتیمتری کاشته میشود.

Vetiver grass در مقابل آتش بسیار مقاوم است. تخقیقات نشان داده است که این گیاه رواناب را تا57%

 و فرسایش خاک راتا80% کاهش میدهد.این گیاه در کشور های مالزی،هند،جنوب آفریقاو برزیل به طور

گسترده ای برای تثبیت کنار جاده ها استفاده میگردد.و در بنگلادش بر ای کنترل سیل،کناره رودخانه و

کانال ها استفاده میگردد.این گیاه به دلیل قدرت زیاد ،ظرفیت جذب آب فراوان و پخش انرژی

هیدرولیکی میتواند ماهها به صورت کاملا غرقاب در آب زنده بماند.به همین دلیل در کانالهای آبیاری و

 پروژ ه های کنترل سیلاب بسیار استفاده میگردد. همچنین از روغن این گیاه نیز به طور تجاری استفاده

 میگردد.

vetiver grass        ریشه vetiver grassریشه13 فوتی vetiver graas vetiver grass

منبع: Vegetation and slopes

  Thomas telford,1995

متشکرم.


موضوعات مرتبط: حرکات توده ای و تثبیت شیب
[ پنجشنبه شانزدهم شهریور 1385 ] [ 16:47 ] [ مجید موسوی ] [ ]
 

نام کتاب آنلاین این ماه :احیای کانال :فرآیند ها ،طراحی و اجرا میباشد.

در این کتاب شما در ابتدا با مفاهیم ساده ژئومورفولوژی آشنا میشوید

و سپس وارد روابط پیچیده تر بین رودخانه و ژئومورفولوژی و اجزای دیگر

سیستم حوزه آبخیز میشوید .لازم به ذکر است که منظور از کانال ،کانال

های طبیعی میباشد مانند کانال آبراهه ها و رودخانه ها.

موفق باشید.        

                    CHANNEL REHABILITATION


موضوعات مرتبط: دانلود كتاب
[ سه شنبه چهاردهم شهریور 1385 ] [ 21:18 ] [ مجید موسوی ] [ ]
شاید جالب باشد که بدانید چرخش زمین به دور خود ، علاوه بر اینکه باعث تغییرات

اقلیمی میگردد ، بر فرسایش کناری رودخانه نیز تاثیر قابل ملاحظه ای میگذارد.

در سال ۱۸۶۰ دانشمندی به نام بار (Baer) برخی تغییرات مورفولوژِیکی رودخانه های

 بزرگ را توجیه نمود.قانون او به نام قانون بار شهرت دارد .

بر اساس این قانون آب جاری که از استوا به سمت قطب ها در حرکت است به

کناره شرقی رودخانه فشار بیشتری وارد میکند.و آبهای جاری که ازقطب ها به

سمت استوا جریان دارند به کناره غربی فشار بیشتری وارد میاورند.برای رودخانه ها

 در نیمکره شمالی که به سمت شمال جریان دارند ، کناره شرقی ،همان قسمت

راست رودخانه میباشد.در حالی که برای رودخانه هایی که در جهت جنوب جریان

دارند ، کناره غربی قسمت راست رودخانه است.

این دانشمند برای ثابت کردن نظریه خود تعداد زیادی رودخانه مانند  

رودخانه های  راین،می سی سی پی و نیل را مورد بررسی قرار داد.برای مثال:

 .در رودخانه ولگا(Volga) در روسیه  کناره راست رودخانه به کناره تپه ای(Hill bank)

و کناره چپ ،کناره چمنزار (Meadow bank) نامیده میشود.کناره راست در این

رودخانه  همواره در معرض فرسایش قرار دارد و فرسایش منجر به نشست

 توده های سنگ و خاک در این کناره میگردد.

               منبع:River morphology   

               Mangel sdorm,Toachim                       

                                          1990      


موضوعات مرتبط: مورفولوژی و ژئومتری(هندسه) رودخانه
[ شنبه یازدهم شهریور 1385 ] [ 16:39 ] [ مجید موسوی ] [ ]
با سلام و عرض تبریک خدمت تمامی دانشجویان قبول شده در

کنکور کارشناسی ارشد ۱۳۸۵.

استرالیا یکی از کشور های پیشرفته در زمینه علوم کشاورزی و منابع طبیعی

میباشد.آگاهی از انجام پروژه های مختلف در شاخه تحصیلی آبخیزداری ، آبخیزدار

را درجهت پیشبرد صحیح اهداف خود هدایت میکند . وظیفه هر دانشجو و یا فارق

التحصیلان علوم مختلف ، به روز رسانی اطلاعات علمی در زمینه رشته

تحصیلی خود میباشد که متاسفانه دانشجویان محترم در این زمینه کوتاهی میکنند.

خبرنامه RIPRAP) River and riparian lands management newsleter) شما را از

پروژه های انجام شده در سطوح مختلف(ملی، محلی و ..) کشور استرالیا آگاه

میکند.همچنین این خبرنامه مجلات ، کتب و خبر نامه های جدید آنلاین  که مرتبط با

موضوع مدیریت آبخیزداری و رودخانه باشد را معرفی کرده و میتواند منبع بسیار

مناسبی برای دانشجویان باشد.

همچنین شما میتوانید از طریق کامل کردن فرم و فرستادن آدرس منزل خود ، برای

همیشه و به طور مجانی (بدون پرداخت وجه حتی برای هزینه پست) این خبرنامه را

دریافت نمایید.این کار را حتما انجام دهید.

موفق باشید

 

 

 


موضوعات مرتبط: دانلود كتاب
[ سه شنبه هفتم شهریور 1385 ] [ 9:9 ] [ مجید موسوی ] [ ]
             خزش و سولیفلوسیون

خزش: جریان آهسته خاک یا سنگ  میباشدکه در طول سطح لغزشی

 حرکت نمیکند و جابه جایی آن در جهت عمودی است.خزش تنها بر روی لایه

سطحی زمین وجود دارد.

میزان خزش بستگی به بزرگی و مدت زمان فعالیت تنش اعمال شده بر لایه

 سطحی دارد.

خزش ها به سه دسته تقسیم میگردند:

۱): خزش اولیه: در این خزش ، میزان تنش پس از  مدتی از مقدار زیاد

به مقدار ثابتی نزول  می یابد.

۲):خزش ثانویه:در این نوع خزش ، میزان تنش پس از مدتی ازیک مقدار 

 ثابت به مقداری دیگر افزایش میابد.

۳):خزش ثالث:در این نوع خزش ، مقدار تنش از حد ثابتی به حد نهایت خود افزایش

 میابد و نشست (Collapse) اتفاق میافتد.

خزش ها بر اساس نوع مواد خزش یافته به خزش های خاکی، واریزه ای و

سنگی تقسیم میگردند و در اقالیم معتدله و گرمسیری روی میدهند.

 هوازدگی،یخزدگی،تغییرات دما،جذب آب میتوانند شرایط خزش را مهیا سازند.

گاهی کج شدن پایه های خطوط انتقال برق یا تنه درختان و... بر روی شیبها

حاکی از وجود خزش میباشد.

سولیفلوکسیون(Solifluction):

سولیفلوکسیون نوعی خزش است که به دلیل یخزدگی و ذوب مکرر در عرض های

جغرافیایی بالا روی میدهد و معمولا در اقلیم قطبی و نیمه قطبی و یا

کوهستانی مشاهده میگردند.این اصطلاح معمولا به جریان های خاکی

(Soil flow وEarth flow) گفته میشود.

انواع سولیفلوکسیون: سولیفلوکسیون ها بر اساس وجود پوشش گیاهی

 طبقه بندی میگردند.

سولیفلوکسیون آزاد:در نواحی بدون پوشش گیاهی اتفاق میافتد و فعالیت آن زیاد

 است.

سولیفلوکسون محدود:در نواحی واجد پوشش گیاهی اتفاق میافتد و حرکت آن

توسط پوشش گیاهی محدود میگردد.

            خزش                          سولیفلوکسیون

منبع :FAO watershed management

                               Field manual  


موضوعات مرتبط: حرکات توده ای و تثبیت شیب
[ جمعه سوم شهریور 1385 ] [ 19:56 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                                     زمین لغزش

زمین لغزش ها پدیده هایی هستند که در فرآیند های انتقال ژئومورفولوژیکی اتفاق

میافتند . نیرو های درونی و بیرونی از عوامل موثر بر زمین لغزش ها هستند .

همچنین زمین لغزش ها رابطه نزدیکی با اقلیم منطقه دارند.

آنها معمولا در منطقه ای با زمین شناسی سست، شیب تند و بارندگی زیاد آشکار

میگردند.بنابراین در یک حوزه آبخیز حرکات توده ای یا زمین لغزش میتوانند متقابلا و یا

به طور مجزا روی دهند و سبب تولید ،انتقال و رسوب واریزه های مخرب گردند.

در طراحی تدابیر مدیریت یک حوزه آبخیز،بررسی اثرات و دلایل وقوع زمین لغزش

بسیار حائز اهمیت است.

