این سدها دارای یک قسمت کف بند مانند در طرف سرآب میباشند که بر روی آن وزن

 رسوبات و ارتفاع آب  قرار میگیرد. خاصیت این نوع سدها این است که از وزن

رسوبات برای پایداری سد در مقابل فشار استفاده شده است. این سد ها از بتون

آرمه ساخته میشوند و شامل قسمت های زیر میباشند.

- قسمت پاشنه در قسمت سرآب که احتمالا توسط یک زائده بمنظور از بین بردن خطر لغزش و فشار  تحتانی خواهد بود.

- دیواره عمودی که دارای لوله های خروج زه آب میباشد.

- یک پاشنه کوچک در قسمت پایاب بمنظور اینکه فشار وارده روی خاک پی یکسان

تقسیم گردد.

- دیواره تحتانی عمودی کهدر زیر سد و در امتداد دیواره عمودی که در زیر سد و در

امتداد دیواره عمودی  قرار میگیرد و بمنظور آن است که سد در مقابل شسته شدن

خاک پایاب بستر پایدار بماند. محل این سد ها باید با در نظر گرفتن عمق دیواره

تحتانی و شیب حد و شسته شدن قابل پیشبینی خاک در پایه  سد محاسبه گردد.

بتون آرمه : برای یک کتر مکعب بتون ،۳۵۰ کیلو گرم سیمان ، تقریبا ۰.۸ متر مکعب

شن ،۰.۴ متر مکعب ماسه و ۱۶۰ تا ۱۸۰ لیتر آب بکار میرود.

کیفیت بتون بستگی شدیدی به میزان ابعاد ذرات مختلف تشکیل دهنده ماسه دارد و باید بر اساس زیر باشد.

ذرات با قطر کمتر از ۰.۵ میلیمتر حدود ۵ در صد ، ذرات کوچکتر از ۲ میلیمتر ،۳۰ تا ۳۵

در صد  ذرات با قطر  ۰.۲ و ۰.۵ میلیمتر ۵۰ تا ۷۰ در صد . قطر ذرا ت شن باید بین ۲۰

تا ۵۰ میلیمتر باشد.

سیمان برتلند مصنوعی ( CPA325) : در هنگامی که آب آبراهه به سیمان لطمه

 ای نزند و به عبارت دیگر فاقد کلرور ها و سولفات ها باشد .

سیمان CLR315: برعکس شرایط فوق که اغلب اتفاق میافتد.

فرمول BOLOMEY: مربوط به پایداری بتون و ساخت آن است.

فرمول FERET:مقدار آب لازم جهت تهیه بتون .

انتخاب ضخامت سد:

هنگامی که میزان ضخامت سد تا سرریز را داشته باشیم میتوان ضخامت سد را

محاسبه نمود. برای دیواره عمودی ،پاشنه و زائده و دیواره تحتانی یک ضخامت در

نظرمیگیرند.

صرقه جویی در بتون مصرفی در این سد ها توسط هزینه اضافی کفراژ (برای دیواره

عمودی) و یا آرماتور بندی ( برای پاشنه در قسمت سرآب که آرماتور های اصلی در

قسمت سطحی قرار میگیرند ) برای سد های با ارتفاع ۲ تا ۴ متر ازبین میرود. سد

های مهمتر در محل اتصال دیواره و پاشنه دارای یک قسمت به نام GAUSSET

هستند  که ارتفاعش برابر ضخامت سد بوده و میزان آرماتور آن در متر طولی برابر

دیواره باشد.

ضخامت C سد باید به حدی باشد که :

1. با داشتن یک ردیف آرماتور ،دیواره و پاشنه سد در مقابل گشتاور  خمشی پایدار باقی بماند.
2. سد در مقابل شوک و لغزش درد هنگام سل پایدار باقی بماند.

برای سد های به ارتفاع ۲ و ۳متر ،ضخامت سد برابر ۴۰ سانتیمتر میباشد و برای

 سد های به ارتفاع ۴ ،۵ و ۶ متر ضخامت سد به ترتیب ۵۰ ،۶۰ و ۷۰ سانتیمتر است.

محاسبه ابعاد پاشنه : باید طول پاشن هدر قسمت سرآب m و در قسمت پایابn

تعیین گردد و سپس طول کل پاشنه B برابر  است با B=n+c+m . برای یک سد به

ارتفاع کل H مقدار B برابراست با ۰.۷۵H .

محاسبه ابعاد زائده و دیواره تحتانی :

نقش زائده عمودی دو چیز است .

1. بهبود بخشیدن به پایداری کلی سد و مخصوصا پایداری در مقابل لغزش
2. کاهش فشار تحتانی توسط طولانی کردن مسیر حرکت آب

برای سد های به ارتفاع ۴ و ۵ متر طول زائده برابر با ۰.۸ متر و برای سد به ارتفاع ۶

متر برابر ۱ متر خواهد بود .دیواره تحتانی یک دیواره مستقل از سد بوده و در امتداد

دیواره عمودی قرار دارد و دارای همان ضخامتی است که بقیه سد دارا میباشد.

دوستان محترم برای تجسم این سد ، حرفL را در نظر گرفته .قسمت عمودی

این حرف را به عنوان دیواره عمودی سد در نظر گرفته و قسمت افقی به عنوان پاشنه

سرآب میباشد.در انتهای پاشنه سرآب یک زائده کوچک به سمت پایین وجود دارد که

همان زائده عمودی است.پاشنه سرآب را کمی به سمت چپ امتداد دهید تا دیواره

عمودی راقطع کند (پاشنه پایاب).حال  دیواره عمودی را به سمت پایین امتداد داده به

طوری که پاشنه را قطع کند.شما در حقیقت دیواره تحتانی عمودی را ترسیم نمودید.

شکل کلی سد شبیه به چهار انگلیسی میباشد که برعکس نوشته شده .در ضمن

شما باید به تمامی این قسمت ها ضخامتی را در نظر بگیرید.