                                    تعریف و طبقه بندی :

اصطلاح زمین لغزش توسط بسیاری از دانشمندان تعریف شده است .گاهی این

اصطلاح برای هر نوع توده خاکی که به سمت پایین دامنه حرکت کند ،به کار میرود.

و در برخی موارد ،اشاره به تیپ خاصی از حرکات توده ای دارد.

تعریف شارپ(SHARP)در سال ۱۹۵۰ :لغزش یا ریزش محسوس توده نسبتا خشک

خاک یا سنگ و یا مخلوطی از هر دو به سمت پایین دامنه .

ترزاقی(TERZAGHI) در سال1950:جابجایی سریع توده ای از سنگ ،خاک یا رسوب

موجود بر روی شیب ،به طوری که مرکز ثقل توده جابه جا شده به سمت پایین

حرکت کند.

تعریف وارنز(VARNES) در سال 1985 و 1972 :حرکت مواد تشکیل دهنده شیب

،شامل صخره های طبیعی،خاک،انباشته های مصنوعی و یا مخلوطی از آنها که

توسط نیروی ثقل به سمت پایین جابه جامیشوند.

تعریف فائوFAO : این تعریف جامع ترین تعریف زمین لغزش میباشد.

حرکت قسمتی از شیب یک صخره ، واریزه درشت(Detritus) یا خاک در طول سطح

لغزش .زمین لغزش ها بر اساس شکل سطح لغزش به دو دسته چرخشی و انتقالی

تقسیم میشوند.

                             عملکرد زمین لغزش:

توده خاک در یک شیب در معرض تنش برشی ثقل قرار دارد.معمولا تنش برشی با

مقاومت برشی توده خاک در تعادل هستند.این امر بیانگر پایداری شیب میباشد.

چنانچه در نتیجه عواملی مانند آب زیر زمینی ، زمین لرزه ، ساختمان سازی و... ،

نیروی برشی در طول سطح لغزش بیش از مقاومت برشی گردد ، جابه جایی توده

اتفاق می افتد.دلایل وقوع زمین لغزش را میتوان به دو دسته ذاتی و مستقیم تقسیم

 کرد.ممکن است وقوع یک زمین لغزش به دلایل توپوگرافی و یا زمین شناسی باشد.

نواحی با زمین شناسی سست مانند گسل ها و شکست ها ، مستعد تشکیل

سطوح لغزش هستند (دلایل ذاتی). ممکن است دلایل مستقیمی که تعادل بین

تنش برشی و مقاومت برشی را بر هم میزنند ، باث کاهش ثبات شیب گردند.

مهمترین دلایل مستقیم به شرح زیر میباشد:

آب زیرزمینی:معمولا مهمترین دلیل مستقیم است و مقاومت برشی توده خاک را از

طریق افزایش محتوای آب توده ، کاهش میدهد. همچنین از طریق افزایش رطوبت در

واحد وزن توده خاک ،باعش افزایش تنش برشی میشود.

فرسایش توسط رودخانه ها،اموج، جذر و مد:معمولا با صدمه بر پاشنه لغزش بر

کاهش ثبات شیب تاثیر میگذارند .

 زمین لرزه

ساخت و ساز : ساخت نامناسب  سد ها و بندها ، ساختمان سازی در مناطق

بحرانی منجر به عدم ثبات شیب و وقوع زمین لغزش میگردد.

                                 انواع اصلی جابه جایی :

ریزش(FALL):جابه جایی که توده به طور آزاد ریزش  و یا غلطش میکند.

لغزش(SLIDE): نوعی حرکت که در آن توده در طول یک یا چند سطح شکست

لغزش میکند.

جریان(FLOW):حرکتی که در آن توده ،پراکنش سرعت و جابه جایی دارد.

پاینده باشید.

       منبع:    FAO watershed management field manual                 

                  landslide prevention measures


موضوعات مرتبط: حرکات توده ای و تثبیت شیب
[ سه شنبه سی و یکم مرداد 1385 ] [ 19:59 ] [ مجید موسوی ] [ ]
 

                    طبقه بندی رید(REED):

دانشمندان زیادی سعی نمودند تا گونه های گیاهی را بر اساس رطوبت موجود در خاک طبقه بندی نمایند.

در سال 198۸ دانشمندی به نام رید ، گونه های گیاهی مختلف را بر اساس وجود آنها در مناطق مرطوب

 

(wetlands) و غیر مرطوب(nonwetlands) طبقه بندی نمود.

 

اگر چه در کشور ما تقریبا هیچ کس این طبقه بندی را نمیشناسد ولی این طبقه بندی به وفور دربسیاری

 

 کشور ها به منظور ارزیابی فرسایش پذیری کناره رودخانه ها ، ارزیابی و قابلیت پوشش گیاهی منطقه

 

برای کاهش فرسایش مورد استفاده قرار میگیرد.

 

رید گونه های گیاهی را به 5 دسته تقسیم نمود .

 

1):گیاهانی که الزاما در مناطق مرطوب میرویند.(OBL)

 

2):گیاهانی که بیشتر در مناطق مرطوب رویش میکنند و در مناطق غیر مرطوب نیز یافت میشوند.

(FACW)

۶۷ تا99% در مناطق مرطوب رویش میکنند.

 

3):گیاهانی که در مناطق مرطوب و غیر مرطوب به یک اندازه یافت میشوند.  FAC

 

4):گیاهانی که بیشتر در مناطق بالادست(UPLAND) یافت میگردند67FACUتا99% در این مناطق رویش

میکنند.

 

5):گیاهانی که الزاما در مناطق بالادست رویش میکنند(UPL).

 

 در مناطقی که در حالت طبیعی گیاهان طبقه 1 و 2 غالب میباشند،نشان دهنده عملکرد مناسب

 

پوشش گیاهی  نسبت به فرسایش کناری میباشد این گیاهان نسبت به شدت جریان های زیا و غرقابی

 

 شدن مقاومت نشان    میدهند..این شرط برای ارزیابی فرسایش کناری لازم است ولی شرط کافی

 

نیست و باید به همراه فاکتور های  دیگر مورد ارزیابی قرار گیرد.اگر در حاشیه رودخانه (یک منطقه

 

مرطوب) گیاهان طبقه 4 و 5 غالب باشد،نشان دهنده سیر قهقرایی در توالی پوشش گیاهی این منطقه

 

 است.در اکثر موارد فعالیتهای مخرب بشر توالی پوشش گیاهی را از طبقه 1 و 2 به 4 و 5 جهت میدهد.

 

گونه های گیاهی طبقه۳ باید به همراه دیگر  طبقات بررسی شوند.

                               

                                    تعجب نکنید!(لیست گونه های گیاهی در طبقه بندی رید)

                                 

                                    برای جزیات بیشتر این لیست کلیک کنید .

 

پاینده باشید .

 

[ پنجشنبه بیست و ششم مرداد 1385 ] [ 20:20 ] [ مجید موسوی ] [ ]
کتاب Manual of river restoration techniques شامل معرفی و

تشریح بهترین روشهای تجدید و حفاظت رودخانه میباشد.

پاینده باشید.

[ دوشنبه بیست و سوم مرداد 1385 ] [ 16:56 ] [ مجید موسوی ] [ ]
با عرض پوزش برای تاخیر در به روز رسانی وبلاگ .

یک وبسایت عالی برای شناسایی گیاهان (گونه های گیاهی مربوط ایالات متحده

آمریکا میباشد و با توجه به تعدد گونه ها در این کشور ، میتوانید بسیاری از

مشخصات گونه های گیاهی مورد نظر خودرا جستجو نمایید.

                          کلیک کنید

 

                

[ شنبه چهاردهم مرداد 1385 ] [ 14:45 ] [ مجید موسوی ] [ ]

 تعریف حوزه آبخیز: حوزه آبخیز پهنه ای است که آب از طریق آبراهه ،رودخانه یا در یاچه

 

دراین پهنه جریان دارد.حوزه آبخیز میتواند بسیار بزرگ باشد ( صدها مایل مربع ،

 

شامل یک رودخانه بزرگ،که به دریاچه یا اقیانوس زهکشی میگردد ) و یا بسیار

 

کوچک باشد(حدود 20 اکر،که به یک آبگیر زهکشی میشود).

 

حوزه آبخیز کوچکی که در حوزه آبخیز بزرگتری قرار دارد ،زیر حوزه نامیده میشود.

 

در یک نقشه توپوگرافی معمولا آبراهه ها با رنگ آبی و خطوط تراز با رنگ قهوه ای 

 

 نشان داده میشوند که آب از ارتفاع بالاتر به ارتفاعات پایین جریان میابد. برای ترسیم

 

مرز حوزه آبخیز ، باید در طول ستیغ ها در نقشه توپوگرافی خطی را چنان ترسیم

 

نمایید که در اطراف رودخانه یا دریاچه مورد نظر شما نقاط با بیشترین ارتفاع را به هم

 

وصل کند.

 

محل اتصال یک آبراهه به آبراهه دیگر ،محل تلاقی نام دارد. پایین ترین نقطه اتصال

 

آبراهه ،دهانه یا خروجی حوزه نامیده میشود.در یک حوزه آبخیز ، نقطه شروع جریان آب

 

در  آبراهه  را  سرآب(Headwater) مینامند.

 

 مدیریت حوزه آبخیز شامل سه ناحیه مدیریتی می باشد .

 

۱): آب    2):حاشیه رودخانه (Riparian) 3):مناطق بالادست 

                                                                   (Upland)

 

ناحیه محتوی  آب ،شامل آبراهه ،رودخانه ،آبگیر،در یاچه،اقیانوس

 

است.

 

حاشیه رودخانه : بخش های غیر زراعی و واجد پوشش

 

گیاهی که  بین ناحیه آبی و مناطق بالا دست وجود دارد .واژه

 

لاتین Riparian به معنای  منشا گرفته ازرودخانه است.این

 

منطقه به شدت وابسته به ویژگیهای آب میباشد.

 

معمولا تعریف دقیقی برای واژه مناطق بالا دست وجود

 

ندارد ولی معمولا به نواحی اتلاق میگردد که در بالای داغاب قرار

 

دارند ( برای مثال :دشت سیلابی 100 ساله).

 

منبع: Principles of watershed management

             www.epa.gov/watertrain

پاورقی :

به طور کلی انحنای خطوط تراز ،نشانگر شکل توپوگرافی و پستیو بلندی ها است.

سراسر سطح زمین از نظر توپوگرافی ،تنها از 2 شکل اصلی تشکیل شده است.

فرورفتگی ها(دره ها) وبرجستگی ها(میاناب ها).هر گاه خطوط تراز نسبت به قله

(سربالایی) انحنای کاو یا فرورفته را نشان دهند ، امتداد یک دره خواهد بود.

برعکس ، هرگاه خطوط تراز نسبت به قله (سر بالایی) انحنای کوژ را نشان دهند،

امتداد یک میاناب خواهد بود.

منحنی ها در دره ها نسبت به سربالایی به شکل ۸ دیده میشوند و در میاناب ها

حالت۷ را ظاهر میسازند.عمیق ترین امتداد در دره ها (تالوگ ها) و بلندترین امتداد در

میاناب هاُ(خط الراس ها)در روی منحنی های میزان درست در محل شکست یا تغییر

شیب منحنی ها ترسیم میشوند.حدود خوزه های آبخیز با خط الراس پیرامون شبکه

زهکشی آن حوزه انطباق دارد که به آن خط تقسیم آب نیز گفته میشود.

منبع :مبانی نقشه خوانی   تالیف:دکتر مجتبی یمانی

  


موضوعات مرتبط: آبخیزداری
[ جمعه سی ام تیر 1385 ] [ 15:50 ] [ مجید موسوی ] [ ]

طول بازه ،فاصله بین مقاطع عرضی ابتدا و انتها است که در  طول جریان آب

 

 در کانال یا دره اندازه گیری میگردد.کانال آبراهه تقریبا همیشه طولانیتر از دره است.

 

در نتیجه در مطالعات رودخانه از دو طول استفاده می گردد.

 

1):طول کانال هنگامی که جریان آب کم باشد).

 

2):طول دره هنگامی که جریان آب بالای دشت سیلابی باشد.

 

در حقیقت وقتی سیلابی روی میدهد طول بازه کم میشود زیرا از طول دره برای

 

اندازه گیری طول بازه استفاده میگردد.

 

معمولا طول بازه از طریق عکس های هوایی و یا نقشه های توپوگرافی دقیق اندازه

 

گیری میگردد.

 

 

منبع: National engineering handbook

Part630 hydrology

 

 دیو ید روزگن(Rosgen  (Daveطول بازه را برای بررسی های مورفولوژیکی

 

   رودخانه معادل 2 طول موج پیچان آبراهه در  پیچان رودها و یا 20-30 برابر پهنای

 

           آبراهه معرفی کرده است.

 

منبع : A classification of natural rivers

              

David L.Rosgen                        

 


موضوعات مرتبط: مورفولوژی و ژئومتری(هندسه) رودخانه
[ پنجشنبه بیست و نهم تیر 1385 ] [ 15:3 ] [ مجید موسوی ] [ ]
        نامه محیط زیست به وزیر نیرو

معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست از ارسال نامه به وزیر نیرو

به عنوان مسئول جلوگیری از ساخت و ساز حاشیه رودخانه ها بویژه رودخانه های

اطراف تهران ،برای انجام اقدام جدی در این زمینه خبر داد.

سید خلاق میر نیا افزود:سازمان محیط زیست موضوع ساخت و ساز در حاشیه

رودخانه ها را از طریق استانداری تهرا ن نیز پیگیری کرده و استاندار قول داده که

موضوع را پیگیری کند و مانع ساخت و ساز در این منطقه شود.وی در ادامه گفت :

بیشترین مشکل ساخت و ساز در حاشیه رودخانه های اطراف تهران مربوط به

رودخانه های اطراف کرج و جاجرود است..

معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست اظهار داشت:جلوگیری از

ساخت و ساز در حاشیه رودخانه ها موضوعی است که سال ها بدون نتیجه مانده

است.و سازمان محیط زیست در این مسئله تنها نقش نظارتی و حاکمیتی داشته

است.

منبع: روزنامه همشهری یکشنبه ۲۵ تیر ۱۳۸۵

موضوع حاشیه رودخانه  در شاخه آبخیز داری ،موضوعی بسیار تخصصی میباشد.

به طوری حتی که ارزیابی پوشش گیاهی این نواحی با پوشش نواحی دیگر بسیار

متفاوت است.

اکوسیستم حاشیه رودخانه(RIPARIAN) به دلیل تغییرا ت سریع اکوسیستمی

 و حساسیت بالای این ناحیه نسبت به صدمات و تخریب های انسانی همواره برای

محققان و کارشناسان آبخیزداری ، شیلات واکولوژیست ها حائز اهمیت بوده به

طوری که صرفا به منظور حفاظت از این نواحی سرویس بین المللی حاشیه رودخانه

تشکیل شده است .متاسفانه در کشور ما پروژه ویا تحقیق جامعی در این زمینه

انجام نگرفته است .

 

 


موضوعات مرتبط: آبخیزداری
[ دوشنبه بیست و ششم تیر 1385 ] [ 23:51 ] [ مجید موسوی ] [ ]

                مقطع عرضی چیست:

 

مقطع عرضی برشی از آبراهه در جهت عمود بر جریان آب است (Gordon1992).

 

اطلاعات جمع آوری شده از مقطع عرضی میتواند در تحلیل ابعاد کانال آبراهه،

 

دبی و انتقال رسوب و تغییرات پروفیل آبراهه درنتیجه فعالیت های بشر ویا رویدادهای

 

 طبیعی مورد اگیرد.ستفاده قرار ابعاد آبراهه میتواند برای محاسبات مورفولوژیکی و

 

 پارامترهای هیدرولوژیکی  مثل ضریب مانینگ  و توان آبراهه مورد استفاده قرار گیرد.

 

                وسایل مورد نیاز برای اندازه گیری مقطع عرضی:

 

مقطع عرضی میتواند توسط وسایل نقشه برداری اندازه گیری شود ولی روش معمول آن

 

راحت تر از روش استفاده از وسایل  نقشه برداری (دوربین ، خط کش و..) میباشد.در این

 

 روش از متر نواری و خط کش استفاده میگردد. محاسبه مقطع عرضی شامل اندازه گیری 

 

عمودی آبراهه(عمق)  در چندین نقطه و در طول یک ترانسکت است. ترانسکت مورد نظر

 

 درتقاطع با جریان آبراهه قرار دارد.و دو کناره آبراهه را به هم وصل میکند.

 

در آبراهه ها و رودخانه های کم عمق و کم عرض به راحتی میتوان پهنای آبراهه و عمق

 

 آبرا هه را محاسبه نمود. ولی در رودخانه های عمیق و بسیار عریض ، مقطع عرضی با

 

 استفاده از قایق ، و یا از روی پل یا li lo (نوعی تله کابین)  محاسبه میگردد. برای

 

 اندازه گیری عمق این رودخانه ها گاهی از اکوسونور ( وسیله ای که از طریق برگشت امواج

 

صوتی عمق رودخانه یا دریاچه را محاسبه میکند) استفاده میگردد. در روز هایی که

 

جریان آب شدید نباشد میتوانید با شنا کردن عمق های مختلف را اندازه گیری نمایید.

 

برای محاسبه عمق در طول ترانسکت افقی میتوانید از خط کش نقشه برداری یا مشابه آن

 

استفاده نمایید .در صورت آرام بودن جریان رودخانه برای محاسبه عمق آبراهه 

 

 میتوانید از یک طناب یا متر نواری سنگین استفاده نمایید.

 

منبع:

 

Australian River Assessment System: AusRivAS Physical Assessment Protocol

 


موضوعات مرتبط: مورفولوژی و ژئومتری(هندسه) رودخانه
ادامه مطلب
[ شنبه بیست و چهارم تیر 1385 ] [ 22:3 ] [ مجید موسوی ] [ ]
مسیر یک رودخانه از اثر بین آب جاری با سازند و طبقات زمین شناسی  و

مورفولوژی منطقه مورد نظر تشکیل میگردد. بین مسیر رودخانه

و طول کل رودخانه رابطه منطقی وجود دارد. برای نشان دادن این رابطه از

  رابطه تحول رودخانه استفاده میگردد.

این رابطه به صورت زیر بیان میگردد:

 طول رودخانه منهای خط مستقیمی که ابتدا و انتهای رودخانه را 

به هم وصل میکند تقسیم بر طول رودخانه .                                       

e F= lFc/c                                  

 

 

c = طول رودخانه

lF=خط مستقیمی که ابتدا وانتهای رودخانه را به هم متصل میسازد 

 

                               e F= تحول رودخانه

 

این رابطه برای  طول کل رودخانه صحت دارد ولی می تواند برای بخشی از

 

رودخانه نیز اعمال می گردد و معمولا برای پیچان رودها 

 

استفاده میگردد

 

تحول رودخانه برای رودخانه های بزرگی مانند ارینوکو، کونگو  که جریا ن چرخشی

 

.  زیادی دارند ،بزرگ میباشد

   

مقدار تحول رودخانه در این رودخانه ها به مساحت حوزه بستگی دارد

 

در رودخانه هایی که  آب جاری تقریبا در خط مستقیمی جریان  میابد ،تحول رودخانه

 

کم میباشد

 

 

برای مثال برای رودخانه راین مقدار تحول رودخانه از ابتدا تا انتهای رودخانه برابر ۰.۹

 

است

 

منبع : River morphology                               

                             

Mangel sdorf     1990                            

 

 

    


موضوعات مرتبط: مورفولوژی و ژئومتری(هندسه) رودخانه، آبخیزداری
[ شنبه بیست و چهارم تیر 1385 ] [ 21:33 ] [ مجید موسوی ] [ ]
۴ عامل عمده که پایه های طبیعت را شکل میدهند، در تشکیل بستر رودخانه ها ت

اثیر میگذارد.

۱):تکتونیک: به صورت جابه جایی های افقی و عمودی پوسته زمین از طریق نیرو

های درونی زمین.

۲):لیتولوژی(سنگ شناسی):به صورت ترکیبات معدنی سطح زمین که مشمول خاک

نیز میشود.

۳):اقلیم: به عنوان مجموع پدیده های اتمسفری

۴):پوشش گیاهی

از این ۴ عامل اصلی ، دو فر آیند انتقالی مهم ناشی میشود.

۱):رواناب  ۲):انتقال رسوب

این دو فر آیند،کنترل کننده ابعاد بستر و هندسه رودخانه هستند .

پوشش گیاهی واسطه بین۳ عامل تکتونیک، لیتولوژی ، اقلیم با ۲ عامل رواناب و

انتقال رسوب هستند.پوشش گیاهی از طرفی میتواند باعث تغییرات میزان رواناب و

انتقال رسوب گردد و از طرف دیگر  ابزار قابل دسترس انسان برای انجام اعمال

مدیریتی است.

  منبع:                       River morphology   

                               Mangel sdorf 1990                   

 

 


موضوعات مرتبط: مورفولوژی و ژئومتری(هندسه) رودخانه، آبخیزداری، فرسایش و حفاظت خاک
[ پنجشنبه بیست و دوم تیر 1385 ] [ 1:59 ] [ مجید موسوی ] [ ]

 

 

                             از من درس بگیرید!! .

 

وزیر سابق کشاورزی با بیان اینکه : من اشتباهات زیادی مرتکب

 

شده ام و بیان نقاط ضعف کشاورزی ایران و تاکید بر کمبود آب  ... .

 

بقیه مطلب  و مطالب جالب دیگر را از مرد خاکی بخواهید .  در

 

چنین مواردی  دست به قلم ایشان بهتر از ما است.

 

 

[ سه شنبه بیستم تیر 1385 ] [ 0:36 ] [ مجید موسوی ] [ ]
 

                 انواع رودخانه (river styles):

برایرلی (Brierley )و فریرز ((Fryirs  در سال 2000 بر اساس ویژگی های ژئومورفیکی و فرآیند تکامل و تشکیل کانال رودخانه ها ، در تعدادی از رودخانه های استرالیا انواع کانال رودخانه را مشخص کردند. این طبقه بندی برای رودخانه های سرتاسر دنیا قابل استفاده است.

 

                          منبع: اینترنت

دوستان عزیزی که نیاز به توضیحات بیشتری در مورد این طبقه بندی هستند ،میتوانند به وب سایت های زیر مراجعه نمایند .

البته طبقه بندی های بسیاری وجود دارند که از اهمیت زیادی  برخوردار نیستند.

 طبقه بندی های ذکر شده به نوعی با یکدیگر رابطه دارند.

برای مثال آبراهه های تیپ C در طبقه بندی روزگن ، همان آبراهه های مئاندری( پیچانی) در طبقه بندی لئوپولد میباشد.

 در مورد اشتباهات تایپی و یا صفحه آرایی در برخی مطالب از شما پوزش میخواهم  .

                    پاینده باشید.

 کلیک کنید            دوباره کلیک کنید

 


موضوعات مرتبط: طبقه بندی رودخانه
[ سه شنبه بیستم تیر 1385 ] [ 0:3 ] [ مجید موسوی ] [ ]
 مینزر در سال ۱۹۲۳ آبراهه های طبیعی را بر اساس جریان آب در کانال

آبراهه به ۳ دسته ۱):آبراهه های دائمی ۲):آبراهه های فصلی

۳):آبراهه های موقتی  تقسیم کرد.

ادامه مطلب را بخوانید....


موضوعات مرتبط: طبقه بندی رودخانه
ادامه مطلب
[ یکشنبه هجدهم تیر 1385 ] [ 16:5 ] [ مجید موسوی ] [ ]
  

 

 

                                 طبقه بندی لئوپولد و ولمن :

 

با این طبقه بندی تقریبا آشنا هستید. این طبقه بندی استفاده بسیار

 گسترده ای در کتب فارسی دارد . جز ساده ترین و در عین حال پر

 

کاربردتری سیستم های طبقه بندی کانال رودخانه محسوب میشود.

 

در این طبقه بندی رودخانه ها بر اساس شکل کانال رودخانه به سه

 

دسته تقسیم میگردند .

 

1): کانال مستقیم (straight)

 

2): کانال مئاندری (کانال پیچانی) (meandering)

 

3): کانال کلافی (در برخی کتاب ها با نام شریانی ) (braided)

 

لازم به ذکر است که این سه نوع کانال در

 

مقیاس  بازه ( به بخش بازه رودخانه مراجعه

 

فرمایید)طبقه بندی شده اند.  

 

 

                                                 منبع:  اینترنت


موضوعات مرتبط: طبقه بندی رودخانه
ادامه مطلب
[ یکشنبه هجدهم تیر 1385 ] [ 0:24 ] [ مجید موسوی ] [ ]
            

                     بیایید فریاد پاسارگاد را در یابیم

سد سیوند واقع در 95 کیلومتری شمال شیراز ، 50 کیلو متری تخت جمشید ، تمدن 2500 ساله ایرانی را در خود فرو میبرد.

 

     ادامه مطالب را بخوانید.

                                       

                         به این وب سایت حتما مراجعه نمایید

           

 

                                    


موضوعات مرتبط: مطالب آزاد
ادامه مطلب
[ شنبه هفدهم تیر 1385 ] [ 17:24 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                      

نسبت پهنا به عمق : این نسبت ،فاکتور بعد و شکل رودخانه را به عنوان نسبتی از پهنای ارتفاع آب لبریز(به بخش سنگربندی مراجعه نمایید) به حدالاکثر عمق آبراهه بیان میدارد.دبی ارتفاع آب لبریزی به صورت حدالاکثر جریان لحظه ای بیان میشود.این دبی طی روزهای متعدد از سال وجود دارد و اغلب مربوط به دبی با دوره  بازگشت 1.5 سال میباشد.چنانکه مقدارنسبت  پهنا به عمق کمتر از 12 باشد ،اين نسبت کم و اگر بیشتر از 12 باشد ، زیاد ميباشد.

محاسبه نسبت پهنا به عمق(W/D) : با استفاده از داده های پهنا و ارتفاع آب لبریز، نسبت پهنا به عمق از تقسیم پهنای آب لبریز به ارتفاع  حدالاکثر آب لبریزدر هر مقطع عرضی به دست می آید ( برای درک بهتر این فاکتور ها به بخش سنگربندی و محاسبه عمق آب لبریز مراجعه نمایید.)

 مورفولوژی رودخانه و رسوبشناسی مستقیما با یکدیگر رابطه دارند

به همین دلیل قبل از ورود به مباحث دیگر آبخیزداری ، پرونده این مباحث را میبندیم و بعد . حفاظت رودخانه . زمین لغزش و..... .

 

                        


موضوعات مرتبط: مورفولوژی و ژئومتری(هندسه) رودخانه
[ شنبه هفدهم تیر 1385 ] [ 16:31 ] [ مجید موسوی ] [ ]
      

 

                          دوستان محترم.

کمی به انگشتان خود زحمت بدهید نظرات و پیشنهادات خود را ارائه کنید. بعضی ها خجالت میکشند که نظرا ت خود را در وبلاگ بنویسند.

این طوریش رو ندیده بودیم.  اینجانب به نظرات شما برای هر چه بهتر شدن این وبلاگ نیاز دارم. در حال حاضر سیصد و اندی نفر به این وبلاگ وارد شدند. فقط تعداد انگشت شماری نظر داده اند. به ساعت به روز کردن وبلاگ نگاهی بیاندازید . من وقت کمی برای کنترل وبلاگ دارم و البته برنامه های خوبی برای آینده  وبلاگ. اگر نظر ندهید یک وبلاگ انگلیسی درست میکنم اطلاعات منابع طبیعی کشور خودمان را در آن میگنجانم  . مطمئن هستم  بیشتر از این وبلاگ نظرات سازنده میدهند . .

 

در ضمن ، مطالب مربوط به رسوبشناسی را در ادامه مطالب آن مینویسم تا وبلاگ شلوغ نشود.

طبقه بندی مونتگومری و بافینگتون را هم میتوانید در ادامه مطالب طبقه بندی روزگن بخوانید.

        متشکرم

 

 

 

 

 

 

 

 


موضوعات مرتبط: مطالب آزاد
[ شنبه هفدهم تیر 1385 ] [ 2:54 ] [ مجید موسوی ] [ ]

موضوعات مرتبط: دانلود كتاب
[ جمعه شانزدهم تیر 1385 ] [ 2:57 ] [ مجید موسوی ] [ ]
             

                       داونلود ، آموزش و...  نرم افزار های ESRI

    این نرم افزار ها شامل ARCGIS ، ARCVIEW ،ARCINFO و ARCSDE

    است. بر روی ESRI کلیک کنید.

                                          ESRI 

   


موضوعات مرتبط: سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) و سنجش از دور (قدیمی)
[ پنجشنبه پانزدهم تیر 1385 ] [ 23:19 ] [ مجید موسوی ] [ ]
  

بررسي علل افزايش و تشديد سيل در ايران با تاکید بر نقش پوشش گیاهی

 

مجری مسئول: محمد خسروشاهی

 

در مورد این مطلب به منابع طبیعی مراجعه کنید .

 

متشکرم


موضوعات مرتبط: آبخیزداری
[ پنجشنبه پانزدهم تیر 1385 ] [ 21:57 ] [ مجید موسوی ] [ ]
         

جنگل ابر واقع در استان سمنان یکی از ارزشمندترین منابع طبیعی

ایران زمین در معرض نابودی قرار گرفته است.

برای اطلاعات بیشتر به مهار بیابان زایی مراجعه کنید.


موضوعات مرتبط: مطالب آزاد
[ پنجشنبه پانزدهم تیر 1385 ] [ 21:45 ] [ مجید موسوی ] [ ]
         

                     انیمیشن در رسوبشناسی 

(بر روی عکس های سایت مورد نظر کلیک کنیدتا انیمیشن آنها را ببینید.)           

 

                                         ادامه دارد.... .


موضوعات مرتبط: فرسایش و حفاظت خاک
[ پنجشنبه پانزدهم تیر 1385 ] [ 2:3 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                           

                  Ethics in science and environmental politics 


موضوعات مرتبط: دانلود كتاب
[ پنجشنبه پانزدهم تیر 1385 ] [ 2:1 ] [ مجید موسوی ] [ ]
       

     سیستم رده بندی استرالر             

                   

سیستم رده بندی استرالر  یکی از ساده ترین و در عین حال

 

جز پر کاربرد ترین سیستم های طبقه بندی رودخانه است.

 

این سیستم در سال 1952 به جامعه علمی ارائه شد. این

 

سیستم بر اساس تعداد شاخه های فرعی بالا دست

 

رودخانه بنا شده  است. آبراهه ای که هیچ شاخه فرعی

 

نداشته باشد ، رده 1 شماره گذاری میگردد.آبراهه ای که از

 

تلاقی دو آبراهه از رده 1 تشکیل میگردد ،آبراهه رده 2

 

میباشد.

 بنابراین همواره یک آبراهه از رده n ام  از  تلاقی دو آبراهه از

 

ردهn-1)  ( ام تشکیل میگردد.              

 

 منبع:

        River Restoration Survey Clarifications               

 

JOE WEATHON                            

 

اگر چه معنای رده بندی با طبقه بندی متفاوت است ولی رده بندی استرالر

 

جزیی از طبقه بندی رودخانه ها آمده است.

 

                  رده بندی استرالر


موضوعات مرتبط: طبقه بندی رودخانه
[ پنجشنبه پانزدهم تیر 1385 ] [ 1:7 ] [ مجید موسوی ] [ ]
 

Journal of Applied Sciences and Environmental Management

            Hydrology and Earth System Sciences 

             Natural Hazards and Earth System Sciences

            ادامه دارد...... .


موضوعات مرتبط: دانلود كتاب
[ چهارشنبه چهاردهم تیر 1385 ] [ 3:40 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                     

    نرم افزار های مورد نیاز خود را میتوانید در این وب سایت ها

     داونلود کنید.                          

                  نرم افزار های مد لهای هیدرودینامیک

    

                 RIVER2D     HECRAS        FEQ 

                   نرم افزار های مدل های هیدرولوژیک

                            TOPMODEL             

                    مرکز هیدرولوژی واکولوژی             

                   مرکز مهندسی هیدرولوژی              

                   مدل های آب سطحی

                   مدل های تکامل ژئومورفیکی سیمای زمین

 

                                                    ERODE   

                   ادامه دارد.... . 


موضوعات مرتبط: سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) و سنجش از دور (قدیمی)
[ چهارشنبه چهاردهم تیر 1385 ] [ 2:9 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                  

 

                              رسوب شناسی:

 

ذرات بستر آبراهه

 

 

ترکیب ذرات بستری و کناره آبراهه ،بخش مهمی از ویژگی های آبراهه میباشد که بر

 

شکل کانال ،هیدرولیک،میزان فرسایش، رسوبدهی،و پارامتر های دیگر به شدت تاثیر گذار

 

 

است. ترکیب ذرات بستر آبراهه فاکتور مهمی برای تشخیص رفتار رودخانه است.

 

بررسی ها نشان داده که رفتار،آبراهه های کوهستانی با بستر تخته سنگ و قلوه سنگ

 

،نسبت به آبراهه های کم شیب که بستر شنی،سیلتی یا رسی دارند بسیار متفاوت

 

است.بهترین و کاربردی ترین طبقه بندی ذرات ، طبقه بندی ونت ورت

 

( WENTWORTH)میباشد .


موضوعات مرتبط: آبخیزداری، فرسایش و حفاظت خاک
ادامه مطلب
[ سه شنبه سیزدهم تیر 1385 ] [ 9:5 ] [ مجید موسوی ] [ ]
              

 

                                                 محاسبه شیب رودخانه یا بازه :

 

شیب یک رودخانه ، یا بازه از تقسیم اختلاف ارتفاع ابتداو انتهای رودخانه یا بازه به فاصله این دو نقطه در روی زمین محاسبه میگردد. برای مثال در نقشه زیر ارتفاع نقطه B ،2450 مترو ارتفاع نقطه A ،2650 متر است.

 با در نظر گرفتن مقیاس نقشه یا عکس هوایی، فاصله دو نقطه مورد نظر از روی نقشه یا عکس هوایی مشخص میگردد.فاصله این دو نقطه بر روی زمین 5930 متر محاسبه شده است.

 

 شیب آبراهه برابر با :  3.37% =  متر 5930÷ متر2450- متر2650

 

 

                           


موضوعات مرتبط: مورفولوژی و ژئومتری(هندسه) رودخانه
[ دوشنبه دوازدهم تیر 1385 ] [ 11:51 ] [ مجید موسوی ] [ ]

سنگربندی(Entrenchment):

                      

سنگر بندی در حقیقت میزان تنگی و یا فراخ بودن آبراهه است.

نشان دهنده رابطه بین رودخانه با دره و با سیمای شکل زمین است. سنگربندی به عنوان ظرفیت قائم رودخانه و درجه بریدگی درجهت بستر دره بیان می گردد.

رودخانه هایی که نسبت سنگربندی 1-1.4 دارند، رودخانه های سنگربندی شده

(رودخانه های های تنگ وباریک) و 1.4 – 2.2 رودخانه های با سنگربندی متوسط و نسبت های بالا تر از 2.2 رودخانه های با سنگربندی کم

 (دشت های سیلابی توسعه یافته) میبا شند.

    ادامه دارد......


موضوعات مرتبط: مورفولوژی و ژئومتری(هندسه) رودخانه
ادامه مطلب
[ یکشنبه یازدهم تیر 1385 ] [ 0:5 ] [ مجید موسوی ] [ ]

بازه(reach): بازه ، طولی از آبراهه و یا دره است که به عنوان واحد کاری در

 بررسی های هیدرولوژیکی ،اکولوژیکی و مخصوصا مورفولوژیکی استفاده میگردد.

بازه با توجه به هدف موردنظر،در تمامی طول خود از نظر خصوصیات هیدرولیکی ،صدمات وارده از طریق سیل، صدمات اقتصادی(تخریب پل و..) تقریبا یکنواخت است.

اما در بین این فاکتورها ویژگی های هیدرولیکی از اهمیت خاصی برخوردار میباشند.

این بخش باید دارای وسعت کافی برای دشت سیلابی باشد تا آبخیزدار بتواند در محسبات مربوط به سیل دقت لازم را داشته باشد.

ابتدا و انتهای هر بازه ، به ترتیب، بالا دست و پایین دست نامیده میشود.

این ابتدا و انتها از روش های زیر به دست میآید.

 

1:مرز یک زمین زراعی که  تحت تاثیر صدمات سیل بوده است.

2:مرز یک شهر و یا هر ناحیه دیگری که واجد سازه های آبخیزداری و

عمرانی ( سد،بند،خاکریز و..) است و این مناطق نسبت به صدمات سیل از توان بالایی برخوردارند.

3:اتصال بین یک شاخه فرعی بزرگ یک آبراهه و شاخه اصلی رودخانه.

4: ایستگاه اندازه گیری جریان آب

5: سازه هایی که به منظور کاهش خطرات جریان آب احداث میگردند( مانند پل)

6: بخشی که خصوصیات هیدرولیکی و شکل کانال آبراهه ، تغییرات کمی داشته باشد.

7: مرزهای بزرگ سیاسی

8: نقطه ای که رودخانه انحراف میابد.

بازه های هیدرولیکی کوچکتر از بازه هایی با هدف اقتصادی هستند.در حقیقت از

 مجموع چندین بازه هیدرولیکی ، یک بازه اقتصادی تشکیل میگردد.

              
موضوعات مرتبط: مورفولوژی و ژئومتری(هندسه) رودخانه
[ یکشنبه یازدهم تیر 1385 ] [ 0:4 ] [ مجید موسوی ] [ ]
    عوامل موثر برمورفولوژی رودخانه ها

  

مورفولوژی آبراهه از قوانین فیزیکی تبعیت میکند .مورفولوژی الگوی آبراهه

 

Stream pattern مستقیماََ با هشت متغیر اصلی تاثیر می پذیرد که شامل

 

پهنای آبراهه،عمق،سرعت آب ، دبی، شیب آبراهه ،مقاومت ذرات بستر،بار

 

رسوبی و اندازه یا بزرگی بار رسوبی  است(لئوپلد و همکاران1964).تغییر در

 

هر یک از این متغیر ها منجر به واکنش رودخانه نسبت به این تغییرات

 

میگردد.در این حالت است كه آبراهه  خود را در مقابل این تغییرات وفق

 

ميدهد..طی این فرآیند،دیگر متغیر ها نیز تغییر میکنند.در نتیجه الگوی آبراهه

 

نیز تغییر میکند.چون مورفولوژی آبراهه محصول این فرآیند تعدیل کننده است

 

،پس این متغیرها باید به عنوان معیاری برای طبقه بندی مورفولوژیکی

 

رودخانه ( و نهر ها.. ) لحاظ شوند. این متغیرها اساس سیستم طبقه بندی

 

روزگن  به حساب می آیند.طبقه بندی روزگن در بخش طبقه بندی رودخانه

 

ها..... .


موضوعات مرتبط: مورفولوژی و ژئومتری(هندسه) رودخانه
[ شنبه دهم تیر 1385 ] [ 3:7 ] [ مجید موسوی ] [ ]

سینوزیته:

نسبت طول رودخانه به فاصله مستقیمی که مسیر پیچ و خمدار رودخانه حذف گردد موجب مشخص شدن سینوزیته مسیر رودخانه میشود. مقدار سینوزیته در هر بازه ازطریق اندازه گیری طول هر بازه به فاصله مستقیم که ابتدا و انتهای هر بازه را متصل میکند، مشخص گردید.

سینوزیته به چگونگی تعدیل شیب کانال آبراهه در طول زمان و در مقابل انرژیِ آب و انتقال رسوب  بستگی دارد. محاسبه سینوزیته اغلب از طریق عکس های هوایی ممکن میباشد و تفاسیر اغلب از طریق شیب ،مواد بستر آبراهه و سنگربندی انجام می گردد. مقادیر سینوزیته تحت تاثیر کنترل سنگ بستر،فعالیت های بشر،تیپ های پوشش گیاهی خاص ،شیب منطقه و عوامل دیگر تغیییر میکند. لئوپولد و لانگبین(1966) نشان دادند که از طول موج مئاندرو سینوزیته آبراهه میتوان میزان خمیدگی مئاندرو شعاع انحنا را محاسبه کرد. خصوصیات هندسی پیچان مستقیما وابسته به سینوزیته میباشد.

 

ادامه دارد....                             


موضوعات مرتبط: مورفولوژی و ژئومتری(هندسه) رودخانه
ادامه مطلب
[ شنبه دهم تیر 1385 ] [ 2:37 ] [ مجید موسوی ] [ ]
                    

در بسیاری از بررسی های مورفولوژیکی (مانند بررسی مقطع طولی یا

عرضی رودخانه ) و هیدرولوژیکی (کنترل سیلاب) ،نیازمند به دانستن

 حدالاکثر آب لبریز(داغاب) داریم. این پارامتر از طریق روش های

بصری وفیزیکی در منطقه مورد مطالعه به دست میآید.این روش ها توسط

 دان و  لئوپلد (1978) معرفی شده که به شرح زیر میباشد.  

 (1:تغییر شیب و وجود شکستگی در کناره آبراهه :تغییر شیب اغلب در طول مقطع عرضی صورت میگیرد برای مثال میتوان تغییر از یک شیب قائم به شیب های با درجات دیگر ویا از شیب قائم به مسطح در دشت های سیلابی را نام برد که بهترین نشان  برای تشخیص دشت های سیلابی و ارتفاع آب لبریز است. در صورت وجود چندین  تغییر شیب باید تغییرات

 را در چندین بخش از رودخانه مورد بررسی قرار داد .

2): تغییرات اندازه و نوع ذرات کناره رودخانه :هر تغییر آشکار در اندازه ذرات میتواند نشانی از ارتفاع آب لبریزی باشد. در نواحی که تغییرات ذرات از درشت به ریز میباشد ، تغییر در اندازه ذرات ممکن است همراه با تغییر شیب نیز باشد. تغییرات اندازه ذرات ضرورتا نباید از درشت به ریز باشد.

(3: تغییر پوشش گیاهی : حد پایین پوشش چند ساله در کناره رودخانه و یا تغییر زیاد در تراکم یا تیپ پوشش گیاهی به عنوان حدالاکثر ارتفاع آب لبریزی انتخاب میشود. نواحی پایین تراز دشت سیلابی یا واجد پوشش گیاهی یکساله است ویا پوششی وجود ندارد. همچنین تغییر پوشش گیاهی از خزه به تیپ های گیاهی دیگر میتواند نشان دهنده ارتفاع آب لبریزی باشد.     

 :(4              بالای رسوبات پیچان رودخانه : پایین ترین حد آب لبریز در نظر

                  گرفته                میشود 

 


موضوعات مرتبط: مورفولوژی و ژئومتری(هندسه) رودخانه
[ جمعه نهم تیر 1385 ] [ 1:30 ] [ مجید موسوی ] [ ]
همانطور که از نام این وب سایت آشکار است ،این وب سایت دروازه ای برای

ورود به دنیای بیکران GIS میباشد.دنیایی که ما هنوز یک گام فراتر از دروازه آن

 نگذاشته ایم . شما فراتر بروید ، از آن لذت ببرید و دیگران را هم در این لذت شریک

کنید.دیگرانی که ارزش جوانی، استعداد ، تلاش و از خودگذشتگی شما را بدانند.

                                 دروازه GIS


موضوعات مرتبط: سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) و سنجش از دور (قدیمی)
[ یکشنبه چهارم تیر 1385 ] [ 2:15 ] [ مجید موسوی ] [ ]

کلمه طبقه بندی(classification) در لغت به معنی رده بندی یا ترتیب موضوعات در

 

 گروهها و یا ترتیب آنها بر اساس مشابهت ها و رابطه آنها با یکدیگر میباشد(پلاتس1980

 

(.  دیویس (1899) رودخانه ها را به 3 گروه طبقه بندی کرد. این طبقه بندی بر مبنای

 

مراحل تکامل رودخانه (جوانی ،بلوغ  ،پیری ) میباشد. لئوپولد و ولمن (1957) رودخانه

 

را به الگوهای مستقیم( straight) مئاندری(meandering) و شریانی(braided) طبقه

 

 بندی نمودند. کالبرتسون و همکاران(1967) طبقه بندی جامعی بر مبنای اشکال

 

رسوبی ،پوشش گیاهی ،الگوی شریانی ،سینوزیته، انحنای مئاندر ،ارتفاع کناره

 

آبراهه ،تشکیل خاکریز طبیعی (levee) و تیپ های دشت سیلابی  ارائه نمودند. 

 

 ترنبری(1969) بر اساس اشکال مختلف دره الگوهای رودخانه را به پیشین رود 

 

((antecedent ،رونهاد(superpose)رودخانه عادی (consequent) و میان رود((subsequent

 

طبقه بندی کرد. معیارهایی که برای طبقه بندی های فوق به کار رفته بر اساس 

 

 خصوصیات کیفی ژئومورفیکی بنا شده است. این موضوع موجب تناقض بین سیستم

 

های طبقه بندی میشود.خان طبقه بندی کمّی برای رودخانه های بستر شنی ارائه

 

 داد که اساس آن برپایه پارامترهای سینوزیته ، شیب و الگوی آبراهه میباشد. این

 

طبقه بندی نقطه عطف و شروعی برای ارائه طبقه بندی هایی بود که بر اساس

 

 ویژگی های کمی و مورفولوژیکی رودخانه ارئه شدند. برای پوشاندن دامنه

 

 گسترده تری از ویژگی های مورفولوژیکی رودخانه ، کلرهالز و همکاران (1976و 1972)

 

 گالای و همکاران (1973) و مولارد(1973) طبقه بندی براساس مطالعات گسترده بر

 

 رودخانه های کانادا انجام دادند .نتیجه فعالیت این محققان کانادایی توضیح و تفسیر

 

 کاملی از اشکال آبرفتی رودخانه است..طبقه بندی نانسون و کروک (1992) به منظور

 

 تشریح دشت های سیلابی است که شامل اندازه ذرات ،مورفولوژی آبراهه و مواد کنار

 

رودخانه میباشد.در نهایت دیوید روزگن  طبقه بندی جامعی براساس ویژگی های

 

مورفولوژِ یکی رودخانه  ارائه کرد . هم اکنون در آمریکا ، کانادا، استرالیا و در کشور های

 

پیشرفته دیگر دنیا در بسیاری از ه پروژههای آبخیزداری،پرورش و حفاظت

 

 از آبزیان و... از این طبقه بندی استفاده میکنند.

 

روزگن، لئوپولد،ولمن، مونتگمری و بافینگتون  را میتوان به عنوان استادان مورفولوژی

 

رودخانه  در دنیا نام برد.

کتاب معروف روزگن به نا م  Applied river morphology یکی از پر کاربردترین کتاب ها

 

در زمینه مورفولوژی رودخانه میباشد.

  

    سیستم طبقه بندی حاضر از مشاهد همیدانی صدها رودخانه در آمریکای شمالی و با همکاری و تجربیات دانشمندان و محققان در موارد هیدرولوژی ، ژئومرفولوژی،اکولوژی

 گیاهی ،آبزی شناسان و تجربیات گسترده در زمینه حفاظت رودخانه به دست آمده است.تلاش های اولیه برای شیوه طبقه بندی روزگن از سال 1973آغاز گردید ونسخه

 اولیه آن در سال 1985 به جامعه علمی معرفی شد.(روزگن 1985).طبقه بندی روزگن

 شامل چهار سطح است.سطح I شامل ویژگی های ژئومورفیکی رودخانه میباشد.

سطح IIشامل بررسی مورفولوژیکی میباشد که با استفاده از فاکتور های به دست

 آمده از سطحI وهمچنین اندازه ذرات تشکیل دهنده آبراهه به دست می آید.

سطحIII بر وضعیت رودخانه مشتمل بر پوشش رودکنار ،الگوهای رسوبی ،الگوهای

 مئاندری ،رژیم جریان،فرسایش پذیری رودکنار،وجود ووقوع جریان های واریزه ای ،

زیست ماهیان تاکید می ورزد.

سطح IVشامل بررسی فاکتورهای موثر بر مورفولوژی رودخانه و روابط آنها

  با یکدیگر است. این سطح از طریق محاسبات و بررسی های

مستقیم انتقال رسوب ،نرخ فرسایش حاشیه رودخانه ،فرآیند های

تشکیل و تخریب ، داده های زیستی مثل بایومس ماهیان ،حشرات آبزی،ارزیابی پوشش حاشیه رودخانه مورد ارزيابي قرار ميگيرد.سطوح

 یک ودو ،سطوح مورد نظر برای دستیابی به کلید طبقه بندی روزگن

 است . این سیستم طبقه بندی مشتمل  بر هشت تیپ

 A, B, C, D, DA, E, F, G  آبراهه در سطحI است که بر اساس

 سنگربندی (Entrenchment) ،نسبت پهنا به عمق(Width/Depth)،

سینوزیتهsinuosity))، شیب آبراهه مورد مطالعه قرار ميگيرد. .

 

کلید سیستم طبقه بندی روزگن

آبراهه هاي  تیپ(A) : سنگربندی عمیق ،شیب بسیار تند(4 تا 9.9%) نسبت

 پهنا به عمق کم و سینوزیته نیستند.

آبراهه های تیپ (B):سنگربندی متوسط ،سینوزیته کم ،نسبت پهنا به عمق

 متوسط ،شیب های تند(2 تا 3.9 %) و آبشارک(Riffle) زیادی دارند.

 آبراهه های تیپ (C ) : سنگربندی سطحی ،نسبت پهنا به عمق زیاد،شیب

های  کم (0.1 تا 2%) ،سینوزیته زیاد،مورفولوژی بستر آبراهه به صورت

(حوضچه -آبشارک) میباشد .

 آبراهه های تیپ (E): نسبت پهنا به عمق کم و سنگربندی سطحی ،

شیب پایین(کمتر از 2%) ، سینوزیته زیاد و مورفولوژی بستر آبراهه به صورت ميباشد.

آبراهه های تیپ(G):گالی های سنگربندی شده که نسبت پهنا به عمق

کم ،سینوزیته متوسط ، شیب های نسبتا تند و مورفولوژی بستر به صورت

آبگیر- پله ای( Step-pool ) است .

(در مورد طبقه بندی مورفولوژی بستر آبراهه به طبقه بندی مونتگمری

وبافینگتون مراجعه نمایید).  

آبرا هه های تیپ(F): نسبت پهنا به عمق زیاد، شیب کم،سینوزیته زیاد

     

 آبراهه های تیپ (D): بدون سنگربندی،نسبت پهنا به عمق زیاد

(بیش از 40)،سینوزیته کم (کمتر از 1.2)و شیب پایین  (0.1 تا 2 درصد) .

 آبراهه هاي  تیپ (DA): پایدارتر از تیپ (D) میباشند. سنگربندی سطحی

(بیش از 40) ،نسبت پهنا به عمق متوسط تا زیاد،سینوزیته کم تا زیاد، شیب

 کم(کمتر از 0.5 درصد) و مورفولوژی بستر آبگیر – خیزاب.  سنگربندی و سینوزیته

تا(0.2 ± واحد) و نسبت پهنا به عمق تا( 2± واحد) میتوانند  برای مناطق مختلف

تغییر کنند. آبراهه های شریانی  مشتمل بر تیپ های (D) و

(DA)میباشند.

                                       تیپ های آبراهه

 

سیستم طبقه بندی مونتگومریو بافینگتون در بقیه مطالب است.


موضوعات مرتبط: طبقه بندی رودخانه
ادامه مطلب
[ شنبه سوم تیر 1385 ] [ 1:18 ] [ مجید موسوی ] [ ]

 

مدیریت و حفاظت از حاشیه رودخانه یکی از مهمترین بخش های مدیریت حوزه آبخیزمیباشد .

هدف از این مدیریت و حفاظت، کاهش فرسایش کناری آبراهه ها و در نتیجه کمک به تثبیت پروفیل طولی آبراهه و کاهش آلودگی آب ، حفاظت از محیط زیست آبزیا ن،حفاظت از پوشش گیاهی رودکنار که خود باعث کاهش فرسایش و تثبیت آبراهه میگردد.راهکارهایی که میتواند یک مدیر را به این اهداف برساند ،بستگی به هدف موردنظر، وضعیت حوزه آبخیز و آبراهه های مورد نظر، نوع ووضعیت پوشش گیاهی رودکنار و بالا دست منطقه و البته هزینه انجام کار دارد. ولی آنچه که در این شاخه از مدیریت آبخیز در اولویت کار میباشد ، حفظ و یا تجدید پوشش گیاهی طبیعی خود منطقه مورد نظر میباشد. جدیدترین روش ارزیابی وضعیت کناره رودخانه ، روش حالت عملکرد مناسب PFC میباشد .

وب سایت  زیر میتواند شما را در امر حفاظت حاشیه رودخانه و هرنوع اطلاعات دیگری در این زمینه کمک کند

میدانم که مشکل همه ما این است که در استفاده از وب سایت های به زبان انگلیسی مشکل داریم.

شاید این وبلاگ بتواند شروع خوبی برای یادگیری زبان انگلیسی حداقل در حد رشته تخصصی  شما باشد.

از همین الان شروع کنید. رمز موفقیت در یادگیری زبان انگلیسی این است: نترسید و ناامید نشوید.

RiParian Zone  

 

اگر به موضوع حاشیه رودخانه علاقه مند هستید،میتوانم اطلاعات خوب و جالبی در وبلاگ بگنجانم.در ضمن اگر مطلب و یا وب سایت خوبی سراغ دارید برای من بفرستید تا در وبلاگ خودتان بگنجانم.


موضوعات مرتبط: آبخیزداری
[ جمعه دوم تیر 1385 ] [ 10:22 ] [ مجید موسوی ] [ ]
برای داونلود نر م افزار های هیدرولوژی گزینه های زیر را کلیک کنید و نرم افزار مورد نظر خود را در سمت چپ وب سایت باز شده انتخاب کنید. این وب سایت به غیر از داونلود نرم افزار ها . کار با این نرم افزار ها را آموزش میدهد.

                                           کلیک کنید


موضوعات مرتبط: آبخیزداری
[ سه شنبه سی ام خرداد 1385 ] [ 10:25 ] [ مجید موسوی ] [ ]
یک وب سایت عالی که تازه پیداش کردم . تقدیم به همه شما.  در این وب سایت مطالب و نرم افزار های بسیار جالبی در  مورد بسیاری از علوم کشاورزی و منابع طبیعی وجود دارد. مخصوصا علم آبخیزداری و هیدرولوژی .

                                  ftp.wcc.nrcs.usda.gov

 

با شخص محترمی که مسئول مدیریت این وب سایت هستند تماس گرفتم .  وی وب سایت زیر

را برای فایل هایی که  خوانده نمیشوند معرفی کرد

http://www.wsi.nrcs.usda.gov/products/

 

               منتظر نظرات سازنده شما هستم


  


موضوعات مرتبط: آبخیزداری
[ دوشنبه بیست و نهم خرداد 1385 ] [ 9:21 ] [ مجید موسوی ] [ ]
امسال(۱۳۸۵) دانشگاه یزد ۲ نفر کارشناسی ارشد  آبخیزداری در مقطع روزانه  گرفته .

 

[ دوشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1385 ] [ 14:23 ] [ مجید موسوی ] [ ]
باسلام

متاسفانه امسال نيز مثل سال هاي پيش و حتي بدتر از آن سازمان سنجش آموزش؟ كشور

افتضاح به بار آورد. دانشجویان ممتازي كه از نتيجه خود اطمينان داشتند بعد از اخذ كارنامه شوكه شده اند.

براي مثال افرادي كه انتظار كسب ۸۵ درصد در درس هيدرولوژي داشتند .در كارنامه ۵۸ درصد و يا ۲۰درصد محاسبه شده است.

و يا افرادي كه درس زبان انگليسي را نزده اند،در كارنامه آنها ۳۰ درصد و يادر صد منفي آمده است.

خودتان قضاوت كنيد.  


موضوعات مرتبط: مطالب آزاد
[ یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1385 ] [ 13:45 ] [ مجید موسوی ] [ ]
با عرض تبریک سال نو خدمت شما دوست عزیز.

این چند کتاب راهنما و فایل های آموزشی قابل دانلود  به زبان انگلیسی و با فرمت pdf و microsoft word تقدیم به شما.

http://www.wcc.nrcs.usda.gov/hydro/hydro-techref-stream.html

http://www.wcc.nrcs.usda.gov/hydro/hydro-techref-neh-630.html

http://www.wcc.nrcs.usda.gov/hydro/hydro-techref-h&h.html

http://policy.nrcs.usda.gov/scripts/lpsiis.dll/TR/TR_210_60_Second_Edition.pdf

 

 

 

 


موضوعات مرتبط: دانلود كتاب
[ سه شنبه یکم فروردین 1385 ] [ 3:57 ] [ مجید موسوی ] [ ]

۱): پرسش های چهار گزینه ای هیدرولوژی(ویژه آزمون های کارشناسی به کارشناسی ارشد)    

  مولف:دکتر علیرضا شکوهی       انتشارات:  موسسه فرهنگی و هنری دیباگران تهران    قیمت:۱۹۰۰۰ ریال

۲):خلاصه درس و پرسش های چهار گزینه ای  هیدرولوژی مهندسی(ویژه داوطلبان کنکور کارشناسی ارشد)

مولفان:امیر آقا کوچک، نسرین نصرالهی        انتشارات:انگیزه    

       قیمت:۱۴۰۰۰ ریال

۳):پرسش های چهارگزینه ای آبخیزداری،فرسایش و حفاظت خاک  

  مولف:دکتر محمود شعبانپور شهرستانی       

 انتشارات: موسسه فرهنگی و هنری دیباگران تهران   قیمت:۶۹۰۰ ریال

 

مهران .

وبلاگ مهندسی آبخیزداری ( abkhiz.blogfa.com)


موضوعات مرتبط: دانلود كتاب
[ سه شنبه بیست و سوم اسفند 1384 ] [ 19:40 ] [ مجید موسوی ] [ ]
هر سوالی در مورد مرتع و آبخیزداری دارید ،بپرسید.

بار ها مشاهده کرده ام دوستانی که سال ها پیش از رشته مرتع و آبخیزداری فارغ تحصیل شده اند و پس از سال ها تصمیم به ادامه تحصیل گرفته اند ، در دانستن منابع امتحانی کارشناسی ارشد آبخیزداری و البته بیابانزدایی مشکل دارند. برای این عزیزان و کسانی که با این مشکل مواجهند،منابع امتحانی فوق الذکر را معرفی میکنم.

منابع امتحانی کارشناسی ارشد آبخیزداری:

هیدرولوژی:کتاب هیدرولوژی کاربردی (دکتر مهدوی)،اگر وقت داشتید کتاب هیدرولوژی دکتر علیزاده را هم بخوانید.

آبخیزداری: به ترتیب اهمیت:جزوه آبخیزداری (دکتر نخجوانی) ،جزوه آبخیزداری دکتر سلاجقه، کتاب فرسایش آبی {دکترحسینقلی رفاهی(نیازی نیست همه فصول این کتاب را بخوانید)}

حفاظت خاک:جزوه حفاظت خاک(  دکتر نخجوانی).جزوه حفاظت خاک( دکتر سلاجقه)،کتاب فرسایش بادی{ دکتر رفاهی(کسانی میخواهند آبخیزداری شرکت کنند،نیازی نیست که این کتاب  را بخوانند)}.

جامعه شناسی روستایی:جزوه جامعه شناسی روستایی دانشگاه گرگان(دکتر خلیقی) برای کسانی که میخواهند مهندسی آبخیزداری شرکت  کنند

مرتع و مرتعداری:کتاب مرتع و مرتعداری (دکتر مقدم ) و کتاب مرتعداری( دکتر مصداقی)

ژئومورفولوژی:کتاب های ژئومورفولوژی کاربردی جلد ۱ وجلد۲ (دکتر احمدی) و جزوه دانشگاه یزد(دکتر اختصاصی)

زمین شناسی:جزوه دانشگاه تهران

جزوه خاک های خشک و نیمه خشک: به  ترتیب اهمیت،دانشگاه اصفهان و دانشگاه تهران(مربوط به مهندسی بیابانزدایی)

[ سه شنبه بیست و سوم اسفند 1384 ] [ 15:33 ] [ مجید موسوی ] [ ]
[ سه شنبه بیست و سوم اسفند 1384 ] [ 14:54 ] [ مجید موسوی ] [ ]
[ سه شنبه بیست و سوم اسفند 1384 ] [ 14:28 ] [ مجید موسوی ] [ ]
 

 

                                                 http://www.ghcc.msfc.nasa.gov      

                                                               http://www.ceh.ac.uk

                                                      http://www.nohrsc.nws.gov

                                                               http://water.usgs.gov  

                                                   http://www.bafg.de/grdc.htm   

                                                        http://ghrc.msfc.nasa.gov         

            http://www.tenlinks.com/engineering/civil/hydrology.htm

                                       http://www.wcc.nrcs.usda.gov/hydro            


موضوعات مرتبط: آبخیزداری
[ شنبه بیستم اسفند 1384 ] [ 15:43 ] [ مجید موسوی ] [ ]
<< مطالب جدیدتر    ........   

.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

به وبلاگ آموزش و مشاوره GIS خوش آمدید .
این وبلاگ پیشتر با نام وبلاگ مهندسی آبخیزداری بوده و مطالب آن در حیطه GIS و آبخیزداری بود .
خوشحالم که تاکنون ما را همراهی نمودید. تلاش کردیم این وبلاگ موثر تر و قوی تر از همیشه پیش رود بنابراین از تاریخ 23 تیرماه 1392 ، این وبلاگ صرفا در حیطه GIS فعالیت خواهد نمود. سعی میشود تا مطالب به روز در اختیار شما قرار گیرد .
جهت مشاوره با شماره 09197301851 تماس حاصل نمایید
نويسندگان
لینک دوستان
لینک های مفید
پيوندهای روزانه
امکانات وب





Powered by WebGozar

JavaScript Codes